Փաշինյանի լեհական կրկնօրինակը. Լեհաստանում պետական հեղաշրջում է տեղի ունենում. այս մասին պնդում է Լեհաստանի արդարադատության նախկին նախարարը

Հետաքրքիր իրադարձություններ են տեղի ունենում Լեհաստանում: Դրանք հազիվ թե անդրադառնան Հայաստանի վիճակին: Պարզապես ուշագրավ է այն, որ Լեհաստանի ԵՄ-ական վարչապետ Տուսկը գործում է նույն եղանակներով, ինչ ԵՄ-ական Նիկոլ Փաշինյանը: Տուսկը հարձակվել է սեփական երկրի Սահմանադրական դատարանի (տրիբունալի) վրա: 
Սա երևի ընդհանուր հրահանգաթերթիկ է բոլոր նման ղեկավարների համար: Այլ հարց է, որ Լեհաստանում շատ ավելի ակտիվ է հասարակությունը: 

Դեպքերի ընթացքին հետևել է 168.am-ը:

Դոնալդ Տուսկի կառավարությունն օգտվել է հանրապետության նախագահ Կարոլ Նավրոցկու բացակայությունից, որպեսզի հարյուրավոր ոստիկանների օգնությամբ գրոհի Սահմանադրական տրիբունալը, որը դիմադրում էր Բրյուսելի որոշումներին:

Լեհաստանի Սեյմի պատգամավորները նույնպես հաստատում են, որ դա պետական հեղաշրջում է։

Լեհաստանի նախագահ Կարոլ Նավրոցկին շտապ ընդհատել է իր արտասահմանյան ուղևորությունը և վերադառնում է Վարշավա։

Լեհաստանի նախագահ Կարոլ Նավրոցկին ընդհատել է այցը Սենեգալ և որոշել վերադառնալ Վարշավա՝ Լեհաստանի Սահմանադրական դատարանի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձությունների պատճառով, ներկայացնում են լեհականլրատվամիջոցները։

«Նման պահին նախագահը պետք է Լեհաստանում լինի։ Ընդհատում եմ թռիչքս դեպի Սենեգալ։ Վերադառնում եմ»,- հայտնել է Նավրոցկին։

Հոկտեմբերի 30-ին՝ օրվա երկրորդ կեսին, Լեհաստանի Սահմանադրական դատարանի տարածքում ոստիկաններ են հայտնվել։ Ընդդիմության կողմնակիցները բողոքի ցույցեր են անցկացրել։ PiS կուսակցության աջակիցները հավաքվել են դատարանի մոտ։ Որոշ ցուցարարներ փորձել են ներխուժել տարածք, կտրել ցանկապատը և առարկաներ նետել ոստիկանների ուղղությամբ։

Մայրաքաղաքի ոստիկանության վարչությունից հայտնել են, որ իրավապահները օրենքով նախատեսված միջոցառումներ են իրականացնում՝ Սահմանադրական դատարանի դատավոր Աննա Կորվին-Պիոտրովսկայից ստացված տեղեկության առնչությամբ։ Ոստիկանության տվյալներով՝ դատավորը նախազգուշացրել է դատավորների և հաստատության աշխատակիցների կյանքին ու առողջությանը սպառնացող հնարավոր վտանգի, ինչպես նաև հասարակական կարգի խախտման վտանգի մասին։

Միաժամանակ ոստիկանությունը հերքել է Republika հեռուստաալիքի հաղորդումներն այն մասին, թե իրավապահները Սահմանադրական դատարանի անվտանգության աշխատակիցներին ուժով դուրս են բերել շենքից։ Ոստիկանությունն ընդգծել է, որ անվտանգության աշխատակիցների նկատմամբ որևէ գործողություն չի իրականացվել, իսկ ոստիկանները եղել են դատարանի տարածքում, բայց ոչ շենքի ներսում։

Սահմանադրական դատարանի պաշտոնական կայքում տեղեկություն է հրապարակվել դատարանի նախագահ Բոգդան Սվենչկովսկու և նրա տեղակալ Բարտլոմեյ Սոխանսկու ծառայողական պարտականությունների կատարումը կասեցնելու մասին կարգադրության վերաբերյալ։ Դատավոր Աննա Կորվին-Պյոտրովսկայան հայտարարել է, որ որոշում է կայացրել Սվենչկովսկուն և նրա տեղակալ Բարտլոմեյ Սոխանսկուն ժամանակավորապես հեռացնել իրենց պարտականությունների կատարումից։

Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը սոցցանցերում գրել է. «Իրավունքի գերակայության վերականգնումը մեր պարտքն է։ PiS («Իրավունք և արդարություն») կուսակցության հաստատած երկարամյա անօրինականությունից հետո սա բարդ, երբեմն ցավոտ գործընթաց է, որը վճռական գործողություններ է պահանջում։ Այլ ճանապարհ չկա»։

Հիշեցնենք, Լեհաստանում հոկտեմբերի 30-ին կտրուկ սրվել է իշխանական ճգնաժամը։ Երկրի վարչապետ Դոնալդ Տուսկի կառավարության և նախագահ Կարոլ Նավրոցկու միջև երկարատև հակամարտությունը նոր փուլ է մտել՝ Սահմանադրական դատարանի վերահսկողության շուրջ։ Իրավիճակն ուղեկցվել է ոստիկանության ուժերի կենտրոնացմամբ, դատարանի ղեկավարի լիազորությունների կասեցմամբ, ընդդիմության բողոքի ցույցերով և նախագահի՝ արտասահմանյան այցը ընդհատելու որոշմամբ։

Ըստ որոշ մեկնաբանների, այս պահին տեղի ունեցածը հաստատված պետական հեղաշրջում չէ։ «Հեղաշրջում» ձևակերպումն օգտագործում են Սահմանադրական դատարանի գործող ղեկավարն ու ընդդիմությունը՝ կառավարության գործողությունները բնութագրելու համար։ Նրանք նշում են, որ խոսքը սահմանադրական ինստիտուտի վերահսկողության շուրջ լուրջ իշխանական պայքարի մասին է։

Դատարանի տարածքի մոտ տեղի են ունեցել բախումներ, երեք մարդ ձերբակալվել է։ Ոստիկանությունը հայտնել է, որ միջամտել է անվտանգության հնարավոր սպառնալիքների պատճառով։

Դատարանը կատարվածը որակել է պետական հեղաշրջման փորձ։ Սահմանադրական դատարանի պաշտոնական X էջում հրապարակվել է հայտարարություն, ըստ որի՝ դատարանի կայքի վերահսկողությունն ապօրինի կերպով վերցվել է, իսկ Սվենչկովսկին շարունակում է մնալ դատարանի նախագահ։ Հայտարարության մեջ ներգրավված անձանց գործողությունները որակվել են որպես պետական հեղաշրջման հանցագործություն։

Ընդդիմությունը մեղադրել է վարչապետին իշխանությունը զավթելու փորձի մեջ։ «Իրավունք և արդարություն» (PiS) կուսակցության առաջնորդ Յարոսլավ Կաչինսկին դատարանի շենքի մոտ տեղի ունեցած հավաքի ժամանակ հայտարարել է, որ Լեհաստանը վերածվում է ոստիկանական պետության։ Ընդդիմադիրները Տուսկի գործողությունները որակել են որպես սահմանադրական կարգի դեմ ուղղված հարձակում։

Վարչապետ Դոնալդ Տուսկը պաշտպանել է կառավարության գործողությունները։ Նա հայտարարել է, որ իրավական պետության վերականգնումը կառավարության պարտականությունն է, և նախկին իշխանությունների օրոք ստեղծված խնդիրները լուծելու համար անհրաժեշտ են վճռական քայլեր։

Արդարադատության նախարարությունը պահանջել է զրկել դատարանի ղեկավարներին անձեռնմխելիությունից։ Արդարադատության նախարար և գլխավոր դատախազ Վալդեմար Ժուրեկը դիմել է դատարան՝ Սվենչկովսկու և նրա տեղակալի դատական անձեռնմխելիությունը վերացնելու պահանջով։ Նրանց մեղադրում են դատավորների աշխատանքի խոչընդոտման մեջ։

Հակամարտության հիմքում դատավորների նշանակման շուրջ տարիներ շարունակվող վեճն է։ Տուսկի կառավարությունը պնդում է, որ նախկին՝ «Իրավունք և արդարություն» կուսակցության իշխանության օրոք Սահմանադրական դատարանը քաղաքականացվել է։ Ներկայիս իշխանությունները փորձում են փոխել դատարանի կազմը, սակայն նախագահ Նավրոցկին հրաժարվել է երդմնակալության արարողություն անցկացնել խորհրդարանի առաջադրած մի շարք դատավորների համար։

Երկրում ձևավորվել է երկիշխանության վտանգավոր իրավիճակ դատարանի ներսում։ Տարբեր կողմեր վիճարկում են, թե ով է ըստ օրենքի ղեկավարում Սահմանադրական դատարանը։ Միաժամանակ դատարանի պաշտոնական կայքում և սոցիալական էջում հայտնվել են միմյանց հակասող հայտարարություններ։

Այս պահին Լեհաստանում իրավիճակը շարունակում է մնալ լարված։ Քաղաքական հակամարտությունը դեռ չի հանգուցալուծվել, իսկ Սահմանադրական դատարանի շուրջ փաստացի ձևավորվել է ինստիտուցիոնալ երկիշխանություն։

Ոստիկանությունը շարունակում է ապահովել Սահմանադրական դատարանի անվտանգությունը։

Յարոսլավ Կաչինսկին իշխանություններին մեղադրում է ավտորիտարիզմի ճանապարհ բռնելու մեջ։ Ընդդիմության առաջնորդը պահանջում է, որ նախագահը միջամտի և պաշտպանի դատարանի անկախությունը։

Լեհաստանի դեսպանը Չինաստանում հրաժարական է ներկայացրել։ Յակուբ Կումոխը հայտարարել է, որ ստեղծված իրավիճակում այլևս չի կարող շարունակել իր դիվանագիտական առաքելությունը։

Հակամարտության իրավական հանգուցալուծում դեռ չկա։ Կառավարության և նախագահի հակադիր դիրքորոշումները պահպանվում են, իսկ դատարանի կազմի և ղեկավարության օրինականության շուրջ վեճը շարունակվում է։