Իրան-Իսրայել առճակատումից ի՞նչ կարող է սովորել Երևանը

Քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանը Alpha News-ի եթերում անդրադարձել է թեմային: 

Պատերազմի իմիտացիա կամ բանակցություններ՝ պայթող արկերի ներքո. ռիսկեր Հայաստանի համար:

«Հունիսի 22-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց ամերիկյան ռազմաօդային ուժերի կողմից Իրանի միջուկային ծրագրի երեք կարևորագույն օբյեկտների՝ Ֆորդոյի, Նաթանզի և Իսֆահանի «հաջողված ռմբակոծման» մասին։ Նրա խոսքով՝ ուրանի հարստացմանԻրանի խոշորագույն գործարանները լիովին ոչնչացվել են։

Հետաքրքիր է, սակայն, որ ո՛չ ամերիկյան, ո՛չ իսրայելական կողմը չներկայացրին օբյեկտիվ վերահսկողության կադրեր, որոնք կհաստատեին այդ օբյեկտների ոչնչացումը։

Տարածաշրջանում ռադիացիոն ֆոնը կայուն է, հակառակ դեպքում ՄԱԳԱՏԷ-ն այդ մասին կհայտներ։ Ավելին՝ «The Washington Post»-ը հաղորդեց, որ ԱՄՆ-ի հարվածներից երկու օր առաջ արբանյակային լուսանկարներում ֆիքսվել է «բեռնատարների և տրանսպորտային միջոցների անսովոր ակտիվություն» Ֆորդոյի ուրանի հարստացման օբյեկտում։ Այլ կերպ ասած՝ամենայն հավանականությամբ Իրանը հասցրել է տարհանել միջուկային օբյեկտներից անհրաժեշտ ամեն ինչ (բայց դրա հստակ ապացույցներ նույնպես չկան)։

Հունիսի 24-ի գիշերը Դոնալդ Թրամփն արդեն հայտարարեց, որ Իսրայելը և Իրանը լիովին համաձայնեցրել են հրադադարի ամբողջական և համապարփակ հաստատումը։
«12 ժամվա ընթացքում պատերազմը կհամարվի ավարտված»,- գրել է Թրամփը։
Պատերազմը ստացվեց տարօրինակ՝ ինչպես իր սկիզբը, այնպես էլ ավարտը։ Սա, անկասկած, այն պատերազմներից է, որտեղ բոլոր կողմերը կարող են հայտարարել հաղթանակի մասին՝ կախված նրանից, թե ինչպես է մեկնաբանվում այդ բառը։ Թրամփը կհայտարարի, որ արժանի է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի, իսկ Իսրայելը՝ ոչնչացրել է Իրանի միջուկային ծրագիրը (թեև ապացույցներ չի ներկայացրել), իսկ Իրանը, չնայած ԱՄՆ-ի և Իսրայելի համատեղ ջանքերին, իր միջուկային ծրագիրը չի ոչնչացվել (թեև դրա ապացույցներն էլ սահմանափակվում են արբանյակային լուսանկարներով), և որ իրանական ռեժիմը դիմացել է:

Մարտական գործողությունների դադարեցումը և ԱՄՆ-ի ու Իրանի միջև գործարքի հասնելը Վաշինգտոնին տալիս են ամենակարևորը՝ շանս արագ դուրս գալ Մերձավոր Արևելքից այն պայմաններում, երբ իրենց գլխավոր դաշնակից Իսրայելի անվտանգությունն, ըստ էության, ապահովված է (եթե հավատանք, որ Իրանի միջուկային ծրագիրը ոչնչացվել է)։

Սա, իր հերթին, պետք է ազատի ԱՄՆ-ի ռեսուրսները՝ Չինաստանին զսպելու համար։
Ի վերջո, մենք ունենք իրավիճակ, երբ կողմերի բանակցությունները տեղի են ունեցել մայրաքաղաքների ռմբակոծությունների ֆոնին։ Դաժան, անմարդկային ռմբակոծությունների։

Ավելին՝ Նիկոլ Փաշինյանի աչքի առաջ ծավալվեց մի աշխարհաքաղաքական սցենար, որը կարող է կրկնվել՝ ռազմական սրացում, որին կհաջորդի «դիվանագիտություն», ավելի կոնկրետ՝ զիջումներ, որոնք կներկայացվեն որպես «հաղթանակ»։

Նման բան արդեն տեղի է ունեցել մեզ հետ 2020 թվականին, սակայն Իսրայելի և Իրանի հակամարտությունը ցույց տվեց, որ նույնը կարելի է կրկնել ավելի մասշտաբային «նախագծերում»։

Մտածե՛ք այդ մասին․․․»։