Ինչո՞ւ է սրընթաց անկում ապրում ամերիկյան դոլարի արժեքը ողջ աշխարհում

Ամերիկյան Newsweek  պարբերականի վերլուծաբան Հյու Քեմերոնի կարծիքով, Թրամփի կառավարման շրջանում ամերիկյան դոլարն անկում է ապրել արդեն  մոտ 10 տոկոսով:

Ըստ նրա՝ դրա պատճառն այն է, որ ներդրողները հրաժարվում են դոլարից և դոլարային ակտիվներից, ինչպիսիք են գանձապետական ​​պարտատոմսերը, ինչը պայմանավորված է գնաճով, պետական ​​պարտքի աճով և հարկաբյուջետային անպատասխանատվության նշաններով։

Բացի այդ, Թրամփի քննադատությունը ամերիկյան Դաշնային Պահուստային Համակարգը (ԴՊՀ) կողմից վարվող քաղաքականության նկատմամբ, անորոշություն է սերմանել Ամերիկայի ֆինանսական  համակարգի նկատմամբ: Երկար ժամանակ անվտանգ ապաստան համարվող դոլարը  այժմ վստահության համաշխարհային ճգնաժամ է ապրում:

«Կարճաժամկետ հեռանկարում տրամադրությունները, շուկայական դիրքերը և այն, թե ինչպես են ընկերությունները հեջավորում (ապրանքային և արժութային բորսաներում ռիսկերի ապահովագրման մեթոդ-խմբ.) արժութային ռիսկերը, կարող են զգալիորեն ազդել դոլարի փոխարժեքի վրա», - Newsweek-ին ասել է Oxford Economics-ի ԱՄՆ գլխավոր տնտեսագետի տեղակալ Մայքլ Փիրսը։ «Տարվա սկզբին շատ միջազգային ներդրողներ շարունակում էին գերակշռել դոլարային ակտիվներում, սակայն այս միտումը շրջվել է տարվա առաջին կեսին ԱՄՆ-ի համար ավելի հոռետեսական հեռանկարի ֆոնին՝ աշխարհի մնացած մասի համեմատ»։

Ըստ վերլուծաբանի, Թրամփի վարչակազմի ներսում կա հստակ գաղափարական բաժանում թույլ և ուժեղ դոլարի առավելությունների վերաբերյալ: Ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը պաշտպանում էր ԱՄՆ դոլարի ուժը և գլոբալ կենտրոնական դիրքը պահպանելու գաղափարը, որը Թրամփը պարբերաբար կրկնել է։

Մինչդեռ, փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը նախկինում դատապարտել է դոլարի գերիշխանությունը և դրա՝ որպես աշխարհի առաջատար պահուստային արժույթի կարգավիճակը՝ որպես խոչընդոտ ամերիկացի արտադրողների և արտահանողների համար: Թրամփի կողմից Դաշնային պահուստային համակարգի խորհրդում նշանակված Սթիվեն Միրանը վաղուց իրեն դիրքավորում է որպես ուժեղ դոլարի քաղաքականության սկեպտիկ: Սա կազմում է այսպես կոչված «Մար-ա-Լագո համաձայնագրի» կենտրոնական հենասյունը՝ առևտուրը վերահավասարակշռելու և համաշխարհային տնտեսությունը Ամերիկայի օգտին վերափոխելու առաջարկվող տնտեսական ռազմավարություն:

Երեք ամիս առաջ, Թրամփը  խոսեց դոլարի թուլացման առավելությունների մասին՝ պնդելով, որ այլընտրանքը կարող է հուսահատեցնել զբոսաշրջիկներին և նշեց, որ շատ երկրներ դիտավորյալ թուլացնում են իրենց արժույթները՝ արտահանումն ավելի մրցունակ դարձնելու համար։

Սալեմի պետական ​​համալսարանի տնտեսագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր Փիթեր Սայմոնը   նույնպես  այն կարծիքին է, որ դոլարի անկումը կարող է խթանել ամերիկյան արտահանումը։

Բացասական կողմը  ԱՄՆ-ի տնտեսության մեջ ներմուծմանը հարված է, որի կտրուկ անկումը արդեն իսկ կանխատեսվում էր օգոստոսի սկզբին՝ Թրամփի փոխադարձ մաքսատուրքերի ուժի մեջ մտնելուց հետո: Այս իրավիճակը զգալի գնաճային ներուժ ունի՝ հաշվի առնելով ներմուծվող ապրանքների արժեքի աճը և լրացուցիչ ծախսերի հետագա բաշխումը մատակարարման շղթայի երկայնքով՝ մանրածախ առևտրականներից մինչև սպառողներ:

Ինչ վերաբերում է ապագային, ապա վերլուծաբանը բերում է ԱՄՆ-ի Դաշնային Պահուստային Համակարգի (ԴՊՀ) -ի ներկայիս նախագահ Ջերոմ Փաուելի այն տեսակետը, թե «Դոլարը երկար տարիներ ամուր է եղել, և թվում է գերարժևորված, ուստի մենք կանխատեսում ենք, որ այն կշարունակի թուլանալ, թեև աստիճանաբար, առաջիկա տարիներին», նշելով, որ հատկապես մյուս տարվանից դոլարի հետագա անկումը կարող է ավելի տեսանելի թվերով արտահայտվել։

Մանավանդ, եթե հաշվի առնենք, որ գալիք տարվանից Թրամփը կունենա սահմանադրական իրավունք՝ փոխել ԴՊՀ-ի ղեկավարին և նշանակել իր մարդուն, արդեն վարել ավելի համարձակ քաղաքականություն, դոլարի արժեքն էլ ավել իջեցնելու համար:

Արտակ Հակոբյան
Zham.am