Շառլ Միշելը հայտարարել է, թե Լաչինի միջանցքից բացի կարելի է օգտագործել նաև Աղդամի ճանապարհը

Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որոնք վերաբերվում են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորմանն ու Լեռնային Ղարաբաղում առկա իրավիճակին։

«Նախագահ Միշելը շարունակում է ակտիվորեն մասնակցել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի խթանմանը։ Նրա ջանքերը վերջին շաբաթների ընթացքում, որոնց աջակցում էր Հարավային Կովկասում Եվրամիության ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարը, առաջնահերթորեն ուղղված էին Ղարաբաղի հայերի հումանիտար իրավիճակի կարգավորմանը։

ԵՄ ներկայացուցիչ Կլաարի և նախագահ Միշելի թիմը հաճախակի կապի մեջ է եղել Բաքվի, Երևանի և Ղարաբաղի հայերի ներկայացուցիչների հետ՝ ապաշրջափակման հարցում լուծում մշակելու համար: Տեղում հումանիտար իրավիճակը արագորեն վատթարանում է, և հրամայական է, որ միջոցներ ձեռնարկվեն տեղի բնակչության կարիքները բավարարելու համար:

Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը առաջարկեց փուլային մոտեցում, որը կարտացոլի Լաչինի միջանցքի լիարժեք գործունեության և Աղդամի երթուղու բացման հետևողականությունը: Այս քայլերի հաջորդականությունը և բեռների տեսակը, որոնք առաքվելու են այս ճանապարհներից յուրաքանչյուրով, ինչպես նաև ուղեկցող ընթացակարգերը եղել են վերջին քննարկումների կենտրոնում:

ԵՄ-ն համոզված է, որ Լաչինի միջանցքը պետք է ապաշրջափակվի՝ համաձայն անցյալի համաձայնագրերի և Արդարադատության միջազգային դատարանի վճռի, և նշում է, որ Աղդամի ճանապարհի օգտագործումը մատակարարումների համար կարող է նաև լինել հրատապ լուծման կոնկրետ և կայուն լուծման մաս:  Այս տարրերի քննարկումը սկսվել է 2023 թվականի հուլիսի 15-ին Բրյուսելում ղեկավարների վերջին հանդիպումից հետո։

ԵՄ կողմը նաև ընդգծել է, որ Բաքուն պետք է բացատրի ղարաբաղցի հայերին Լաչինի միջանցքով դեպի Հայաստան և Հայաստանից նրանց շարժման կարգը։ Զուգահեռաբար, մտքերի փոխանակումները կենտրոնացած էին ղարաբաղցի հայերին էլեկտրաէներգիայի և գազի մատակարարման արագ վերականգնման վրա։

Ի հավելումն առկա իրավիճակի՝ ԵՄ կողմն ընդգծել է հակամարտության ժառանգությանն անդրադառնալու անհրաժեշտությունը՝ երկարաժամկետ կայուն լուծմանը նպաստելու համար: Բաքվի և նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզում բնակվող հայերի ներկայացուցիչների միջև երկխոսությունը կարևոր կլինի այս առումով։ Պետք է երաշխավորվեն ղարաբաղցի հայերի իրավունքներն ու անվտանգությունը, իսկ կոնկրետ պայմանների քննարկումը պետք է սկսվի որքան հնարավոր է շուտ։ Բաքվի և Ղարաբաղի հայերի միջև երկխոսությունը պետք է վստահություն ձևավորի։  Այդ նպատակով ԵՄ-ն ներկայացրել է այս գործընթացին միջազգային աջակցության, ինչպես նաև ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացմանն աջակցելու համար տեղական մասնակցության տարբեր առաջարկներ:

Վերոնշյալ բոլոր ջանքերը միայն մեկ նպատակ ունեն՝ ապահովել Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերությունների անշրջելի կարգավորումը՝ ի շահ տեղում ողջ բնակչության։ Եկել է համարձակ փոխզիջումների ժամանակը, այդ թվում՝ այսօրվա էսկալացիայի լույսի ներքո։ ԵՄ-ն մասնակցում է այդ ջանքերին, միջազգային այլ խաղացողների հետ միասին, կանոնավոր դեմ առ դեմ շփումների և կարծիքների փոխանակման միջոցով, թե ինչպես լավագույնս վարվել ներկա անկայուն իրավիճակի հետ», - ասված է հայտարարությունում։