ՌԴ քաղաքականության առաջնահերթություններից է Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերությունների կարգավորման խթանումը․ ՌԴ ԱԳՆ

Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովն այս տարվա փետրվարի 27-ից 28-ը պաշտոնական այցով կմեկնի Ադրբեջանի Հանրապետություն։

Նախարարի այցի վերաբերյալ ՌԴ ԱԳՆ հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ ուղեւորությունը կհամընկնի երկկողմ հարաբերությունների պատմության կարեւոր իրադարձության՝ Ռուսաստանի Դաշնության եւ Ադրբեջանի Հանրապետության միջեւ 2022 թվականի փետրվարի 22-ին դաշնակցային համագործակցության մասին հռչակագրի ամենաբարձր մակարդակով ստորագրման առաջին տարեդարձի հետ: Այս փաստաթուղթը նախատեսում է ամրապնդել համակարգումը միջազգային հարցերում եւ ռազմաքաղաքական համագործակցությունը, միավորել ջանքերը ահաբեկչական սպառնալիքի դեմ պայքարում, տնտեսական համագործակցության ամրապնդման եւ հումանիտար ոլորտում երկխոսության ընդլայնում:

Սպասվում է, որ Սերգեյ Լավրովին կընդունի նախագահ Իլհամ Ալիեւը։ Նախատեսվում են նաեւ նրա բանակցությունները արտաքին գործերի նախարար Բայրամովի հետ, որի ընթացքում համակողմանի կքննարկվի երկկողմ համագործակցության վիճակն ու հեռանկարները՝ հիմնված դաշնակցային հարաբերությունների առաջանցիկ զարգացման փոխադարձ տրամադրվածության վրա, մտքեր կփոխանակվեն տարածաշրջանային եւ միջազգային օրակարգի ամենահրատապ ասպեկտների, այդ թվում՝ ադրբեջանա-հայկական հարաբերությունների կարգավորման հարցերի շուրջ։

Սերգեյ Լավրովը կմասնակցի նաեւ «Ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունները 21-րդ դարում. ռազմավարական գործընկերություն տարածաշրջանային անվտանգության համատեքստում» թեմատիկ համաժողովին։ Այս միջոցառումը կանցկացվի ռուս-ադրբեջանական փորձագիտական ​​խորհրդի երրորդ հանդիպման շրջանակում եւ նվիրված կլինի երկու երկրների հարաբերությունների՝ դաշնակցային մակարդակի հասնող տարեդարձին։

Ադրբեջանը Ռուսաստանի կարեւոր գործընկերն ու դաշնակիցն է Հարավային Կովկասում եւ Կասպից ծովում։ Մեր երկրների միջեւ հարաբերությունները դինամիկորեն զարգանում են բարեկամության եւ բարիդրացիության վաղեմի ավանդույթների ոգով։ Առօրյա համատեղ աշխատանքը կառուցված է հավասարության, փոխադարձ հարգանքի եւ միմյանց շահերը հաշվի առնելու սկզբունքների վրա։

Ներկայումս երկու երկրների միջեւ կնքվել են ավելի քան 150 միջազգային իրավական ակտեր։ Ամենաբարձր եւ բարձր մակարդակներում պահպանվում է կանոնավոր գաղտնի երկխոսություն։ 2022 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ու Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիեւը 7 հանդիպում եւ 12 հեռախոսազրույց են ունեցել եւ մեկ հեռախոսազրույց։

2022 թվականի նոյեմբերի 17-ից 18-ը կայացել է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Միխայիլ Միշուստինի առաջին այցը Ադրբեջան։ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարար Լավրովը եւ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Բայրամովը անցած տարվա ընթացքում ութ հանդիպում են ունեցել։

Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ առեւտրատնտեսական կապերն ամրապնդվում են. 2021 թվականի վերջի դրությամբ ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 3,4 միլիարդ դոլար (աճը 16,1% 2020-ի համեմատ), ռուսական արտահանումը` 2,4 միլիարդ դոլար (աճը 12%), ներմուծումը` 1 միլիարդ դոլար (աճը` 26,8%): 2022 թվականի հունվար-հոկտեմբեր ամիսներին այն գերազանցել է 3 միլիարդ դոլարը (նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 16%-ով)։

Հետեւողականորեն իրականացվում է մինչեւ 2024 թվականը ռուս-ադրբեջանական համագործակցության առանցքային ոլորտների զարգացման Գործողությունների ծրագիրը, ներառյալ վեց ճանապարհային քարտեզներ (առեւտրի, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության, տնտեսության արդյունավետության բարձրացման, զբոսաշրջության նորարարական զարգացման եւ թվային տեխնոլոգիաների ոլորտում համագործակցության վերաբերյալ):

2022 թվականի ապրիլի 26-ին Բաքվում հաջողությամբ անցկացվել է Ռուսաստանի Դաշնության եւ Ադրբեջանի Հանրապետության միջեւ տնտեսական համագործակցության միջկառավարական հանձնաժողովի (ՄԽՀ) 20-րդ հոբելյանական նիստը, ՄԽՀ-ի հաջորդ նիստը կկայանա առաջիկա ամիսներին Մոսկվայում:

Երկու երկրների խորհրդարանականները ավանդաբար գաղտնի կապեր են պահում։ 2022 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Պետական ​​դումայի նախագահ Վ.Վ.Վոլոդինը այցով եղել է Ադրբեջանում։ 2022 թվականի նոյեմբերի 22-ին Բաքվում կայացել է Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի եւ Ադրբեջանի Հանրապետության Միլլի Մեջլիսի համագործակցության միջխորհրդարանական հանձնաժողովի 18-րդ նիստը։

Երկրների տարածաշրջանների միջեւ փոխանակումները աստիճանաբար զարգանում են։ Այդ աշխատանքներում ներգրավված են Ռուսաստանի Դաշնության շուրջ 80 բաղկացուցիչ սուբյեկտներ, որոնցից 18-ը պայմանագրեր են կնքել Ադրբեջանի հետ առեւտրատնտեսական, գիտատեխնիկական, մշակութային-հումանիտար համագործակցության վերաբերյալ։ 2022 թվականի նոյեմբերի 18-ին Բաքվում «համաճարակային» դադարից հետո հաջողությամբ անցկացվել է ռուս-ադրբեջանական 11-րդ միջտարածաշրջանային համաժողովը։ Նման միջոցառումները զգալի ներդրում ունեն ընդհանուր առմամբ երկկողմ հարաբերությունների զարգացման գործում։

Ավանդաբար ակտիվորեն խթանվում է Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հումանիտար համագործակցությունը։ Ռուսաստանը բարձր է գնահատում Բաքվի զգույշ վերաբերմունքը ռուսաց լեզվին եւ մշակույթին։ Մենք պատրաստ ենք մեր ադրբեջանցի ընկերներին անհրաժեշտ օգնություն ցուցաբերել այդ գործում, այդ թվում՝ հանրապետությունում ռուսաց լեզվի դասավանդման որակի բարելավման, դասախոսական կազմի պատրաստման եւ ռուսաստանյան բուհերում ադրբեջանցի ուսանողների կրթության քվոտաների ավելացման հարցերը։

Երկու երկրների երիտասարդների միջեւ կապերը հետեւողականորեն ամրապնդվում են Դաշնակիցների փոխգործակցության մասին հռչակագրի դրույթների իրականացման շրջանակում: Գարնանը Ադրբեջանի Գուսարի մարզում, իսկ աշնանը՝ Նիժնի Նովգորոդում անցկացվել են Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի երիտասարդական նախաձեռնությունների ֆորումներ։

Ներկայումս Ռուսաստանում սովորում է մոտ 8000 ադրբեջանցի ուսանող, որից 1000-ը՝ դաշնային բյուջեի հաշվին։ Ադրբեջանի քաղաքացիներին ամեն տարի տրամադրվում է ավելի քան 200 պետական ​​կրթաթոշակ։ Բաքվում հաջողությամբ գործում են Մ.Վ.Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական ​​համալսարանի մասնաճյուղը եւ Ի.Մ.Սեչենովի անվան Մոսկվայի առաջին պետական ​​բժշկական համալսարանի մասնաճյուղերը։ Համապատասխան պայմանագրային եւ իրավական դաշտի շնորհիվ Ադրբեջանում ճանաչվում են ռուսական, իսկ Ռուսաստանում՝ ադրբեջանական դիպլոմները։ Երկրում ռուսերենով ուսուցմամբ մոտ 340 դպրոց կա, Ադրբեջանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում գործում են ռուսալեզու ֆակուլտետներ։

Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից է Ադրբեջանի եւ Հայաստանի միջեւ հարաբերությունների կարգավորմանը նպաստելը 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի, 2021 թվականի հունվարի 11-ի եւ 2021 թվականի նոյեմբերի 26-ի ամենաբարձր մակարդակով, ինչպես նաեւ 2022 թվականի հոկտեմբերի 31-ի եռակողմ համաձայնագրերի համաձայն: Դրանց իրականացումը համարում են առանցքային պայման Հարավային Կովկասում խաղաղության եւ կայունության ապահովման, Բաքվի եւ Երեւանի միջեւ վստահության եւ լիարժեք համագործակցության վերականգնման համար։

Ռուսական խաղաղապահ զորախումբը վերահսկում է հրադադարի ռեժիմի պահպանումը եւ նպաստում է իր պատասխանատվության գոտում անվտանգության պահպանմանը։ Խաղաղապահներն օգնում են փախստականների վերադարձին, խաղաղ կյանքի հաստատմանը, տարածքների ականազերծմանը, ռազմագերիների եւ կալանավորների փոխանակման միջնորդությանը։

Ռուսական ջանքերի կարեւորագույն ուղղությունը տարածաշրջանում տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումն է։ Ադրբեջանցի եւ հայ գործընկերների հետ Եռակողմ աշխատանքային խմբի շրջանակներում, որը համանախագահում են փոխվարչապետերը, մենք աշխատում ենք հստակ ենթակառուցվածքային նախագծերի փաթեթի շուրջ համաձայնեցնելու ուղղությամբ։

Մենք կողմ ենք ադրբեջանա-հայկական պետական ​​սահմանի սահմանազատման երկկողմ հանձնաժողովի աշխատանքների շարունակությանը։ Սահմանազատման գործընթացի մեկնարկը նպատակ ունի նպաստել Ադրբեջանի եւ Հայաստանի միջեւ սահմանային միջադեպերի դադարեցմանը։

Ադրբեջանի եւ Հայաստանի միջեւ խաղաղության պայմանագրի նախապատրաստումը կոչված է ամրապնդելու հարաբերությունների հիմնարար սկզբունքները, հիմքեր դնելու երկարաժամկետ հեռանկարում փոխշահավետ համագործակցության համար։ Ռուսաստանը ամեն կերպ կաջակցի այս դժվարին, սակայն չափազանց կարեւոր գործընթացին՝ ի շահ Հարավային Կովկասում խաղաղության եւ անվտանգության ամրապնդմանը։

Հումանիտար ոլորտում շփումները նպաստում են Բաքվի եւ Երեւանի միջեւ վստահության ամրապնդմանը։ Ռուսական կողմը կշարունակի աջակցել քաղաքացիական հասարակության, խորհրդարանականների եւ փորձագիտական ​​շրջանակների փոխգործակցությանը՝ ուղղված ադրբեջանա-հայկական հարաբերությունների կարգավորմանը։

Գալիք այցը համարում ենք կարեւոր քայլ ադրբեջանցի գործընկերների հետ համատեղ աշխատանքի մեջ՝ վստահության երկխոսություն կառուցելու եւ դաշնակցային կապերի ողջ շրջանակի հետագա ամրապնդման համար»,-ասվում է հայտարարության մեջ։

Աղբյուրը՝ news.am