Ալիևն ու Էրդողանը Շուշիում մեսիջ ուղարկեցին բոլոր «թշնամիներին», որ իրենց դաշինքն ամուր է

Ինչպես հայտնի է, արդեն ամսից ավել էր, ինչ Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև ընթանում  էր բաց  լարվածություն՝ կապված Ադրբեջանի պետական հաստատություններում հիջաբի արգելման հանգամանքով:

Սակայն, փորձագետները նշում  էին, որ հիջաբը միայն պատրվակ էր, իսկ իրական հակասությունը պայմանավորված էր այլ՝ ավելի խորը պատճառներով:

Թեև Էրդողանն ու Ալիևը այդ հակամարտության մեջ իրար բացեիբաց չէին մեղադրում, բոլորի համար էլ հասկանալի էր, որ այդ երկու լիդերների միջև ընթանում էր խորը գաղափարական պայքար:

Էրդողանը ոչ միայն պանթուրանիստ է, այլև պանիսլամիստ, մինչդեռ Ալիևին պանիսլամական գաղափարները քիչ են հետաքրքրում:

Այդ պատճառով էլ երկու երկրների միջև պարբերաբար առաջ էին գալիս հակասություններ, մասնավորապես, Իսրայելի հետ հարաբերությունների հարցում:

Թվում էր, թե այս լարվածությունը կարող էր էլ ավելի խորանալ:

Սակայն նոյեմբերի 9-ի առաջ, երբ Ադրբեջանում տոնում են Արցախի հանդեպ «հաղթանակը», Էրդողանը որոշում կայացրեց, փոքր ինչ թուլացնել ճնշումները իր փոքր եղբոր վրա, որպեսզի կարողանար մասնակցեր Բաքվի միջոցառումներին:

Եվ ահա, Էրդողանն ու Ալիևը Շուշիում որոշեցին ցույց տալ միջազգային հանրությանը, որ իրենց դաշինքն ավելի ամուր է, քան այն տարաձայնությունները, որոնք առաջ էին եկել մեկ ամիս առաջ:

Անկախ պետությունների, նույնիսկ «եղբայրական» պետությունների միջև, կարող են առաջանալ տարաձայնություններ տարբեր հարցերի և լուծում պահանջող խնդիրների շուրջ։ Գլխավորը՝ պատրաստ լինել դրանք լուծել փոխըմբռնման և անմիջական երկխոսության միջոցով՝ առանց «եղբայրական» հարաբերություններին վնաս հասցնելու, նշում էին այդ հանդիպման ընթացքում Ադրբեջանի և Թուրքիայի ղեկավարները։

Վերջիններս հենց Շուշին էին ընտրել, որպես հանդիպման վայր, ցույց տալով, որ հենց  Շուշիում, 2021 թվականի հունիսի 15-ին, ստորագրվեց դաշնակցային հարաբերությունների վերաբերյալ «Շուշայի հռչակագիրը»։

Փաստաթուղթը ամրագրում էր կողմերի պարտավորությունը՝ տրամադրել փոխադարձ աջակցություն, այդ թվում՝ ռազմական աջակցություն, երրորդ երկրի կողմից սպառնալիքի կամ ագրեսիայի դեպքում: Այն նաև նախատեսում էր պաշտպանական համագործակցության խորացում և տրանսպորտային կապերի ընդլայնում, այդ թվում՝ Նախիջևանի միջոցով: Այն ստորագրել էին Իլհամ Ալիևը և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, ովքեր այսօր, տարիներ անց, կրկին հանդիպեցին Շուշիում և մի շարք կարևոր հայտարարություններ արեցին:

Իլհամ Ալիևը հիշեցրեց, որ Թուրքիան պատերազմի ժամանակ Ադրբեջանին ցուցաբերել է բարոյական և քաղաքական աջակցություն։ Էրդողանն իր հերթին Ադրբեջանի  հաղթանակը անվանեց  «արդար պայքարի մարմնացում», նշելով, որ «Բաքվի ուրախությունը Անկարայի ուրախությունն է»։

Փաստորեն նոյեմբերի 8-9  «տոնակատարությունները» երկու երկրների ղեկավարները, օգտագործեցին, որպեսզի գոնե ժամանակավոր սառեցնեն իրենց միջև եղած հակասությունները:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am