«Թրամփի ուղին» դժվար թե Իրանի հիացմունքն առաջացնի, այն չի բավարարում նաև Չինաստանին․ Գալուզին

Այսպես կոչված «Թրամփի ուղին» դատարկ տեղում չի առաջացել։ Դեռ 2022–2023 թվականներին Հարավային Կովկասում տրանսպորտային և տնտեսական կապերի վերականգնման հարցերը քննարկվում էին Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետերի մակարդակով գործող եռակողմ աշխատանքային խմբում։ Այդ կապերի վերականգնումը երեք երկրների միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունների մի մասն էր՝ կապված հակամարտության կարգավորման հետ։ Այս մասին RTVI-ին տված հատուկ հարցազրույցում ասել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի փոխնախարար Միխայիլ Գալուզինը։

Այդ ժամանակ քննարկվել էին նաև երկաթուղային հաղորդակցության վերականգնման և Հայաստանի ու Ադրբեջանի երկաթուղային համակարգերի փոխկապակցման տարբերակները։

Սակայն, ոչ մեր մեղքով, այդ երկխոսությունը դադարեցվեց։ Այժմ այն վերականգնելը շատ դժվար է, քանի որ, ինչպես ես հասկանում եմ, Հայաստանը ապագա երկաթուղու կանոնադրական կապիտալի 49 տոկոսը խոստացել է ամերիկյան կողմին։

Վերջին իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ «Թրամփի ճանապարհ» նախագծի իրականացումը միանշանակ հեռանկարներ չունի։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի գործողություններից հետո Իրանը դժվար թե ոգևորված լինի, եթե իր հյուսիսային սահմանների անմիջական հարևանությամբ ամերիկյան ներկայություն ձևավորվի։

Բացի այդ, որոշ փորձագետներ կարծում են, որ Չինաստանը նույնպես դժվար թե գոհ լինի այն հանգամանքից, որ Միացյալ Նահանգները վերահսկի Կենտրոնական Ասիայից դեպի Եվրոպա տանող կարևոր տրանսպորտային միջանցքի մի հատվածը։

Մենք կարծում ենք, որ Ռուսաստանի մասնակցությամբ այս նախագիծը միայն կշահեր։ Նախ՝ ամենայն հավանականությամբ, երկաթուղին պետք է կառուցվի ռուսական լայնության գծերով, որպեսզի ապահովվի անխափան կապ Ադրբեջանի երկաթուղու հետ։

Երկրորդ՝ Հայաստանի երկաթուղիները կառավարվում են «Հարավկովկասյան երկաթուղի» փակ բաժնետիրական ընկերության կողմից, որը ՌԺԴ-ի դուստր ձեռնարկությունն է։

Երրորդ՝ Հայաստանի տարածքով տարանցումը պետք է իրականացվի Եվրասիական տնտեսական միության կանոններին համապատասխան, իսկ Հայաստանը, ինչպես ինքն է հայտարարում, չի ցանկանում դուրս գալ այդ միությունից։

Վերջապես, «Թրամփի երթուղին» անցնելու է այն գոտիներով, որտեղ արդեն տասնամյակներ շարունակ Հայաստանի սահմանապահների հետ միասին ծառայություն են իրականացնում ռուս սահմանապահները՝ Թուրքիայի և Իրանի սահմաններին։

Ուստի, այս կամ այն կերպ, անհրաժեշտ կլինի հաշվի առնել Ռուսաստանի, ինչպես նաև Եվրասիական տնտեսական միության դիրքորոշումը։ Մենք համոզված ենք, որ Ռուսաստանի մասնակցությամբ այս նախագիծը միայն կշահեր։