Եկեղեցու «բարեփոխման ծրագիրը» հակասահմանադրական է. սահմանադրագետ

Եկեղեցու «բարեփոխման ծրագիրը» ՔՊ-ի նախընտրական ծրագրի մեջ մտցնելը նշանակում է, որ այսօրվա ՀՀ կառավարությունը կոպտորեն խախտում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրությունը։ Այս մասին NEWS.am–ի հետ զրույցում նշեց սահմանադրագետ Վարդան Պողոսյանը։

«Կոնկրետ խախտում է Սահմանադրության 17-րդ հոդվածը, 18-րդ հոդվածը և ընդհանուր առմամբ նաև օրինականության սկզբունքը, որն ամրագրված է Սահմանադրության 6–րդ հոդվածում։ Վերջինս ասում է, որ պետական մարմինները և պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարելու միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով:

Կառավարությունը ոչ Սահմանադրությամբ ոչ օրենքներով, նման լիազորություն չունի, չունի նման հնարավորություն իշխանական լծակներով ներգործել Հայ առաքելական Սուրբ եկեղեցու ներքին գործերի վրա։ Իսկ այն, որ կառավարությունը նման իրավասություն չունի, դրա մասին ասվում է Սահմանադրության 17-րդ և 18-րդ հոդվածներում։ 17-րդ հոդվածում նշված է, որ Հայաստանի Հանրապետությունում երաշխավորվում է կրոնական կազմակերպությունների գործունեության ազատությունը և կրոնական կազմակերպությունները անջատ են պետությունից։

Դա նշանակում է, որ Հայաստանում գործում է աշխարհիկ պետության սկզբունքը, աշխարհիկ գործերը պետական կառավարման, տեղական ինքնակառավարման գործերը իրականացվում են պետական ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից,  հոգևոր կյանքին վերաբերող գործերը պետության գործեր չեն, պետությունը այդ հարաբերություններին միջամտելու որևէ հնարավորություն չունի, և Սահմանադրությունը հստակ է այդ առումով։

Առավել ևս, որ մեր Սահմանադրությունը 18-րդ հոդվածում հստակ ամրագրել է հենց Հայաստանյայց առաքելական Սուրբ եկեղեցու հատուկ բացառիկ առաքելությունը հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքում, ազգային մշակութային զարգացման, ինքնության պահպանման գործում։ Այդ պայմաններում կառավարության կողմից որևէ ապագա միջամտությունը այն հարցերին, որոնք առաքելական Սուրբ եկեղեցու ներքին ինքնավարության հարցեր են, կլինեն բացարձակ հակասահմանադրական,–ասաց նա։

Դիտարկմանը, որ եթե ՔՊ–ն վերընտրվի այս ծրագրով, արդյոք դա իրեն լեգիտիմ իրավունք կտա գնալ նման քայլերի՝ հիմնավորելով, որ ժողովուրդն իրեն քվե է տվել, սահմանադրագետն ասաց. «Իրավունք չունեն, որովհետև ժողովուրդը ևս կաշկանդված է սահմանադրությամբ։ Քանի դեռ այս սահմանադրությունը կա և գործում է, որևէ կերպ ՔՊ-ն նույնիսկ եթե իրենց հաջողվի վերարտադրվել, չի կարող լեգիտիմություն ստանալ նման հակասահմանադրական գործողություններ իրականացնելու համար։

Այն հանգամանքը, որ այդ դրույթները ընդգրկված են ՔՊ-ի նախընտրական ծրագրում, մեկ անգամ ևս ցույց են տալիս, որ ՔՊ-ի համար սահմանադրությունը սահման չէ, ՔՊ-ի համար կարևոր է մեկ մարդու քմահաճույքը, և իրենք այդ քմահաճույքը  բավարարելու համար պատրաստ են ոտնահարելու և սահմանադրությունը, և Հայաստանի Հանրապետության օրենքները։

Նշեմ նաև, որ Հայ առաքելական Սուրբ եկեղեցու գործունեության վերաբերյալ մենք ունենք նաև հատուկ օրենք 2007 թվականի, որտեղ սահմանադրական բոլոր այն դրույթները, որոնց մասին ես խոսեցի, ավելի մեծ կոնկրետացում են ստացել։ Այնպես որ լեգիտիմության տեսանկյունից ՔՊ-ն որևէ բան չի կարող շահել և չի կարող շահարկել այն հանգամանքը, որ իրենց հիպոթետիկ վերարտադրման պարագայում իրենք իբր ունեն ժողովրդի աջակցությունը։ Դա բացառվում է սահմանադրաիրավական տեսանկյունից»։