Ինչո՞ւ են ԱՄՆ-ի կոնգրեսականները ժամանել Հայաստան

Երևանը կրկին ԱՄՆ-ից  պատվիրակություն է ընդունում: Այս անգամ  Հայաստանի մայրաքաղաք է ժամանել ամերիկյան Կոնգրեսի պատվիրակությունը, որի կազմում ընդգրկված են երկու կուսակցությունների ներկայացուցիչներ, և պատվիրակությունը գլխավորում է սենատոր Ռոջեր Ուիկերը։

Հիշեցնենք, որ ընդամենը շաբաթներ առաջ, Նիկոլ Փաշինյանին էին այցելել ԱՄՆ-ի պետքարտուղարի   օգնականը, իսկ այնուհետև՝ պետքարտուղարի տեղակալը: Նման բարձրաստիճան պատվիրակության այցերը նշանակում էին մեկ բան.  Նիկոլ Փաշինյանը որոշել էր էապես բարձրացնել հայ-ամերիկյան հարաբերությունների մակարադակը:

Նույնիսկ խոսվում էր այն մասին, որ մինչև տարվա վերջ, երկու երկրների հարաբերությունները «ռազմավարական երկխոսությունից»   կբարձրանան մինչև «ռազմավարական գործընկերության»  մակարդակի:

Այսինքն, Հայաստանի հարաբերությունները ԱՄՆ-ի հետ կդառնան այնպեսիսին, ինչպիսի մակարդակ առկա է ԱՄՆ-Վրաստան հարաբերություններում:

Իսկ դա կնշանակի, որ Փաշինյանը պաշտոնապես կխզի հայ-ռուսական ռազմավարական բնույթի հարաբերությունները, Հայաստանը դուրս կբերի ՀԱՊԿ-ից, իսկ ռուսական ռազբակայանի դուրս բերման հարցը կդառնա ուղակի ժամանակի խնդիր:

Փաստացի կփլվի հայ-ռուսական անվտանգային ողջ համակարգը՝ հանուն ԱՄՆ-ի հետ խիստ անորոշ հարաբերությունների հաստատման:

Թե ինչ տվեցին այդ հարաբերությունները Վրաստանին, գիտեն նույնիսկ վրացի դպրոցականները, երբ 2008-ին ամերիկացիները նույնիսկ  ձևական  քայլ  չարեցին վրացիներին աջակցելու համար:

Իսկ ինչ վերաբերվում է Հայաստանին, ապա հայ-ռուսական անվտանգային համակարգի փլուզման արդյունքում անորոշ է դառնալու գետնի վրա հայ-թուրքական և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների հետագան: Քանի որ Թուրքիան Հայաստանի հետ վերաբերվում էր, հաշվի առնելով ռուս-թուրքական պայմանագրի դրույթները, որ կնքվել էր 103 տարի առաջ, և հայ-ռուսական հարաբերությունների փլուզման արդյունքում թուրքերի կողմից առկախվելու հեռանկար կարող է ունենալ:

Ինչ վերաբերվում է Ադրբեջանին, ապա այս երկիրն ընդհանրապես չի շտապում կարգավորել Հայաստանի հետ հարաբերությունները, հույս ունենալով մարտավարական բնույթի նոր զիջումներ կորզել Փաշինյանից, իսկ հեռանկարում, եթե հայ-ռուսական հարաբերությունները վերջնականապես   փլուզվեն,  կյանքի կոչեն իրենց  դարավոր երազանքը՝ Հայաստանը ոչնչացնելու համար:

Երեկվա ամերիկյան պատվիրակության այցի շեշտը այն է, որ Ռոջեր Ուիքերն անմիջական կապ ունի ամերիկացի զինվորականների հետ. նա նաև Սենատի զինված ծառայությունների հանձնաժողովի ավագ անդամ է:

Ամերիկյան պատվիրակության կազմում են նաև  հելսինկյան հանձնաժողովի նախագահ   Ջո Ուիլսոնը, համանախագահ սենատոր Բեն Քարդինը, ով նախագահում է Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում, ինչպես նաև՝ սենատոր Ջոն Քորնինը, ներկայացուցիչներ Ռոբերտ Ադերհոլտը, Ռիչարդ Հադսոնը և Թրենթ Քելլին։

Հիշեցնենք նաև մեկ հանգամանք ևս, հանրապետական ​​սենատոր Ռոջեր Ուիկերը «հայտնի է դարձել»  այն կոչով, որը հնչեցրել է դեռևս ռուս-ուկրաինական պատերազմից   առաջ՝ Ռուսաստանին կանխարգելիչ միջուկային հարված հասցնելու վերաբերյալ։

Ուիկերը Fox News-ի եթերում ասել է 2021 թվականի դեկտեմբերին, որ նախագահ Ջո Բայդենը պետք է նախ քննարկի միջուկային զենքի կիրառումը Ռուսաստանի դեմ՝ «Ուկրաինայի նկատմամբ թշնամական գործողություններում»։

Ահա այսպիսի գործիչների հետ է ընկերություն անում Նիկոլ Փաշինյանը: Եվ հենց այդ պատճառով էլ Ադրբեջանը արդարացիորեն սկսում է հավատալ, որ Փաշինյանի քայլերի արդյունքում ինքը ոչ միայն կկարողանա կազմաքանդել Հայաստանի պետականությունը, այլև Հայաստանը կարճ ժամանակահատվածում դարձնել, այսպես կոչված «Արևմտյան Ադրբեջան»:

Իսկ ինչով են զբացված մեր ընդդիմադիր գործիչները, նույնպես հայտնի է. խորհրդակցություններ են անցկացնում, խորհուրդներ են ձևավորում, իրար են պախարակում, հիմնավորելով, թե ում պատճառով է մարում «շարժումը» և ձեռքի հետ հայտարարում, որ «այն երբեք չի մարի, քանի կլինի Փաշինյանը»:

Բայց կարող է և Փաշինյանը մի օր հեռանա, սակայն դրա տեղը կհայտնվեն ոչ թե ընդդիմության հայտնի ներկայացուցիչները, այլ Ալիևի էմիսարները, որոնք կզբաղվեն ադրբեջանցիների ներգաղթով , իրենց բնորոշմամբ՝ «Արևմտյան Ադրբեւջան»:

Իսկ  այս  սցենարի զարգացման տարբերակը շահավետ կլինի Թուրքիային, Ադրբեջանին, ԱՄՆ-ին ( քանի որ չկա հայ, չի լինի ռուսական ազդեցություն) և Նիկոլ Փաշինյանին ու իր շրջապատին, ովքեր պատմական  հանցագործությունների   համար պատասխանատվության չեն ենթարկվի, քանի որ չի լինի այդ պատասխանատվությանը ենթարկելու սուբյեկտը, այսինքն՝ Հայաստան պետությունը:

Սա է իրականությունը:

Դավիթ Մկրտչյան
Zham.am