Հա՛մ հրաժարական են տալիս, հա՛մ Նիկոլ գովերգում... թե բա՝ «գիտության ոլորտում թռիչքային առաջընթաց ենք արձանագրել»

ԿԳՄՍՆ գիտության կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոնից սեփական դեմումի համաձայն հեռացել է Արթուր Մովսիսյանը։

Ֆեյսբուքյան գրառման մեջ նա խոսել է դիմումի պատճառների մասին ու մասնավորապես նշել.

«Իմ գնահատմամբ՝ այս տարիներին Հայաստանի գիտության ոլորտում թռիչքային առաջընթաց ենք արձանագրել։ Այդուհանդերձ, դեռ հեռու ենք մեր երազանքից։ Կառավարության ծրագրով և գիտության զարգացման ռազմավարությամբ սահմանված նպատակներին հասնելու համար բոլոր օղակներում երկարատև ու հետևողական աշխատանք է անհրաժեշտ։

Աշխատանքից ազատման դիմումիս հիմնական պատճառն այն է, որ մեր աշխատանքն ու ծրագրերի իրականացումը չեն համապատասխանում կառավարության, նախարարության, կոմիտեի և անձամբ իմ խոստացած զարգացման տեմպին։ Դրա վկայությունն են 2026 թվականին խոստացված, բայց չհատկացված ֆինանսավորումն ու, դրա հետևանքով, թերի իրականացված ծրագրերը։ Նույն մտահոգությունն ունեմ 2027 թվականի բյուջեի նախագծի վերաբերյալ․ այս տեսքով հաստատվելու դեպքում բազմաթիվ ծրագրերի իրականացումը կվտանգվի։ Պատճառների վերաբերյալ մի փոքր ավելի մանրամասն խոսել եմ հղումում տեղադրված նյութում․․․

Ինձ ճանաչողները գիտեն՝ երբեք չեմ վախեցել կամ խուսափել պայքարից և աշխատանքից, բայց որոշումս կայացրել էի ավելի շուտ, երբ բյուջեի նախագիծը արդեն կառավարությունում էր։ Սակայն Հայոցյանի հրաժարակից հետո մնացի և վերջին երեք շաբաթում կոմիտեի նախագահի պարտականությունները կատարելիս իմ լիազորությունների շրջանակում արել եմ ինձնից կախված ամեն ինչ, որպեսզի ճգնաժամային իրավիճակ չլինի, հայտարարված և որոշ ամփոփված ծրագրեր այս տարի ֆինանսավորում ստանան, մի շարք սարքերի պայմանագրերը չչեղարկվեն․․․

Վերջում քննադատությունս ուղղում եմ կառավարությանը, սուտի ընդդիմադիրները թող չառիթավորվեն, ես քննադատում եմ իմ կառավարությանը, որին ընտրել եմ և առնվազն այդ իմաստով իրավունք ունեմ։

Սիրելի կառավարություն, այժմ ժամանակն է մեր խոսքը գործով հաստատելու։ Գրեթե վստահ եմ, որ Ազգային ժողովում բյուջեի քննարկումների ընթացքում գիտության ֆինանսավորումը որոշ չափով կավելանա։ Սակայն խնդիրն այլևս միայն գումարի չափը չէ, այլ գիտության նկատմամբ շատ օղակների մոտեցումը։ Գիտությունը պետք է ֆինանսավորել ոչ թե մնացորդային սկզբունքով կամ շնորհակալության ակնկալիքով, այլ գիտելիքահեն տնտեսություն ունենալու հստակ նպատակով։ Այդ դեպքում այսօրվա ծախսը կդառնա վաղվա ներդրումը։

Զարգացման տեմպը պահպանելու համար անհրաժեշտ են որոշ համակարգային փոփոխություններ։ Խնդիրը նաև գործընթացների կազմակերպման և բոլոր ներգրավված օղակների՝ ոլորտի հանդեպ պատասխանատվության ու հանձնառության (ownership) մեջ է։

Պարո՛ն Նիկոլ Փաշինյան, ես ուզում եմ Հայաստանի Հանրապետությունում ունենալ գիտության այն մակարդակը, որը Դուք եք պատկերացնում, ներկայացնում Ձեր խոսքում և ամրագրել էք Ձեր ղեկավարությամբ հաստատված փաստաթղթերում։ Ավելին չեմ ուզում…

Ես շատ եմ սիրել իմ աշխատանքը, հավատացել և հավատում եմ այն ճանապարհին որով գնում ենք, չեմ հոգնել և շարունակելու եմ գիտելիքներս և փորձս ծառայեցնել ոլորտի զարգացմանը․․․

Շատ դժվար է եղել այս որոշման կայացումը, գործընկերներից, գիտական համայնքից և ընկերներից շատերը համաձայն չեն որոշմանս հետ, սակայն որպես գիտության ոլորտում որոշակի լիազորություններ ունեցող և ամենօրյա ռեժիմով գիտական հանրույթի հետ ամենաշատ շփվող պաշտոնյա, կարծում եմ, որ պատասխանատվությունը չի սահմանափակվում միայն պաշտոն ստանձնելով․ այն ենթադրում է նաև տրված խոստումները չկատարելու դեպքում, առանց մեղավորներ փնտրելու, պահել սկզբունքայնությունը և պատասխան տալ սեփական խոսքի համար։ Ես խաբել չեմ կարող․․․»։
--
Մեր կողմից
Սա, հիրավի, գիտական որոշակի հետազոտության առարկա կարող է դառնալ՝ որպես երևույթ: Մանավանդ, եթե համադրենք, որ մի երկու օր առաջ էլ հենց ԿԳՄՍՆ գիտության կոմիտեի նախագահն էր հրաժարակն տվել: Եթե հրաժարականիստների կողմից Նիկոլ Փաշինյանին ու նրա ԿԳՄՍ նախարարուհուն հասցեագրված քծնանքախառն ձոներգությունները մի կողմ դնենք, ապա տակը կմնա այն, որ կառավարությունը որոշակի ծրագրեր է խոստացել, որ կիրականացվեն, բայց չեն իրականացվում: 
Թե բա՝ «ես խաբել չեմ կարող...»: Լո՞ւրջ: Քանի՞ գրոշի արժեք ունի առհասարակ որևէ գիտնական, որ հանդուրժում է իշխանության հարձակումն արժեքների վրա, ազգայինի ուրացումը և ոտնահարումը: 
Թե բա՝ «գիտության ոլորտում թռիչքային աճ ենք արձանագրել»: Իսկականի՞ց: Մենք էլ, այստեղ նստած, ապարդյուն փորձում էինք գուշակել, թե այն ի՞նչն էր, որ «հայկական արբանյակից» առաջ ընկած, սուրում էր դեպի տիեզերքի անընդգրկելի խորխորատները: Դու մի ասա՝ Հայաստանի գիտության ոլորտն էր:

Իսկ ովքեր կասկածում են, որ Նիկոլի օրոք գիտությունը թռիչքային առաջընթաց է գրանցել, թող հավաքվեն «Ակադեմիական քաղաքի» գլխավոր մասնաշենքի նիստերի դահլիճում: Թույլատրվում է միայն նրանց մուտքը, ովքեր հավաստագիր կունենան, որ տեղ են հասել մետրոյի «Աջափնյակ» կայարանով, կամ եկել են «Սեպուհ-3» էլեկտրամեքենայով: