ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 27․ ՀԻՇԱՏԱԿԻ, ԽՈՐՀԵԼՈՒ ԵՎ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ՕՐ

27 Սեպտեմբեր, 2026 15:55

«Մայր Հայաստան» կուսակցության հայտարարությունը.
«Այսօր՝ սեպտեմբերի 27-ին, մենք խոնարհվում ենք 2020 թվականի պատերազմի զոհերի, հայրենիքի պաշտպանության համար իրենց կյանքը նվիրաբերած զինվորների և խաղաղ բնակչության նահատակների հիշատակի առջև։

Վեց տարի առաջ այս օրը Արցախում սկսվեց լայնածավալ պատերազմ, որը փոխեց Հայաստանի և Արցախի ժողովրդի իրականությունը։ Մեր ժողովուրդը կանգնեց պատերազմի առաջ՝ վճարելով մարդկային կյանքերի, կորսված հայրենիքի և հազարավոր ընտանիքների ճակատագրերի ծանր գինը։

Այս օրը, սակայն, միայն սգո օր չէ։ Այն նաև պետական մտածողության, ազգային պատասխանատվության և ճշմարտության մասին խոսելու օր է։

Հայ ժողովուրդը պարտավոր է դասեր քաղել պատերազմում կրած պարտությունից և ազնվորեն պատասխանել մի շարք կարևոր հարցերի․ ինչո՞ւ պատերազմը դարձավ հնարավոր, ինչո՞ւ գործող իշխանությունը չկարողացավ կանխել աղետը, որո՞նք էին պատերազմին նախորդած ժամանակաշրջանի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական սխալները, և ի՞նչը պետք է փոխենք, որպեսզի նման ողբերգություն այլևս երբեք չկրկնվի։

Պարտությունների պատճառները պետք է վերլուծել առանց ինքնախաբեության և քաղաքական պատասխանատվությունից խուսափելու։ 2020 թվականի պատերազմին նախորդող շրջանում առկա էին մի շարք գործոններ, որոնք էապես թուլացրել էին հայկական կողմի դիրքերը։

Առաջին՝ Ադրբեջանի ռազմական ներուժը տարիների ընթացքում էապես մեծացել էր, և ռազմական հաշվեկշիռը փոխվել էր մեր երկրի համար անբարենպաստ ուղղությամբ։

Երկրորդ՝ Հայաստանում խորացել էր ներքին պառակտումը։ Հասարակությունը բաժանվել էր «սևերի» և «սպիտակների», իսկ քաղաքական հակասությունները հաճախ վեր էին դասվում ազգային և պետական շահերից։ Իշխանության վարած քաղաքականության արդյունքում այդ բաժանումները ոչ միայն չհաղթահարվեցին, այլև խորացան։

Երրորդ՝ խաթարվել էր բանակցային գործընթացը։ 2019 թվականին հայկական կողմը մերժեց միջնորդների ներկայացրած վերջին առաջարկները և որդեգրեց այնպիսի հռետորաբանություն, որն ավելի շատ հիմնված էր կեղծ ռազմահայրենասիրական կարգախոսների, քան իրատեսական պետական հաշվարկի վրա։

2020 թվականի հուլիսյան՝ Տավուշյան դեպքերը դարձան այն կարևոր հանգրվաններից մեկը, որից հետո իրավիճակն ավելի սրվեց և լայնածավալ պատերազմի վտանգը դարձավ իրականություն։ Դրան նախորդած և հաջորդած դիվանագիտական սխալները ևս էապես սահմանափակեցին Հայաստանի հնարավորությունները։

Այս ամենը նշանակում է, որ պատերազմի արդյունքները պետք է դիտարկել ոչ թե միայն պատերազմի ընթացքի կամ առանձին ռազմական դրվագների, այլ դրան նախորդած տարիների քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական որոշումների ամբողջության համատեքստում։

Պետությունը չի կարող կառուցվել լռության, ինքնախաբեության կամ մեղավորների ընտրովի որոնման վրա։ Մենք մերժում ենք ինչպես պատերազմի ողբերգությունն օրվա քաղաքական շահերի համար օգտագործելու, այնպես էլ այն մոռացության մատնելու մոտեցումը։

Միևնույն ժամանակ, մենք պետք է հասկանանք, որ միջազգային քաղաքականության մեջ բարերարներ գոյություն չունեն։ Պետությունների միջև հարաբերությունները կառուցվում են փոխադարձ և երկարաժամկետ աշխարհաքաղաքական շահերի վրա։ Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը պետք է հիմնված լինի սթափ հաշվարկի, ազգային շահերի հստակ գիտակցման և իրատեսական դիվանագիտության վրա։

Մեր պարտքն է հիշել զոհերի հիշատակը ոչ միայն խոսքով, այլև այնպիսի պետություն կառուցելով, որտեղ բանակն ուժեղ է, պետական ինստիտուտները՝ պատասխանատու, դիվանագիտությունը՝ հաշվարկված և սթափ, իսկ ազգային անվտանգությունը՝ վեր քաղաքական ու ներքաղաքական շահերից։

Եթե մենք լուրջ հետևություններ չկատարենք անցյալի ձախողումներից, ապա հաջորդ պատերազմը կարող է արդեն ճակատագրական լինել Հայաստանի համար։ Հետևաբար, այսօր մեզ անհրաժեշտ է ոչ թե փոխադարձ մեղադրանքների նոր շրջան, այլ ազգային պատասխանատվության, պետական մտածողության և միասնականության ձևավորում։

Մենք կոչ ենք անում հանրությանը սթափ գնահատել ստեղծված իրավիճակը, իսկ քաղաքական ուժերին՝ մի կողմ դնել երկրորդական հակասությունները և ձևավորել այնպիսի միասնական համակարգ, որը կկարողանա հաղթահարել Հայաստանի առջև ծառացած ճգնաժամերը և երկիրը դուրս բերել ձախողված կառավարման փակուղուց։

Մենք հավատում ենք, որ Հայաստանի ապագան պետք է կառուցվի հզոր պետության, արժանապատիվ խաղաղության, ազգային միասնության և պետական պատասխանատվության հիմքի վրա։

Այսօր մենք խոնարհվում ենք զոհերի հիշատակի առաջ։ Բայց խոնարհվելը չպետք է նշանակի հանձնվել։

Հիշել՝ նշանակում է պատասխանատվություն վերցնել։

Ճշմարտությունը որոնել՝ նշանակում է ընդունել սխալներն ու անել հետևություններ։

Դասեր քաղել՝ նշանակում է փոխել ապագան։

Թող սեպտեմբերի 27-ը լինի ոչ միայն մեր ցավի ու կորստի հիշատակի, այլև պետական վերածննդի, ազգային միասնության և պատասխանատվության օր։

Հավերժ փառք զոհվածներին։

Խոնարհում նրանց հիշատակին։

Եվ պարտավորություն՝ երբեք չմոռանալու նրանց զոհաբերությունը»։

«Մայր Հայաստան» կուսակցություն

27 սեպտեմբերի 2026 թ.