Ի՞նչ էին խոսում իրար ականջի արագիլները չվելուց առաջ

Քաղաքական բանտարկյալ Աշոտ Մինասյանը նկատում է. «Վա՜յ, էս ինչ հետաքրքիր է այս բանտային կյանքը։ Ծալապատիկ նստում ես նառին, աչքերդ հառում, մի կետի ու գնու՜մ-գնու՜մ, և այդ պահին Համո Սահյանը քեզ հանդիպում է ու հուշում, հիշեցնում։

Ի՞նչ էին խոսում իրար ականջի արագիլները չվելուց առաջ.
-Տառապում էին:

—Սյունիք աշխարհ։ Հայոց անկոտրուն վահան, Սիսակ նահապետի ու Անդոկ իշխանի պահած Սյունիք, Դավիթ Բեկի, Մխիթար Սպարապետի հենարան Սյունիք, Գարեգին Նժդեհի, Պողոս Տեր Դավթյանի շահած Սյունիք, որքա՜ն գեղեցիկ ես դու։ Ինչպիսի՜ ասպետներ զոհաբերվեցին (մարտիրոսվեցին), որ դու ապրես, Սյունի՛ք։ Իմ անառիկ սարեր, պատմության ինչպիսի՜ աղետների ականատես եղաք, ինչպիսի արհավիրքներ տեսաք ու մնացիք կանգուն։

Որքան հորդաններ հետ քաշվեցին ձեր պահապան զորավարների ահից։

—Իմ Արևիք գավառ, իմ Մեղրի աշխարհ, իմ քարակոփ ակվեդուկի հուշարձան – ամրոց, իմ արևածեփ, արևագույն ժայռերի, իմ արևահամ ու արևաբույր մրգերի գանձարան։ Իմ Ղևոնդ Հովհաննիսյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի, իմ մարտիրոսված ու նաև պատահմամբ կենդանի մնացած եղբայրներ ու ընկերներ, երկնքից 38 մեր եղբայրները ձեզ ի՞նչ են ուղղորդում։

— Իմ քաջաց ամրոց, իմ Քաջարան, որդիներդ պղնձակուռ վահաններ դարձան, իմ Արթուր Մարգարյան, Ռադիկ Նանյան ու մնացած 44 եղբայրներն ու որդիները երկնքից ձեզ ի՞նչ են ուղղորդում։

—Իմ Կապան աշխարհ, իմ Բաղաց իշխանի ամրոց, իմ Սյունյաց թագավորության մայրաքաղաք, իմ Արմեն Հայրապետյանի (Միկրոբի), Համլետ Քոչարյանի և մնացած 175 տղերքը, մեր եղբայրները երկնքից ձեզ ի՞նչ ուղերձ են հղում։

—Իմ Ձագեձոր, իմ Կյորես աշխարհ, իմ գուսան Աշոտի, իմ Բակունցի գովերգած, Մինայի գորգի գույներով գործված, Ղաթրինի ձորի կաքավի երգի տակ ձևավորված Գորիս։ Խնձորեսկցի (Սանոյի) Սանասար Բեգլարյանի, Համլետ Մինասյանի և մնացած 241 եղբայր ընկերները երկնքից ձեր ականջներին ի՞նչ են շշնջում։

—Իմ Սիսական աշխարհ, իմ հացի շտեմարան, իմ Ադոնցների ու Սահյանի աշխարհ։ Իմ Որոտնավանքի, Սյունի վանքի, Թանահատի սուրբ հայրերը, իմ Քարահունջի քրմապետերը, իմ զոհված ու մահացած ընկերներ Վուրգ Ոսկանյանը, Հովիկ Ազոյանը, Աղալոն ու մյուս 180 մարտիրոսված ընկերներն ու եղբայրները երկնքից ձեզ ի՞նչ կոչ են անում և ի՞նչ առաքելության են ուղղորդում ձեզ։

—Ե՛տ եկեք, իմ Սյունիքի ժողովուրդ, լսե՛ք մեր մարտիրոսված տղերքի ձայնը, հավատացե՛ք իրենց և մոլորյալ ուղուց հետ եկեք․․․