«Վայրի կապիտալիզմից» դեպի նոր մոդել. ինչո՞վ է «Մայր Հայաստանը» գնում ընտրությունների (տեսանյութ)

2026թ․ խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ Հայաստանում ավելի ու ավելի մեծ ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն քաղաքական հայտարարություններին, այլեւ կուսակցությունների՝ ընտրողներին ներկայացվող ծրագրերի բովանդակությանը։ Ավանդաբար, քաղաքական ուժերի տնտեսական եւ սոցիալական պլատֆորմները վերլուծության կենտրոնում են, քանի որ դրանք են հիմնականում որոշում երկրի իրական առաջնահերթությունները եւ ապագայի տեսլականը։

Թե ինչպիսին է «Մայր Հայաստան» կուսակցության, որն արդեն հայտարարել է առաջիկա ընտրություններին մասնակցելու մասին, կուսակցության տնտեսական օրակարգը, Economix-ի եթերում պատմել է Անդրանիկ Թեւանյանը։

«Ռոբինհուդյան» մեթոդների տրանսֆորմացիա

«Հասարակության մի փոքր մասը վերահսկում է տնտեսության զգալի մասը, այն դեպքում, երբ մեծամասնությունը զբաղված է գոյատեւման պայքարով»,- նշել է քաղաքական գործիչը։

Թեւանյանը խիստ քննադատել է 2018-ից գոյություն ունեցող մոդելը ռոբինհուդյան մեթոդներով վերափոխելու փորձերը։ Թեւանյանը նման մեթոդները համարել է «ուտոպիական բլեֆ»։ Նրա խոսքով՝ «հարուստներից վերցնել եւ աղքատներին տալ» սկզբունքի վրա հիմնված վերաբաշխման գաղափարը կայուն տնտեսական հիմք չունի եւ արդեն մի անգամ ապացուցել է իր չկայացածությունը պատմության մեջ։ «Դա սոցիալական արդարության իմիտացիա էր»,- նշել է նա։

Կապիտալիզմ՝ մարդկային դեմքով

Որպես այլընտրանք նա առաջարկում է անցում «մարդկային դեմքով կապիտալիզմի» մոդելի, որը կապահովի պետության, բիզնեսի եւ հասարակության շահերի հավասարակշռությունը։

Թեւանյանի խոսքով՝ Հայաստանում ե՛ւ աշխատողները, ե՛ւ ձեռնարկատերերը ներկայում բավարար պաշտպանված չեն. առաջինները՝ թույլ արհմիությունների, երկրորդները՝ քաղաքական էլիտայի փոփոխությունների ժամանակաշրջաններում սեփականության վերաբաշխման ռիսկերի պատճառով։ Նրա կարծիքով՝ լուծումը կարող է լինել փոխգործակցության նոր մոդելը. բիզնեսը ստանձնում է հարկային պարտավորություններ եւ սոցիալական պատասխանատվություն, իսկ պետությունն իրականացնում է քաղաքականություն, որն ապահովում է ֆինանսավորման հասանելիությունը եւ հնարավորությունները բնակչության լայն շերտերի համար։

Նա ընդգծել է, որ աշխատանքը պետք է պատշաճ կերպով վարձատրվի, իսկ սոցիալապես խոցելի խմբերը պետք է աջակցություն ստանան, որը կապահովի կենսամակարդակի տարրական մակարդակ։ Առաջնահերթությունների թվում են նաեւ «սոցիալական լիֆտերի» զարգացումը, արդար մրցակցությունը եւ ներմուծման փոխարինման եւ արտահանման վրա կենտրոնացած տնտեսական քաղաքականությունը՝ պետության ակտիվ դերակատարմամբ։

Հայաստանի ՀՆԱ-ն 2031թ․ կկազմի 75 մլրդ դոլար

Կուսակցությունն առաջարկում է կոնկրետ տնտեսական չափանիշներ։ Մասնավորապես, նպատակն է առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում Հայաստանի ՀՆԱ-ն հասցնել 75 միլիարդ դոլարի՝ մոտ 2.5-3 անգամ աճով։ «Մենք չենք վախենում այս թվերից եւ տեսնում ենք դրա համար իրական հնարավորություններ»,- ընդգծել է քաղաքական գործիչը՝ ավելացնելով, որ այդ դեպքում մեկ շնչի հաշվով եկամուտը կարող է հասնել մոտ 25 հազար դոլարի՝ ներկայիս 9 հազարի փոխարեն։

Նա որպես մոդելի հիմնական տարրեր նշել է տնտեսությունում «սոցիալական համերաշխությունը» եւ հարկային քաղաքականության վերանայումը։ Թեւանյանն առաջարկում է բիզնեսի հստակ բաժանում կատեգորիաների՝ զրոյական շրջանառության հարկի դրույքաչափ միկրոբիզնեսի համար, որի շրջանառությունը տարեկան մինչեւ 60 միլիոն դրամ է, եւ 1 տոկոս դրույքաչափ փոքր բիզնեսի համար (60-180 միլիոն)։ Ավելի խոշոր ընկերությունների համար՝ անցում ԱԱՀ-ի եւ կորպորատիվ եկամտահարկի, բայց համապատասխանաբար 17 եւ 14 տոկոս նվազեցված դրույքաչափերով, ինչը, ըստ նրա, մրցակցային առավելություն կապահովի Վրաստանի համեմատ։

Զուգահեռ՝ կուսակցությունն առաջադրում է սոցիալական չափանիշներ՝ նվազագույն կենսաթոշակ՝ 100 հազար դրամ եւ նվազագույն աշխատավարձ՝ 150 հազար դրամ։ «Սա այն նվազագույն մակարդակն է, որը պետք է ապահովի մարդու բազային արժանապատվությունը»,- նշել է Թեւանյանը՝ ընդգծելով, որ առաջարկվող մոդելը նպատակ ունի միաժամանակ խթանել բիզնեսը եւ բարելավել բնակչության կենսամակարդակի բարձրացումը։

Աղբյուրը՝ news.am