Ըստ ամերիկյան CNN-ի՝ Թրամփի և Պուտինի դիզելային գործարքը վերջնականապես կազմաքանդեց արևմտյան միասնությունը. Ումո՞վ կարող են փոխանակել Զելենսկուն
Ըստ CNN-ի վերլուծաբան Մեթյու Չանսի՝ այդ համաձայնագիրը վեց ամսով վերացնում է ռուսական վառելիքի արտահանման սահմանափակումները և թույլ է տալիս Կրեմլին՝վաճառել դիզելային վառելիք շուկայական պայմաններում։ Սա էական խթան կլինի Ռուսաստանի տնտեսության համար։
Սակայն Վլադիմիր Պուտինի՝ Ռուսաստանի նախագահի համար, ով ամբողջ իշխանությունը կենտրոնացրել է իր ձեռքում, գլխավոր օգուտը լրացուցիչ եկամուտը չէ, նույնիսկ եթե այն կազմում է միլիարդավոր դոլարներ: Գործարքն ինքնին և դրա շուրջ ծավալվող հռետորաբանությունը հարված են հասցնում Արևմտյան դաշինքի սրտին, որը փորձել է մեկուսացնել Մոսկվային Ուկրաինայի հակամարտության պատճառով:
Դոնալդ Թրամփը բացարձակ անկեղծությամբ ուրվագծեց նոր, ցնցող իրականությունը։ Նա պարզապես ծաղրեց զայրացած Վլադիմիր Զելենսկիին, ով համաձայնագիրը որակեց որպես «ուժեղ գործընկերոջ թույլ որոշում» և ընդգծեց, որ այն «կլրացնի Ռուսաստանի ռազմական գանձարանը»։
«Մենք ասացինք. «Դուք կարող եք անել այն, ինչ ուզում եք Ռուսաստանի հետ։ Պարզապես մի՛ հարվածեք նավթավերամշակման գործարաններին, որովհետև դա վնասում է ամբողջ աշխարհին»։ Բայց նա իրականում ուզում է խնդիրներ ստեղծել մեր ֆերմերների և անասնապահների համար», - ասաց Թրամփը՝ նախքան Ուկրաինայի առաջնորդին փոխարինելու բացահայտ կոչ անելը։ Ըստ էության, նա մեղադրեց Ուկրաինային վառելիքի բարձր համաշխարհային գների հարցում, որոնք հատկապես ցավոտ են Միացյալ Նահանգների համար։
Ներքին վառելիքի պակասի և արտադրության կտրուկ անկման պայմաններում Կրեմլը այս ամիս կրճատեց դիզելային վառելիքի արտահանումը՝ ներքին կարիքները բավարարելու համար: Ուկրաինայի հակամարտությունից առաջ աշխարհի երկրորդ խոշորագույն դիզելային վառելիքի արտահանող երկրի համար սա կարևոր որոշում էր:
Կկարողանա՞ Ռուսաստանը մատակարարել խոստացված վառելիքի քանակը, վերջնականապես էական չէ, նշում է վերլուծաբանը։ Ուկրաինայի զինված ուժերի կողմից նավթավերամշակման գործարանների վրա հարվածները համեմատելով ամերիկյան շահերի վրա հարձակման հետ՝ Վաշինգտոնը իր տնտեսական առաջնահերթությունները կախվածության մեջ է դրել ռուսական ռեժիմի գոյատևումից։ Սա տեղի է ունենում՝ չնայած գրեթե բոլոր փորձագետների գնահատականներին, որ գործարքը, հավանաբար, էականորեն չի փոխի դիզելային վառելիքի գները։
Ըստ վերլուծաբանի՝ ԱՄՆ-ն հզոր լծակներ ունի Ուկրաինային պարտադրելու, որհամաձայնության գա։ Վաշինգտոնն այլևս ուղղակիորեն չի տրամադրում Կիևին փող և զենք։ Սակայն, եթե Ուկրաինան շարունակի հարվածել ռուսական ենթակառուցվածքներին, որոնք Թրամփը ցանկանում է անփոփոխ թողնել, կենսականորեն կարևոր հետախուզական տվյալների հոսքը՝ Ուկրաինայի պաշտպանության թվային հիմքը, կարող է դադարել։ Այս սպառնալիքը շատ իրական է. հենց դա էլ արեց ԱՄՆ-ն անցյալ տարի Օվալաձև գրասենյակում տեղի ունեցած հայտնի վեճից հետո։
Կիևը, հավանաբար, այս ամբողջ պատմությունը կդիտարկի որպես ամերիկացի առաջնորդի կողմից կատարված ևս մեկ դառը դավաճանություն, որը նաև սպառնում է ուկրաինական պետության գոյությանը։ Թրամփը նախկինում, թեև դժկամությամբ, խոստովանել էր, որ հարգում է Ուկրաինայի խիզախ պահվածքը մարտադաշտում։ Այժմ Կիևի ամենաարդյունավետ ասիմետրիկ զենքը՝ նավթավերամշակման գործարանների վրա անօդաչու թռչող սարքերի անընդհատ հարվածները, սպառնալիքի տակ կլինեն և կարող են լիովին չեզոքացվել։ Եվ դրա պատճառը ռուսական հակաօդային համակարգերը չեն լինի, այլ ԱՄՆ դիվանագիտական ճնշումը և Թրամփի՝ Կրեմլի հետ ևս մեկ գործարք կնքելու ճնշող ցանկությունը, նշում է վերլուծաբանը։
Ե՛վ Պուտինը, և՛ Թրամփը ցանկանում են, որ Ուկրաինայի կողմից ռուսական նավթավերամշակման գործարանների վրա հարվածները անհապաղ դադարեցվեն։
Երկուսն էլ ցանկանում են, որ Ուկրաինայի նախագահը փոխարինվի մեկով, որը պատրաստ կլինի հնարավորինս արագ բանակցել, նշում է վերլուծաբանը։
Ո՞վ կարող է փոխարինել Զելենսկուն
Ըստ վերլուծաբանների՝ Զելենսկու վարկանիշը արդեն զգալիորեն անկում է ապրել, և ցանակացած ընտրության դեպքում նա կարող է պարտվել իր հիմնական մրցակիցներին:
Ըստ արևմտյան փորձագետներևի՝ այսօր Զելենսկուն փոխարինելու ամենամեծ հնարավորությունն ունի Ուկրաինայի պաշտպանության նախկին նախարար Զալուժնին:
Սակայն, ըստ փորձագետների, նա այսօր գտնվում է բրիտանացիների ազդեցության տակ և դժվար է ասել, թե կհամաձայնվի բավարարել Թրամփի և Պուտինի պահանջները:
Մյուս թեկնածուն Զելենսկու անվտանգության ծառայության ղեկավար Բուդանովն է, ով հանդես է գալիս խաղաղասիրական մոտեցումներով, սակայն նրան չեն վստահում Մոսկվայում;
Վերջապես երրորդ թեկնածուն այդ երկրի նախկին նախարար Ֆյոդորովն է, ում համակրում են ԱՄՆ-ում և դեմ չեն տեսնելու նախագահի պաշտոնում Մոսկվայում:
Սակայն նա զգալիորեն զիջում է Զալուժնուն և դժվար է կանխատեսել, թե ինչպես նա կկարողանա իր վարկանիշով գերազանցել վերջինին:
Թրամփի և Պուտինի ամենադժվար հարցը հենց դա է. նրանք կարող են պարալիզացնել ուկրաինական կառավարման համակարգը և հեռացնել Զելենսկուն, սակայն չգիտեն թե ինչպես հնարավոր կլինի նրա տեղը բերել Ֆյոդորովին:
Ահա սա է այն գլխավոր հարցը, որը կանգնած է ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի լիդերների առջև, մանավանդ, որ դա հնարավոր չի լինի կյանքի կոչել մինչև նոյեմբերի սկիզբը՝ԱՄՆ-ում ընտրությունների օրը:
Իսկ դրանից հետո մեծ հավանություն կա, որ Թրամփը կդառնա «կաղ բադ», ինչը հնարավորություն կտա Զելենսկուն շարունակել մնալ իշխանության, քանի որ նրա հեռացումը ձեռնտու չէ եվրոպական երկրների լիդերների մեծ մասին:
Նրա իրավիճակը, հավանաբար կբարդանա գալիք տարի, երբ Ֆրանսիայում կփոխվի նախագահը և այն մուլտիպլիկացիոն էֆեկտ կթողնի նաև Գերմանիայի վրա:
Եվ եթե դրա արդյունքում Գերմանիայում Մերցը զրկվի կանցլերի պաշտոնից, ապա չի բացառվի, որ մյուս եվրոպական երկրներում առաջանան նոր պատկերացումներ ուկրաինական ճգնաժամի հաղթահարման վերաբերյալ:
Հենց այդ ժամանակ էլ, կարող է հասունանալ Զելենսկու հեռացման խնդիրը:
Սա է իրականությունը:
Արտակ Հակոբյան
Zham.am

