Սա խաղաղության լեզու չէ. սա կատարյալ կանխամտածված կապիտուլյացիայի լեզու է

Բայց այս ամբողջ պատմության մեջ կա մեկ շատ կարևոր հարց՝ Ո՞վ էր միջազգային հարթակներում բարձրաձայնում այս վտանգի մասին։ Ո՞վ էր փորձում աշխարհին բացատրել, որ Արցախում ոչնչացվում և դեռ ոչնչացվելու են ոչ միայն եկեղեցիներ, այլ հայկականության ամբողջ նյութական ներկայությունը։

Եվ հենց այստեղ սկսվեց ամենավտանգավոր համընկնումը։

Այն պահին, երբ Հայ Առաքելական Եկեղեցին միջազգային մակարդակով փորձում էր պաշտպանել հայկականությունը Արցախում, Հայաստանի իշխանությունը սկսեց հակաեկեղեցական արշավը ներսում։ Սա պատահականություն չէր։ Շատերին այն ժամանակ, իսկ հիմա արդեն գրեթե բոլորին պարզ է, որ սա շահերի լիակատար համընկնում էր։

Որովհետև Ադրբեջանին պետք էր ոչ միայն առանց հայերի Արցախ, այլ նաև առանց հայկական եկեղեցիների, առանց խաչքարերի, առանց պահանջատիրության, առանց հիշողության, առանց վերադարձի իրավունքի զուտ Ղարաբաղ։ Իսկ այդ ամբողջի վերջին ինստիտուցիոնալ կրողը մնացել էր Հայ Առաքելական Եկեղեցին։

Հետևաբար, երբ Ադրբեջանը քանդում էր և քանդում է եկեղեցիները, իսկ Փաշինյանը հարվածում է եկեղեցուն, նրանք գործում են տարբեր գործիքներով, բայց նույն արդյունքի համար։

Ադրբեջանը բուլդոզերով ոչնչացնում է հայկականությունը։ Փաշինյանը նարատիվով ապամոնտաժում է դրա պաշտպանությունը։

Ադրբեջանը ուզում է, որ Արցախը դադարի լինել հայկական հիշողության մաս։ Փաշինյանը հայտարարում է, որ «Արցախյան շարժումը չենք շարունակելու»։

Ադրբեջանը ուզում է, որ հայը հրաժարվի իր պատմական իրավունքից։ Փաշինյանը հայտարարում է, որ պետք է հրաժարվել «պատմական Հայաստանի» գաղափարից։

 

Սա խաղաղության լեզու չէ։ Սա կատարյալ կանխամտածված կապիտուլյացիայի լեզու է։

 

Եվ հենց դրա համար է, որ Փաշինյանի ու Ադրբեջանի գործողությունների մեջ այսօր շատերը տեսնում են ոչ թե պատահական համընկնում, այլ ճշգրիտ շահերի, նպատակների և նարատիվների համընկնում։

Ադրբեջանը քանդում է եկեղեցիները, Փաշինյանը քանդում է այդ եկեղեցիների շուրջ հայկական քաղաքական իմաստը։

Ադրբեջանը ոչնչացնում է խաչքարերը, Փաշինյանը ոչնչացնում է դրանց շուրջ պահանջատիրությունը։ Ադրբեջանը ջնջում է հայկական ներկայությունը տարածքից, Փաշինյանը փորձում է ջնջել այն հիշողությունից։

Եվ որքան ավելի են քանդվում եկեղեցիները Ստեփանակերտում, այնքան ավելի պարզ է դառնում, թե ինչու էր պետք հարվածել այն միակ ինստիտուտին, որը դեռ համարձակվում էր ամբողջ աշխարհի առաջ ասել, որ Արցախը ոչ միայն տարածք է, այլ նաև հայկական քաղաքակրթություն։

P.S. Այսօր, երբ իշխանությունը պատերազմով է վախեցնում հասարակությանը, իրականում խոստովանում է մի շատ վտանգավոր բան՝ ութ տարի երկիրը կառավարել է այնպես, որ Ադրբեջանը այլևս պատերազմ սկսելու հարցում որևէ հոգեբանական արգելք չունի։ Այլևս չի մտածում՝ կարո՞ղ է հաղթել, թե՞ ոչ։ Չի մտածում՝ կորուստները վերահսկելի կլինե՞ն, թե՞ ոչ։ Վստահ է, որ կհաղթի։

Ունի ազատ գործելու լիակատար հնարավորություն, ինչպես Արցախի հողում ֆիզիկապես, այնպես էլ Հայաստանում հոգեբանորեն: Սա է ամենամեծ քաղաքական դատավճիռը այս ութ տարվա կառավարման համար»։