Ի՞նչ նպատակ է հետապնդում ԱՄՆ-ն ու Իսրայելը Զանգեզուրում, և ի՞նչ հետևանքներ կլինեն Հայաստանի համար

Արևմտյան լրատվամիջոցները գրեթե ամեն օր հաղորդում են, այսպես կոչված, «Աբրահամի համաձայնագրերի»  ընդլայնման ծրագրերի մասին, որին, ըստ ամերիկացիների՝ պիտի միանան նաև մի շարք, այլ մահմեդական երկրներ Կենտրոնական Ասիայից:

Իսրայելական շրջանակները ուրախությամբ նշում են, որ այդ համաձայնություններին ամենաից ակտիվը, ով ցանկանում է միանալ, Ադրբեջանն է: Բաքվի այս ցանկությունը հասկանալի է. Իսրայելի հետ ակտիվ ռազմական կապերը օգնեցին լուծել Արցախի հարցը: Իսրայելի համար այդ կապերը կարևոր են  Իրանի դեմ ծրագրեր մշակելու համատեքստում:

Եվ ահա, Արցախի վերացումից հետո, հերթը հասել է լուծելու Հայաստանի խնդիրը, որը Բաքվում համարում են ռազմավարական գլխավոր խնդիր:

Ընդ որում, Բաքուն այս հարցում փորձում է դաշնակիցներ փնտրել ոչ միայն Իսրայելում, այլև Արևմուտքում: Իհարկե, այնտեղ չեն կարող Հայաստանին վերաբերվել այնպես, ինչպես Գազային, սակայն գործնականում իրենց շահերը համընկնում է Բաքվի այն ծրագրերի հետ, որ Ադրբեջանի հզորացումը իրենց շահերից է բխում, քանզի հզոր Ադրբեջանի միջոցով Արևմուտքը ստանում է այցեքարտ՝ մտնելու Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջան:

Հասկանալի է, որ սկզբում պիտի Հայաստանից միջանցք պոկել, հետո Ադրբեջանը դարձնել տնտեսական  լուրջ հենակետ, հետո տնտեսականին ավելացնել նաև ռազմականը:

Պետք է նշել, որ այս ամենի մասին հասկանում են նաև Մոսկվայում, Թեհրանում և Պեկինում:

Սակայն նրանք ոչինչ չեն կարող անել, եթե Հայաստանը կամովին հանձնի իր շահերը իր պոտենցիալ հակառակորդներին:

Իսկ դրա համար նույն կենտրոնները կարող են հասնել իրենց նպատակներին, եթե Հայաստանում պահպանվի իրենց խամաճիկային իշխանությունը:

Այս իշխանությունը իր բնույթով   հակապետական և հակահայկական է, քանզի իր գործունեության իրական նպատակը Հայաստանի պետականության ապամոնտաժումն է՝ ի շահ Ադրբեջանի, ԱՄՆ-ի և Իսրայելի:

Այս շղթայում միակ թույլ կողմն այսօր Իսրայելի և Թուրքիայի միջև լարված հարաբերություններն են, որոնք ունեն համընկնող տեսակետներ Հայաստանի մասով, սակայն խորը  հակասություններ ունեն միջին արևելյան երկրների հարցում:

Օրինակ, առանց Թուրքիայի միացման, այդ «Աբրահամական համաձայնագրերը»  չեն գործի Կենտրոնական Ասիայի երկրների ուղությամբ: Մինչդեռ այսօր, նույնիսկ Սաուդյան Արաբիան է մերժում այդ համաձայնագիրը, քանզի Թրամփն ու Իսրայելը ցանկանում են ամբողջովին վերացնել պաղեստինյան պետության գաղափարը:

Բացի այդ, Զանգեզուրի միջանցքի հարցում Ադրբեջանը պահանջում է միակողմանի զիջումներ, որոնք հրապարակավ Փաշինյանը չի կարող ընդունել:

Սակայն վերջերս նա փորձում է խաղի մեջ մտցնել իր գրապանային «նախագահին» և նրա շուրթերով հայտարարում է, որ պատրաստ է այդ միակողմանի զիջումներին: Այս քայլով Փաշինյանը փորձում ստուգել հանրության արձագանքը, որպեսզի հասկանա, թե կարո՞ղ է նաև ինքը առաջ տանել միակողմանի զիջումների գաղափարը:

Սակայն դա էլ չի փրկի, քանզի Հայաստանի նույնիսկ ամենահետամնաց հատվածը սկսել է հասկանալ, որ իրենց խոստացած խաղաղությունը, իրականում հանգելու է աշխարհաքաղաքական ուժերի բախման և մեծ պատերազմի, որից երկիրը կարող է դուրս չգալ, և Հայաստանին սպասվի Արցախի ճակատագիրը:

Սա է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան
Zham.am