Ինչու է Սերբիայում հաջողվում, իսկ Հայաստանում՝ ոչ

26 Հոկտեմբեր, 2026 14:18

Փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանի ուշադրավ անդրադարձերը Սերբիայի ներքաղաքական զարգացումներին.
«Քիչ առաջ Սերբիայում 9 տարի նախագահած Ալեքսանդր Վուչիչը ընդունեց իր պարտությունը այսօր տեղի ունեցած ընտրություններում։ Պարտվել է ուսանողական շարժմանը (որին ԵՄ-ն էր աջակցում, բայց դա, իհարկե, միակ գործոնը չէր)։

Վուչիչն արտահերթ ընտրությունների էր գնացել, որպեսզի ընդդիմությանը ժամանակ չտա պատրաստվելու, բայց հնարքը չաշխատեց։

Ի՞նչ եք կարծում, Հայաստանում ընդդիմությունը կփորձի՞ ուսումնասիրել Սերբիայում վերջին 2 տարվա իրադարձությունները, կփորձի՞ հասկանալ, թե ինչպես դրանք բերեցին ընդդիմության հաղթանակին, կփորձի՞ հասկանալ, թե ինչպես աշխատեց փոփոխության բանաձևը, թե՞ կսահմանափակվի դարդոտված ստատուսներով այն մասին, թե ինչպես «քխ Արևմուտքը ստորաբար հաղթեց ուժեղ տղա Վուչիչին»։
--
Ու ևս մեկ անդրադարձ.
«2024 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սերբիայի Նովի Սադ քաղաքի երկաթուղային կայարանում նոր վերակառուցած ապակե և բետոնե ծածկ է փլվում, ինչի հետևանքով զոհվում են 16 հոգի, որից երկուսը՝ երեխաներ։

Սերբիայում այդ կապակցությամբ սուգ է հայտարարվում, տարբեր երկրների ղեկավարներ ցավակցություն են հայտնում Սերբիային։

Այդ միջադեպը, որի պատճառները պաշտոնապես այդպես էլ չեն բացահայտվել, սերբական ընդդիմությունը կարողանում է դարձնել casus belli («պատերազմի առիթ») ընդդեմ երկրի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչի՝ հետևողական կերպով, քայլ առ քայլ էսկալացիայի գնալով և հակամարտությունը հասցնելով այնպիսի մի մակարդակի, որ Վուչիչը պարտվում է ընտրություններում և ստիպված է լինում ընդունել պարտությունը նույնիսկ մինչև հաշվարկի պաշտոնական ավարտը։

***

Վերադառնանք Հայաստան, հիշենք, թե քանի-քանի այսպիսի դեպքեր են եղել վերջին 6 տարում. 44 օրյա պատերազմում պարտությունից ու Արցախը հանձնելուց սկսած, մինչև Ազատ գյուղում 15 զինվորի ողջակիզվելը, կամ Սոնա Մնացականյանի սպանությունը, կամ Շաքիում Անի Ավետիսյանի և իր երեխաների վրա ադրբեջանցի զինվորի հարձակումը...

Իսկ գիտե՞ք, թե ինչու է Սերբիայում ստացվում դիմադրել ավտորիտար ռեժիմին, իսկ Հայաստանում ոչ։ Առաջին պատճառը պարզ է՝ ԵՄ աջակցությունը։ Բայց... կա նաև այլ ծանրակշիռ տարբերություն. քաղաքացիական դիմադրության ենթակառուցվածքի առկայությունը Սերբիայում և դրա բացակայությունը Հայաստանում։

Այդ ենթակառուցվածքը օդից չի հայտնվելու։ Այդ ենթակառուցվածքը ստեղծելն ու զարգացնելը ժամանակատար է և ծանր աշխատանք է պահանջում։ Ու, նախևառաջ, դրա անհրաժեշտության գիտակցում։ Ժամանակ ունեինք՝ առնվազն 6 տարի։ Իսկ այ գիտակցում և ծանր աշխատանք (չհաշված հատուկենտ անհատների ջանքերի)՝ ոչ»։