Բիզնեսը փախչում է Հայաստանից. օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները բացասական են. Վարդան Արամյան

2025 թվականի համար Կառավարությունը նաև կանխատեսել է 5.8 տոկոս տնտեսական աճ՝ ավելի վաղ նախատեսված 7 տոկոսի փոխարեն։

«Հայաստանի տնտեսությունը պոտենցիալի աճ չունի, հետևապես՝ շատ հաճախ վիճակագրական թվերի մեջ ավելի շատ աղմուկ կա, քան իրականություն։ Մեզ մոտ ոչ միայն տնտեսությական աճի կառուցվածքի խնդիր կա, այլև այսօր ունենք նաև օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների արտահոսք 2024թ-ի առաջին կիսամյակի տվյալներով։ Իսկ եթե սրան ավելացնում ենք նաև ներդրումների համար մեկ այլ աղբյուր հանդիսացող՝ բանկային համակարգի կողմից տնտեսությանը տրվող վարկերի դինամիկան, տեսնում ենք որ ակնհայտորեն արտահանելի հատվածը զիջում է ոչ արտահանելի կամ սպառմանը գնացող վարկերի ծավալներին։ Օրինակ բանկերի կողմից արդյունաբերությանը տրված վարկերի միջին պորտֆելը 2018 թվականի ընթացքում 515 միլիարդից այս տարիների ընթացում ոչ միայն չի աճել, այլև այդ թիվը նվազել է հասնելով 2023 թվականի միջինում 497 մլրդ և 2024թ-ի ութ ամիսներով 490 միլիարդի։ Փոխարենը աճում են այն ճյուղերը, որոնք կարող են րոպեների ընթացքում կանգնել, օրինակ՝ բնակարանային շինարարություն, ռեստորանային բիզնեսը»,- իր մտահոգությունը ներկայացրեց Վարդան Արամյանը։

Նրա խոսքով՝ ուշագրավ է, որ բյուջեն գրող գերատեսչությունը՝ ֆինանսների նախարարությունը, «արհեստավարժ խոսել» է այն խնդիրների մասին, որոնց առաջ կարող է կանգնել Հայաստանի տնտեսությունը, եթե Ռուսաստանից եկող դրական գործոնները չեզոքանան կամ նվազեն։

«Ֆինանսների նախարարությունը կարմիր դրոշակ է բարձրացնում՝ բյուջեի նախագծում ներկայացնելով տնտեսությանը սպառնացող արտաքին և ներքին սպառնալիքները։ Ազնվորեն ասում են՝ խնդիրներ ունենք։ Հենց այդ մարտահրավերներին դիմակայելու համար է, որ բյուջեում նախատեսել են 95 միլիարդի պահուստային ֆոնդ՝ Կառավարությանը զգուշավորության կոչ անելով»,- ասաց Արամյանը։

Նրա դիտարկմամբ՝ 2025 թվականի բյուջեի նախագծում արհեստավարժությունն ու պոպուլիզմն առճակատման մեջ են. մի կողմից՝ բյուջեի ուղերձում կարդում ենք պոպուլիստական ցանկություններ, թե Կառավարությունը հավակնում է 7 տոկոսանոց տնտեսական աճի, կամ խթանում է ներդրումները, մյուս կողմից՝ տեսնում ենք ֆինանսների նախարարության ներկայացրած արտաքին և ներքին սպառնալիքները, որոնք խիստ բացասաբար են ազդելու տնտեսության վրա։

«Ինչու պոպուլիստական, որովհետև մի կողմից՝ խոսում են օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների խթանման մասին, բայց ունենք արտահոսք և իրականության մեջ բիզնեսը Հայաստանից ուղղակի փախչում է։ Վերջին 6 ամսվա ընթացքում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները դիմաց մինուս նշանն է դրված։ Բիզնեսը փախչում է, որովհետև մի կողմից՝ կան անվտանգային խնդիրներ մեր երկրում, մյուս կողմից՝ տնտեսական քաղաքականությունում խոռոչներ, ինչն առաջանում է նրանից, որ Կառավարությունը պարզապես անիրատեսական թիրախներ է սահմանում, որին հասնել խիստ բարդ է․․․»,- շեշտեց հանրային ֆինանսների կառավարման միջազգային փորձագետը։

 Հարցազրույցի մանրամասները՝ տեսանյութում։