Ո՞վ է Եվրոպական քաղաքական համայնք կառույցի հեղինակը, և ո՞րն է նրա գլխավոր դերը

Եվրոպայում գործում են  բազմաթիվ կառույցներ. Եվրախորհրդարան, Եվրահանձնաժողով, ԵԱՀԿ, Եվրանեսթ և այլն:

Մարդիկ նույնիսկ շփոթվում են այդ կառույցների անվանումները տալուց և լավ չեն պատկերացնում, թե որոնք են այդ կառույցների դերակատարումները:

2022-ին Եվրոպայում հիմնվեց նոր կառույց՝ Եվրոպական քաղաքական համայնք (ԵՔՀ):

Ներկայացնենք այդ կառույցի գլխավոր առաքելությունն ու նպատակները:

ԵՔՀ-ի կնքահայրը համարվում է Մակրոնը, այդ կառույցի գլխավոր թիրախը՝ Ռուսաստանը

Եվրոպական քաղաքական համայնքը (ԵՔՀ) միջկառավարական ֆորում է Եվրոպայի ապագայի վերաբերյալ քաղաքական և ռազմավարական քննարկումների համար, որը ստեղծվել է 2022 թվականին՝ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժումից հետո:

Խումբն առաջին անգամ հանդիպել է 2022 թվականի հոկտեմբերին Պրահայում՝ միավորելով 44 եվրոպական երկրների ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև՝ Եվրոպական խորհրդի և Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահներին: Այն տարբերվում է ինչպես Եվրամիությունից, այնպես էլ՝ Եվրոպայի խորհրդից:

Եվրոպական քաղաքական համայնքի գաղափարը Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը առաջարկել է «Եվրոպայի ապագան» համաժողովի ժամանակ, 2022 թվականի մայիսի 9-ին, Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժումից հետո, երբ նա Եվրոպական Միության  Խորհրդի նախագահն էր։

Մակրոնի առաջարկն այն ժամանակ ընդունվեց ԵՄ անդամ-երկրների և այդ կառույցի ղեկավար մասի կողմից, որպես «հետաքրքիր առաջարկ»:

2022 թվականի հունիսի 23-24-ը Եվրոպական խորհուրդը որոշեց ստեղծել այդ կառույցը։

Խմբի առաջին հանդիպումը տեղի  ունեցավ  2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, որին մասնակցեցին  44 պետությունների ղեկավարներ։ Ռուսաստանը և Բելառուսը միտումնավոր դուրս թողնվեցին այդ  գործընթացից։

Հենց այդ ժամանակ էլ ընդունվեց տխրահռչակ որոշումը Արցախի վերաբերյալ:

Ո՞րն էր Մակրոնի իրական նպատակը, այդ կառույցի ստեղծումով ի՞նչ էր հետապնդում

2022 թվականի մայիսի 9-ին Եվրախորհրդարանին ուղղված իր ուղերձում  Մակրոնը առաջարկեց ստեղծել Եվրոպական քաղաքական համայնք՝ որպես «եվրոպական նոր կազմակերպություն», որը թույլ կտա «մեր ընդհանուր հիմնական արժեքներին հավատարիմ երկրներին գտնել համագործակցության նոր տարածք» քաղաքականության, անվտանգության, էներգետիկայի, ենթակառուցվածքների, ներդրումների և միգրացիայի հարցերում։

Եվրոպական քաղաքական համայնքի նպատակն էր  հարթակ ստեղծել մայրցամաքում եվրոպական երկրների քաղաքականությունը համակարգելու և քաղաքական երկխոսությունն ու համագործակցությունը խթանելու համար՝ ընդհանուր հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերը լուծելու համար՝ եվրոպական մայրցամաքի անվտանգությունը, կայունությունը և բարգավաճումը ամրապնդելու նպատակով։

Եվրոպական քաղաքական համայնքը մշակվել էր,  որպես պետությունների և կառավարությունների ղեկավարների միջկառավարական ֆորում, նման G7-ին կամ G20-ին։

2023 թվականի հունվարին Ֆրանսիայի կառավարությունը սկսեց ձևավորել նախագծի ղեկավարի գլխավորությամբ փոքր աշխատանքային խումբ՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) աշխատանքը աջակցելու համար: Աշխատանքային խումբը պիտի օգներ  համակարգել Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովների նախապատրաստումն ու կազմակերպումը:

Մակրոնը իր  դիվանագետներից մեկին  նշանակեց  Եվրոպական քաղաքական համայնքի հատուկ ներկայացուցիչ։

Տարեկան անցկացվում են երկու գագաթնաժողովներ՝ գարնանային գագաթնաժողովը հյուրընկալում է ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկիրը, իսկ աշնանային գագաթնաժողովը՝ ԵՄ անդամ երկիրը։ Առաջին գագաթնաժողովը տեղի է ունեցավ  Պրահայում 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։

2025 թվականի մայիսին հայտարարվեց, որ ԵՀԽ գարնանային գագաթնաժողովները կհյուրընկալվեն Հայաստանում 2026 թվականին, Շվեյցարիայում՝ 2027 թվականին,  և Ադրբեջանում՝ 2028 թվականին, իսկ աշնանային գագաթնաժողովները կհյուրընկալվեն Իռլանդիայում՝ 2026 թվականին, Հունաստանում՝ 2027 թվականին և Լատվիայում՝ 2028 թվականին։

Ընդ որում, այս կառույցի աշխատանքներում մասնակցում են նաև Եվրոպայի խորհուրդը, Եվրոպական միությունը,  Եվրոպական խորհուրդ,  Եվրոպական հանձնաժողով,  Եվրոպական խորհրդարան, ՆԱՏՕ և ԵԱՀԿ:

Այսպիսով կարելի է նկատել, որ ԵՔՀ-ի աշխատանքներին ակտիվ գործում են ներկայիս ԵՄ և ՆԱՏՕ-ի բոլոր կառույցները:

Եթե ամփոփենք, ապա կարող ենք արձանագրել, որ Մակրոնի գլխավոր խնդիրն էր, իր շուրջ ձևավորել մի նոր մեծ կառույց, որի մեջ կներառվեին ԵՄ-ի, ՆԱՏՕ-ի ԵՄ անդամ-երկրների և ԵՄ-ի հարակից երկրների (ԵՄ անդամ և ոչ անդամ) ներկայացուցիչները:

Փաստացի, բացի Ռուսաստանից և Բելառուսից, եվրոպական տարածքի գրեթե բոլոր երկրները ընդգրկված են այս նոր կառույցի մեջ:

Փաստացի, ռուս-ուկրաինական պատերազմից օգտվելով, Մակրոնը փորձում է  21-րդ դարի «նոր Նապոլեոն» դառնալու հայտ ներկայացնել՝ ընդդեմ Ռուսաստանի:

Թե ինչպես ավարտվեցին նապոլեոնական արշավները Ռուսաստանում 1812 թվականին, բոլորին է հայտնի:

Ի դեպ, նույն բանը փորձեց կրկնել Հիտլերը 1941 թվականին:

Սակայն նույն ճակատագրին արժանացավ:

Քանզի դուրս գալ պատմական ճշմարտությունների դեմ, նույն բանն է, ինչ պայքարել բնության օրենքների դեմ:

Մակրոնն, ով ներկայացնում է մի երկիր, որ ո՛չ ռազմական առումով, ո՛չ էլ տնտեսապես ազդեցիկ չէ, փորձում է մանիպուլյացինաների շնորհիվ ձևավորել մի վերացական համայնք և այստեղ հանդես գալ այդ կառույցի փաստացի առաջնորդի դերում:

Սակայն, ինչպես պատմությունն է արձանագրում, նման արկածախնդիրները ունենում են տխուր վերջաբան, քանզի իրենց վրա են փորձում վերցնել մի առաքելություն, որի համար, ո՛չ բավականաչափ ռեսուրս ունեն, ո՛չ էլ՝ հնարավորություն ունեն նոր գերտերության դեր կատարելու:

Այլ հարց է, որ կարճ ժամանակով, Մակրոնին հաջողվում է այդ մանկական խաղերի մեջ ներքաշել իր նման մանկամիտ գործիչներին, որի վառ օրինակներից է Փաշինյանը:

Պարզ  է, նաև, որ նման խաղերին լուրջ վերաբերվել չի կարելի, իսկ ոմանք էլ օգտվում են Մակրոնի այս փառամոլությունից և լուծում են իրենց պատմական հարցերը, ինչպես դա կատարեց Ալիևը նույն 2022-ին Պրահայում:

Պարզ է, որ նման դեպքերում պետք է փորձել զերծ մնալ մանրադրամ դառնալուց, իսկ հարթակը օգտագործել բացառապես սեփական շահերի համար, ինչպես որ դա անում են Ադրբեջանն ու Թուրքիան:

Սա է իրականությունը:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am