Որքան քիչ է դատախազությունը պարզում, այնքան շատ է պահանջում. Դավիթ Հարությունյան
Բանկի 19 դրամանոց SMS ծանուցում, 2005 թվականին Լոնդոնի դեղատնից 811 դրամով գնված ատամի խոզանակ, Փարիզի կրպակից գնված ծխախոտ, 2013 թվականին վարսավիրանոցում վճարված գումար։ Դատախազության հաշվարկներում սրանցից յուրաքանչյուրը դիտարկվել է որպես «100 տոկոս ապօրինի» և ներառվել ՀՀ արդարադատության նախկին նախարար Դավիթ Հարությունյանից պահանջվող 531 միլիոն դրամի մեջ։ Ընդ որում՝ 19 դրամանոց SMS-ը հաշվարկվել է ոչ թե մեկ, այլ՝ 172 անգամ։
Դավիթ Հարությունյանն այս օրինակները ներկայացրեց ս.թ. հոկտեմբերի 14-ին Հակակոռուպցիոն դատարանում, որտեղ շարունակվում է նրա նկատմամբ ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման գործի քննությունը։ Նա ընդգծեց, որ նոր փաստ չի բերում. ամեն ինչ ստուգվում է հենց դատախազության ներկայացրած հայցով և Excel ֆայլով։
Նշենք, որ ՀՀ դատախազությունը 2024 թվականից ի վեր Դավիթ Հարությունյանի գործով հայցն արդեն երրորդ անգամ է, ինչ ամբողջությամբ փոփոխում է։ Թեև Դավիթ Հարությունյանը դեռ ոչ մի ապացույց չի ներկայացրել, սակայն յուրաքանչյուր անգամ դատախազության հայցադիմումի մեջ ի հայտ են գալիս նոր թվեր, և ոչ մի անգամ՝ հաշվարկային բանաձևեր։
Այս գործով դատախազության կողմից կիրառված մեթոդի թերևս ամենացայտուն օրինակներից մեկը վերաբերում է Զաքյան 8 հասցեի ավտոտնակին։ Դատախազության ֆայլում ավտոտնակի հետ կապված նշված է միայն 2003 թվականին դրա օրինականացման համար վճարված գումարը և ավտոտնակի տակ գտնվող հողի տարեկան վարձը` 24 տարում ընդհանուրը մոտ կես միլիոն դրամ։ Դրանցից 114 հազար դրամը դատախազությունը համարել է «օրինական եկամուտներով չհիմնավորված» և դրա արդյունքում պահանջում է ամբողջ ավտոտնակը կամ 15 միլիոն 750 հազար դրամ, այսինքն՝ մոտ 140 անգամ ավելի։
Բայց դա էլ բավական չէ` վերոնշյալ նույն 114 հազար դրամը դատախազությունը լրացուցիչ ներառել է նաև դրամական պահանջի մեջ։ Իսկ թե որքանով է ավտոտնակը «օրինական եկամուտներով չհիմնավորված», տարբեր փաստաթղթերում տրված է երեք տարբեր թիվ՝ 2024-ի հայցում՝ 7,6%, նոր ֆայլում՝ 26%, իսկ այժմ պահանջում են 100%-ը։
«Գումարը փոքր է։ Բայց հարցը սկզբունքային է` եթե 114 հազար դրամի հողի վարձավճարից կարելի է հասնել ամբողջ ավտոտնակի բռնագանձմանը, ապա ո՞րն է այս մեթոդի սահմանը, և կա՞ արդյոք այն` այդպիսի սահման»,- հարց բարձրացրեց Դավիթ Հարությունյանը։
Այս տրամաբանությամբ է կառուցված դատախազության պահանջը մոտ 14 գույքերի մասով՝ ավտոտնակից մինչև մեքենա։ Դատախազությունն իր իսկ հաշվարկով ապօրինի է համարում դրանց միայն մի մասը, բայց պահանջում է ամբողջը։ Այսինքն՝ նաև գույքի այն մասը, որը նույն դատախազությունն ապօրինի չի համարում։
Օրենքը նման բան չի նախատեսում։ Դատախազությունը Դավիթ Հարությունյանի գործով օգոստոսի 5-ին կայացած նիստում բանավոր բացատրել էր, որ օրինական և ապօրինի միջոցները «միախառնվել են», ուստի ամբողջ գույքն է ապօրինի։ «Դատախազության տրամաբանությամբ բավական է միլիոն դրամանոց գույքից տասը դրամը համարել ապօրինի, որպեսզի բռնագանձվի ամբողջը»,- ընդգծեց Դավիթ Հարությունյանը։
Նույն ընտրողականությունն է փոխառությունների դեպքում։ «Դավիթ և գործընկերներ» իրավաբանական ֆիրմայից ստացված փոխառությունները դատախազությունը համարել է օրինական եկամուտ, իսկ «Փամփքին» ընկերությունից ստացվածը՝ «ամբողջությամբ ապօրինի»։ Երկուսն էլ հայաստանյան ընկերություններ են, երկուսի դեպքում էլ առկա է բանկային փոխանցում, երկուսի դեպքում էլ՝ վերադարձվող փոխառություն։
«Միակ տեսանելի տարբերությունը փոխատուի անունն է։ Իսկ այդ տարբերության գինը 115 միլիոն դրամով արհեստականորեն ուռճացված «ապօրինի եկամուտ» է»,- ասաց նախկին նախարարը։
Ամենաուշագրավը, սակայն, այն է, թե որ դեպքերում է դատախազությունը պահանջում գույքը, և որ դեպքերում՝ գույքի փոխարեն փողը։ 2012 թվականին գնված KIA մեքենայի համար պահանջում է մեքենան՝ այսօրվա մաշված վիճակով, կամ դրա այսօրվա շուկայական արժեքը։ Իսկ 2010 թվականին 303 հազար դրամով գնված խոհանոցային սարքի համար պահանջում է ոչ թե սարքը, այլ 2010-ին դրա դիմաց վճարված ամբողջ գումարը։ Մինչդեռ սարքը կա։
Պարզվում է, որ երբ դատախազությունը չի ստուգել՝ գնված իրը կա՞, թե՞ ոչ, պահանջում է ոչ թե իրը, այլ դրա համար տարիներ առաջ վճարված ամբողջ գումարը։ «Ստացվում է իրավական զավեշտ` որքան քիչ է դատախազությունը պարզում, այնքան շատ է պահանջում»,- ամփոփեց Դավիթ Հարությունյանը։
Դատական հաջորդ նիստը նշանակվեց ս.թ. հոկտեմբերի 21-ին։
Աղբյուրը` Panorama.am

