1USD = 486AMD
1EUR = 521AMD
1RUB = 8.18AMD
«Ջրային» ուրախ դիսկոտեկ՝ Կարապի լճում (Լուսանկարներ) Հակառակորդի գնդակոծությունից Չինարիում վնասվել է գյուղի մանկապարտեզը, բնակելի տներ Թուրքական բանտից փախած Սևան Նիշանյանը հրապարակել է իր բանտարկության պատմությունը Հուլիսի 23-27-ը հանրապետությունում սպասվում է բարձր ջերմային ֆոն` մինչև +38, +40 Հակառակորդը կրկին գնդակոծել է սահմանամերձ Բարեկամավանը Հայտնի է Սամվել Բաբայանի գործով առաջին դատական նիստի օրը Հակառակորդը կիրառել է «SPIKE» հրթիռ Սոչիում կայացել է Պուտինի և Ալիևի «առանց փողկապի» հանդիպումը (Տեսանյութ) Բասկետբոլի Հայաստանի երիտասարդական հավաքականը հաղթեց Ադրբեջանին (Տեսանյութ) Եվրահանձնաժողովը Թուրքիային կոչ է արել անհապաղ ազատ արձակել կալանավորված իրավապաշտպաններին
ԼՐԱՀՈՍ
«Ջրային» ուրախ դիսկոտեկ՝ Կարապի լճում (Լուսանկարներ) Ւրինա Շեյքը Vogue-ի համար ամբողջովին մերկացել Հայաստանի և Չինաստանի միջև արտաքին առևտրաշրջանառությունն աճել է 28.4%-ով 2017թ. I կիսամյակում Հայաստանում օղու արտադրությունը նվազել է 38.7%-ով Կապանում 9-ամյա երեխային վրաերթի ենթարկելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ. կասկածյալը ձերբակալվել է Հակառակորդի գնդակոծությունից Չինարիում վնասվել է գյուղի մանկապարտեզը, բնակելի տներ Սասնա ծռերը հացադուլ են հայտարարել Պայծառակերպության տոնին նվիրված միջոցառումների մեկնարկը տրվել է երթով Կարեն Կարապետյան. Կեղտի մեջ ապրում ենք, ալարում ենք, բողոքում ենք (Տեսանյութ) Բերման է ենթարկվել թիվ 42 երթուղու միկրոավտոբուսում դրամապանակ գողացած անձը Սերժ Սարգսյանը դիտել է «Լավագույն մարզական ընտանիք» մրցույթի 2017թ. եզրափակիչ փուլի մրցումները Սոցհարցում. Թուրքերի համար սպառնալիք հանդիսացող համար առաջին երկիրը ԱՄՆ-ն է Թուրքական բանտից փախած Սևան Նիշանյանը հրապարակել է իր բանտարկության պատմությունը Հուլիսի 23-27-ը հանրապետությունում սպասվում է բարձր ջերմային ֆոն` մինչև +38, +40 Հակառակորդը կրկին գնդակոծել է սահմանամերձ Բարեկամավանը Նազենի Հովհաննիսյանի բարեմաղթանքը նորակոչիկներին (Տեսանյութ) 7 օր առաջնագծում. Հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 200 անգամ Վարդավառին նվիրված տոնական միջոցառումները կմեկնարկեն հուլիսի 22-ին Հայտնի է Սամվել Բաբայանի գործով առաջին դատական նիստի օրը Հակառակորդը կիրառել է «SPIKE» հրթիռ Հրաչյա Հարությունյանի հարազատները պատրաստվում են ներման խնդրագրով դիմել Սերժ Սարգսյանին Գայանե Ասլամազյանի և ամուսնու ամառային հանգիստը Կարեն Կարապետյան. Ո´չ բեռ եք վերցնում, ո´չ կանոնակարգում եք և անընդհատ բյուջեից գումար եք ուզում Կապանի մշակույթի տան տնօրենն աշխատակիցներից գումարնե՞ր է պահել Հայաս­տանը ԵԽ անդամ 47 երկրների թվում առաջատարն է՝ 100.000 բնակչի թվով ՄԻԵԴ-ում գտնվող դիմումնե­րի քանակով Այս տարի տարկետման իրավունքով անվճար տեղե­րը հիմնականում զբաղեց­րել են տղաները ԱԺ-ին կհատկացնի 6 մլն 225 հազար դրամ՝ վարչական սարքավո­րումներ գնելու համար Աշոտ Աղաբաբյանը մտադիր է վաճառել «Հրազդան» մարզադաշտը և ստացած գումարը ներդնել ջրի արտադրության մեջ Սամվել Ալեքսանյանը գնել է Հովիկ Աբրահամյանի ընկերությունները Ցմահ դատապարտված սենատորին կարող են ներել, իսկ Լևոն Հայրապետյանին՝ ոչ Սոչիում կայացել է Պուտինի և Ալիևի «առանց փողկապի» հանդիպումը (Տեսանյութ) Նոր նախաձեռնություն Թումո կենտրոնից «Համատեղ անցյալ»-ով արտահայտվող մասնատման վտանգի նախանշումը. Շահան Գանտահարյան Գյումրիում 35-ամյա կինը 11-րդ երեխան է ունեցել. նորածին Դավիթին տանը սպասում են 5 քույրերն ու 5 եղբայրները Կիսամերկ աղջիկը ներխուժել է Պորոշենկոյի և Լուկաշենկոյի հանդիպման սրահ, իսկ Պետական սահմանապահ ծառայության ղեկավարն ուշագնաց է եղել (Տեսանյութ) Կապանում տեղի ունեցավ Հայկական ակնաբուժության նախագծի մարզային ակնաբուժական կենտրոնի բացումը Ըստ քեզ՝ հնարավոր է 18 հազարով երեխա պահել. գյումրեցին՝ վարչապետին ( Տեսանյութ) Բասկետբոլի Հայաստանի երիտասարդական հավաքականը հաղթեց Ադրբեջանին (Տեսանյութ) Վրաերթ-վթար Երևանում. կան վիրավորներ Տուգանք իտալական ձևով. 168 եվրո` մեքենայի դուռը բաց թողնելու համար Եվրահանձնաժողովը Թուրքիային կոչ է արել անհապաղ ազատ արձակել կալանավորված իրավապաշտպաններին Բաքվում զբոսաշրջիկին ստիպել են փոխել հագուստը` "Հայաստան"-ի համար «Միավորված էներգետիկ ընկերություն» ՓԲԸ ճանաչվել է «Արցախէներգո» -ի սեփականատեր Իլհամ Ալիև. Ղարաբաղը և ներկայիս ողջ Հայաստանը պատմական Ադրբեջանական տարածքներ են Այսօր Սոչիում կհանդիպեն Պուտինն ու Ալիևը +40 աստիճանի դեպքում ջրվելը օրհնանք է դառնալու Չավուշօղլուն Գերմանիային մեղադրել է Թուրքիայի դեմ գործող կազմակերպություններին օժանդակելու մեջ Կարեն Կարապետյան. Այն ծրագրերը, որ օգտագործում ենք Գյումրիում ՝ հեռանկարային են (Տեսանյութ) Դալիի գերեզմանը բացվել է ԴՆԹ թեստ կատարելու և հայրությունը պարզելու համար. բեղերը պահպանվել են Հայտնաբերվել և կալանավորվել է հոգեբանին մահացու վնասվածք հասցնողը Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ Ժիրայր Սեֆիլյանը գրություն է ուղարկել Չինաստանը արգելել է Ջասթին Բիբերին ելույթ ունենալ իր երկրում Քոբուլեթիում հայ զբոսաշրջիկներ են փրկվել խեղդվելուց Հենրիխ Մխիթարյանը դարձել է գոլային փոխանցման հեղինակ (Տեսանյութ) Թուրքիայի մեջլիսի սահմանադրական հանձնաժողովն ընդունել է «ցեղասպանություն» եզրույթն արգելող օրենքների փաթեթը Ուժեղ երկրաշարժից հայեր չեն տուժել. (Տեսանյութ) ԱՄՆ դեսպանությունը երկարաձգված անձնագրով վիզա տրամադրում է «Բանակում» սերիալից հայտնի հայ բռնցքամարտիկը Անթալիայում պարտության է մատնել թուրք մրցակցին (Տեսանյութ) Վարչապետ Կարեն Կարապետյանն աշխատանքային այցով եղել է Գյումրիում Ինչո՞ւ է Միհրան Պողոսյանը թաքցնում իր կենսագրության կարևոր հատվածը Կառավարությունը պարապուրդի՞ է մատնվելու. նախարարներն ու փոխնախարարները միաժամանակ են մեկնում հանգստի Երևանի քաղաքապետարանը մի շարք օբյեկտներ է վաճառքի հանել Հրաչյա Հարությունյանը տեղափոխվեց Հայաստան «Ատկատի» մեխանիզմը հրաշալիորեն գործում է. դեղագործական ֆիրմա-բժիշկ-դեղատուն շղթան իր օրենքներն ունի Նորատուսցի Ալիկի ձերբակալությունը չի խանգարում, որ նրա բիզնեսը ծաղկի Ինքնասպանություն է գործել Linkin Park խմբի մենակատարը (Տեսանյութ) Շարմազանով. Վոլոդինի հայտարարության շուրջ ամոթ էր անգամ քննարկումներ ծավալելը (Տեսանյութ) Անձնագրի վավերականության ժամկետը երկարաձգելու հնարավորություն չի տրվի Սեւան Նշանյան. «Ինձ ասացին՝ չխոսես, բայց ես խոսելու եմ» Կառավարությունը հավանություն տվեց «Մաքուր Հայաստան» գործողությունների ծրագրին Ֆելիքս Խաչատրյանը կրկին վերադառնում է Հանրային հեռուստաընկերություն Տարոն Մարգարյանն Արցախում այցելել է երևանաբնակ ժամկետային զինծառայողներին Ռուս զբոսաշրջիկը հիացած է Երևանով, բայց մատնանշում է նաև թերությունները. (Տեսանյութ) Կարեն Կարապետյան. «Որոշ գերատեսչություններում անթույլատրելի իրավիճակ է» (Տեսանյութ) Բլոգեր Լապշինը դատապարտվել է 3 տարվա ազատազրկման Դանակահարություն Գյումրիում. տուժածը վերակենդանացման բաժանմունքում է Իտալական քաղաքի հավատացյալները փորձում են թույլ չտալ Մերիլին Մենսոնի համերգը Արսենալի ֆուտբոլիստները թունավորվել են չինական սննդից Ուշադրություն. Հուլիսի 20-24-ը հանրապետությունում սպասվում է բարձր ջերմային ֆոն

Հանրակրթության ոլորտի բարեփոխումները. ինչի՞ց սկսել

Հայաստանում կրթական համակարգի աղետալի վիճակի մասին մեկ անգամ չէ, որ բարձրաձայնվում է, սակայն դրանք լայն քննարկման թեմա դարձան միայն «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» ՀԿ-ի հայտնի ձայնագրությունների հրապարակումից հետո:

Այլ կերպ ասած՝ հանրության մեջ զայրույթ է առաջացրել հատկապես այն փաստը, որ դպրոցները կառավարվում են Հանրապետական կուսակցության կողմից և այդ հաստատությունները խիստ քաղաքականացված են: Սակայն, պետք է ընդգծել, որ հանրակրթական ոլորտի կուսակցականացումը պատճառ չէ, այլ հետևանք է մի երևույթի, որ կոչվում է կոռուպցիա:

Դպրոցների կուսակցականացումը արմատացած կոռուպցիայի հետևանքներից միայն մեկն է

Կոռուպցիայի միջոցով կամ բարեվարքության կանոնների խախտմամբ են հաճախ նշանակվում և հեռացվում կրթական համակարգի պատասխանատուները՝ տնօրեններից և ուսուցիչներից մինչև նախարարության, տեսչության աշխատակիցներ ու կրթական կենտրոններ: Եվ այս մասին բարձրաձայնում են կրթության խնդիրներով մտահոգ թե՛ միջազգային կազմակերպությունները և թե՛ ամենաշահագրգիռ կողմը՝ ծնողները:

Ամենաթարմ օրինակը ծնողների բաց նամակն է վարչապետ Կարեն Կարապետյանին՝ Երևանի թիվ. 11 դպրոցի հետ կապված, որի բովանդակությունը, կարծում ենք, պետք է մտահոգի նախևառաջ քննչական մարմիններին: 

Ցավալին այն է, որ սա միայն մեկ դպրոցին չի վերաբերում:

Հանրապետությունում բազմաթիվ են կասկածելի հանգամանքներում ինչպես տնօրեն դարձած անձինք, այնպես էլ այդ պաշտոնը երկար տարիներ պահպանողները: Էլ չենք խոսում այն մասին, որ միջազգային կազմակերպությունների ու տեղական հասարակական կազմակերպությունների ուսումնասիրությամբ՝ կրթական հաստատությունների տնօրենների մեծ մասը ազգակցական ու բարեկամական կապերի մեջ են (այս մասին խոսել է նաև անձամբ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը) իշխող ուժի կարկառունների, համայնքապետարանների, մարզպետարանների ու քաղաքապետարանների հետ: Նման ազգակցա-բարեկամական և այլ կապերի պարագայում ենթադրելի է, որ դպրոցները ոչ միայն անմիջականորեն ներգրավվելու են ընտրական գործընթացներին, այլև ամեն պատեհ ու անպատեհ առիթներով չարաշահվելու է վարչական ռեսուրսը:

Ո՞րն է լուծումը

Միամտություն կլինի կարծել, թե կախարդական փայտիկի մեկ հարվածով հնարավոր է կոռուպցիան արմատախիլ անել: Թեև միջազգային կառույցները շատ մեծ ջանքեր ու միջոցներ են ներդնում կոռուպցիայի նվազեցման գործում, այդուամենայնիվ սայլը, կարծեք, տեղից չի շարժվում, քանի որ չի զգացվում համապատասխան քաղաքական կամք իշխող քաղաքական ուժի կողմից (որոշ «քավության նոխազների» չհաշված): Իշխող ուժը շատ լավ հասկանում է, որ ընտրություններում վերարտադրվելու և իշխանությունը պահելու գաղտնիքը հենց ներկա կոռուպցիոն շղթայական համակարգի պահպանման մեջ է, ուստի պետք չէ սպասել նաև, որ իշխանությունները սեփական կամքով տարիների ընթացքում կոռուպցիան կփորձեն արմատախիլ անել:

Հաշվի առնելով վերը նշվածը՝ կարող ենք արձանագրել, որ թեև խնդրի լուծման շատ տարբերակներ չունենք, սակայն սխալ կլինի նաև պնդելը, որ լուծումներ առհասարակ չկան:

Լուծումներից մեկը կարող է լինել վիրահատական միջամտությունը, ինչպես դա եղավ Ֆինլանդիայում: Եթե դիտարկենք այս երկրում վիրահատական եղանակով նոր կրթակարգի ներդրման պայմանները, ապա կարող ենք ասել, որ Ֆինլանդիայի սոցիալ-տնտեսական կլիման նոր տիպի կրթակարգի ներդրման պահին Հայաստանից շատ չէր տարբերվում: Տեղեկացնենք, որ հետագայում Ֆինլանդիայում ներդրված կրթական համակարգը ստացավ «ֆիննական հրաշք» անվանումը և այսօր աշխարհում առաջատարն է: Մեր կողմից միամտություն կլիներ կարծելը, թե Հայաստանի կառավարությունը կգնա այս քայլին, սակայն, այդուամենայնիվ, հնարավոր է իշխանություններին որոշ փոքր թվացող քայլեր պարտադրել, որից էլ բխում է մեր առաջարկած հաջորդ լուծումը:

Խոսքը հանրակրթության ոլորտի ազատականացման մասին է՝ կրթական մոդելների միջև ազատ մրցակցության ապահովման միջոցով: Սա լուծում է, որին գնացել են ոչ միայն գրեթե բոլոր զարգացած երկրները, այլև հետխորհրդային շատ երկրներ, այդ թվում և Վրաստանը:

Խոսքը այլընտրանքային կրթություն ապահովող դպրոցների ֆինանսավորման մասին է:

Այն գումարը, որ պետությունը տրամադրում է հանրակրթական դպրոցներին, պետք է հատկացնի նաև այլընտրանքային կրթական մեթոդներով աշխատող ուսումնական հաստատություններին՝ դրանք մատչելի դարձնելով նաև ոչ ունևոր խավին: Այլապես, մասնավոր դպրոցում կրթությունն այսօր դարձել է ունևոր խավի արտոնություն՝ հաշվի առնելով Հայաստանում միջին աշխատավարձը:

Հայաստանում կրթական այլընտրանք առաջարկող դպրոցների ֆինանսավորման այս լուծումը փոքր-ինչ լղոզված կերպով ամրագրված է նաև «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքում, սակայն անհասկանալի պատճառներով այն չի կիրառվում:

Մասնավորապես՝ «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքի 35-րդ հոդվածի երրորդ կետը սահմանում է.

«Հոդված 35.3: Ուսումնական հաստատության ֆինանսավորումը պետական բյուջեից կատարվում է ըստ իրականացվող հանրակրթական ծրագրերի՝ կախված սովորողների թվից: Ոչ պետական ուսումնական հաստատությունը պետական բյուջեի միջոցներից ֆինանսավորվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած պահանջներին և չափանիշներին համապատասխանելու դեպքում»:

Հակված ենք կարծելու, որ օրենքի վերոնշյալ կետի կյանքի կոչումը կնպաստի կրթության որակի բարձրացմանը՝ առաջացող մրցակցության հաշվին: Ծնողների համար կստեղծվի երեխայի կրթության մոդելը ընտրելու հնարավորություն, ինչը ոչ միայն կբարձրացնի հանրակրթական-մասնավոր դպրոցներ մրցակցությունը՝ տալով որակական արդյունքներ, այլև մարզերում և Երևանում կբացվեն այլընտրանքային մեթոդներով աշխատող նոր դպրոցներ:

Ազատ մրցակցության պայմաններում դասական մեթոդով աշխատող դպրոցները ստիպված կլինեն վերանայել իրենց ծրագրային մոտեցումներն ու կադրային քաղաքականությունը, այլապես ֆինանսական լուրջ կորուստներ կունենան և կկանգնեն փակման վտանգի առջև, քանի որ դպրոցներն այսօր ֆինանսավորվում են երեխաների թվաքանակով, իսկ ընտրության հնարավորություն ունեցող ծնողն իր երեխային ոչ մի պարագայում չի տանի անորակ կրթություն ապահովող դպրոց:

Ընդհանրացնելով՝ ևս մեկ անգամ ընդգծենք, որ վերը նշված երկրորդ լուծումն ամենաքիչ ռիսկայիններից է և կոռուպցիոն նման արմատացած համակարգի պայմաններում նաև լավագույն մոտեցումը: Պետք է ստեղծվի հավասար մրցակցային դաշտ բոլոր տիպի դպրոցների համար, և թո՛ղ առողջ մրցակցությունը որոշի, թե կրթության ո՛ր մոդելն է Հայաստանում ակտուալ, պահանջված և արդյունավետ:

Աննա Եղիազարյան

website by Sargssyan