1USD = 486AMD
1EUR = 521AMD
1RUB = 8.18AMD
Մուգաբեն համաձայնել է Զիմբաբվեի նախագահի պաշտոնից հրաժարական տալ Արմեն Ջիգարխանյանի որդին աղմկահարույց հայտարարություն է արել. Տեսանյութ Եղանակ. Ջերմաստիճանը կնվազի 6-8 աստիճանով Շտապ. Երևանում մետրոյում ահազանգ է ստացվել զինված քաղաքացու մասին. դադարեցվել է մետրոպոլիտենի աշխատանքը. Լրացված NASA -ն ցուցադրել է մոլորակի փոփոխությունները վերջին 20 տարում. Տեսանյութ Հյուսիսային Կորեայից փախած զինվորի մարմնից սարսափելի մակաբույծներ են հեռացնում Նոյեմբերի 12-ից 18-ը արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է շուրջ 2500 կրակոց Պարույր Հայրիկյանը հացադուլ է սկսելու Ադրբեջանում կրկին երկրաշարժ է տեղի ունեցել, որը զգացվել է նաև Արցախում Նման օրինաչափ աշուն Հայաստանում չէր եղել...
ԼՐԱՀՈՍ
Մուգաբեն համաձայնել է Զիմբաբվեի նախագահի պաշտոնից հրաժարական տալ Ղրիմում զգուշացրել են հնարավոր փոթորկի մասին Անհայտ անձինք ծեծի են ենթարկել Սահակաշվիլիի անձնական վարորդին Արմեն Ջիգարխանյանի որդին աղմկահարույց հայտարարություն է արել. Տեսանյութ Անմարդկային արարք. Վահանավանքի եկեղեցու գանձանակը կոտրելով՝ գողացել են ողջ գումարը Եղանակ. Ջերմաստիճանը կնվազի 6-8 աստիճանով Վանաձորում սպանել են երիտասարդ տղամարդու Շտապ. Երևանում մետրոյում ահազանգ է ստացվել զինված քաղաքացու մասին. դադարեցվել է մետրոպոլիտենի աշխատանքը. Լրացված NASA -ն ցուցադրել է մոլորակի փոփոխությունները վերջին 20 տարում. Տեսանյութ Կիրկորովի շնորհավորանքը Պուգաչովային և Գալկինին` պսակադրության առթիվ. Լուսանկարներ Հյուսիսային Կորեայից փախած զինվորի մարմնից սարսափելի մակաբույծներ են հեռացնում Հազարավոր մարդիկ Մոսկվայում հերթ են կանգնել` Քանյե Ուեսթի բոթասը գնելու համար. Լուսանկարներ Տղամարդուն ինքնասպանությունից փրկել են "Քվանտ" վարճարանի սաները ՄԻԱՎ-ի և հեպատիտների վերաբերյալ հետազոտության եվրոպական շաբաթի մեկնարկ Հայաստանում «Վեչեռը լավն էր՝ դիսցիպլինա չկար…» Ջոն Կիրակոսյանի անվան դպրոցում տեղի ունեցած միջադեպով կներկայացվեն եզրահանգումներ և կանխարգելիչ բնույթի առաջարկներ Տարկետման իրավունքի վերացման դեմ բողոքող ուսանողները հանրային քննարկում են կազմակերպում Հալաբյան–Արզումանյան խաչմերուկի հին սերնդի լուսացույցները կփոխարինվեն Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-5 աստիճանով Պուգաչյովան և Գալկինը պսակադրվել են (Տեսանյութ) Նոյեմբերի 12-ից 18-ը արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է շուրջ 2500 կրակոց Կաթիլային ընդունող ժողովուրդը կարող է և մեռնել, որպեսզի ՀՀԿ-ի ռեինկարնացիան շարունակական լինի Էլ ի՞նչ անկախ պետություն Սամվել Կարապետյանը` «Արարատ» ՖԱ նախագահ Հայաստանի՝ թուրք-ադրբեջանական տխրահռչակ շրջափակումը խաղաղ ճանապարհով հաղթահարելն արժե ընդամենը մոտ 3-4 միլիարդ դոլար Տղամարդը 50 տարի է ծախսել 42 ավտոբուսից բաղկացած ապաստարան կառուցելու համար (Լուսանկանրներ) Պարույր Հայրիկյանը հացադուլ է սկսելու «ՎիվաՍել»-ը չի զիջել Հերմինե Նաղդալյանի ահռելի ծախսը. ընկերությունը հերքում է ԱԺ-ին Նախատեսվում է մարզային մանկապարտեզների թվի մոտ 50 տոկոս կրճատում Ընտրական, քրեական և այլ օրենսգրքե­րում փոփոխություններ կատարե­լու հանձնարարականը գրեթե միանձնյա մշակում է Դավիթ Հարությունյանը Տարոն Մարգարյանը որոշել է իրեն ու իր տեղակալներին պարգևատրել մեկ ամսվա աշխատավարձի չափով Տավուշի մարզպետի կինը իրենից հարուստ է Դասադուլի դադարեցումը անսպասելի է եղել ԵՊՀ պրոռեկտորների համար Գործարարները ոտ ու ձեռ են ընկել. փորձում են 2018-ին ընդառաջ «գործեր» ցույց տալ Սերժ Սարգսյանին Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն` Երևանում Ողբերգական ավտովթար Արարատի մարզում. 26-ամյա վարորդը «07»-ով մխրճվել է Камаз-ի մեջ, կա 1 զոհ, 3 վիրավոր. Երկնքում լույսի ուժեղ բռնկումը նկարահանել են տեսախցիկները. Տեսանյութ Մարդու գլխի փոխպատվաստում. վիրաբույժները հայտարարել են հաջողության մասին. Լուսանկար Արտամարմնային բեղմնավորման ժամանակ կինը "փոխել է" ամուսնուն` սիրեկանի հետ. Տեսանյութ Ռազմական սուզանավն անհետացել է Արգենտինայի ափերի մոտ Էմիլի Ռատակովսկին մերկացել է նոր գովազդում նկարահանվելու համար (լուսանկարներ 18+) Սերժ Սարգսյանն ընդունել է Նիդերլանդների Թագավորության Սենատի նախագահին Ադրբեջանում կրկին երկրաշարժ է տեղի ունեցել, որը զգացվել է նաև Արցախում Պրեմիերա. Իրինա Հարությունյան՝ «Հարս գնաս բարով» Հայտնի են հատուկ և ներառական կրթություն ստացող դպրոցականների ֆուտբոլի հանրապետական մրցումների մրցանակակիր թիմերը Բակո Սահակյանը հայաստանաբանակ բարերարների հետ քննարկել է էներգետիկ և կոմունալ ոլորտներում ծրագրերի իրականացման հարցերը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-5 աստիճանով Հերքումդ հերքեմ, կամ նաղդալյանական սուտ Բոլորը դեմ են արտաբյուջետային ֆոնդերին, սակայն խնդիրը մնում է. Մանե Թանդիլյանը` Խոսրով Հարությունյանին (Տեսանյութ) Ինչպես են տարիների ընթացքում փոխվել «Շիկեր» խմբի աղջիկները Նման օրինաչափ աշուն Հայաստանում չէր եղել... Էդվարդ Նալբանդյան. Ադրբեջանի և միջազգային հանրության միջև մոտեցումների տարբերությունն ակնհայտ է Հայկական լրատվական դաշտում ջանասիրությամբ սպառվում է ադրբեջանական կայքերի ապատեղեկատվությունը Եթե Գիտությունների ակադեմիայի վարչական շենքը սեփականաշնորհվի, ապա դրանից երկիրը, ժողովուրդը միայն ու միայն կշահեն Սերգեյ Մինասյանը նշանակվել է Ռումինիայում Հայաստանի դեսպան Դատավորի սխալի պատճառով 13 տարի կալանավայրում անցկացրած շվեդացին 3 մլն դոլար փոխհատուցում կստանա «էդ ի՞նչ բերիք մեր գլխին». Բագրատյանն անուն-ազգանուն է պահանջում (տեսանյութ) Վանում մոտակա ժամանակ կապամոնտաժվի հայկական գերեզմանոցի վրա կառուցված զուգարանը Նաիրա Զոհրաբյանը կառաջարկի լրագրողների մասնագիտական գործունեությունը խոչընդոտելու համար պատիժը խստացնել Արա Բաբլոյան. «Շատ տխուր է, որ բժշկի գործունեությունը պատշարի աշխատանքի հետ են համեմատում» (տեսանյութ) Ադրբեջանցիները հերքում են՝ Արփինե Հովհաննիսյանն ու Նաիրա Զոհրաբյանը գալիք տարի Ադրբեջան չեն մեկնելու Սկանդալ ՊՆ-ի և գլխավոր դատախազության միջև Մամիկոն Ասլանյանը մեծ թափով վաճառում է համայնքի՝ իրեն հասու սեփականությունը Ծնվել է Անդրեյ Մալախովի առաջնեկը Սերենա Ուիլյամսը և Ալեքսիս Օհանյանը պաշտոնապես ամուսնացան.Տեսանյութ Կորյուն Նահապետյանի որդուն նոր պաշտոն են տվել Շտապ.Էրդողանը ասել է, թե Պուտինը չի հավատում, որ ղարաբաղյան խնդիրը կարող է արագ լուծվել ԱԺ նիստը` ուղիղ Այսօր Ուսանողության միջազգային օրն է Արմավիրում մի քանի մանկապարտեզներ կփակվե՞ն Վահրամ Բաղդասարյանի փեսայի դեմ հայց է ներկայացվել դատարան Քաղսի գյուղում այրվել է տներից մեկի բակում գտնվող հացատունը Դատապարտյալների շրջանում նոր աղմուկ է հասունանում Կդադարեցվի Նոր Խարբերդ և Նոր Կյուրին գյուղերի ջրամատակարարումը Արարատի մարզում դասղեկների աշխատավարձերը կրճատել են Դեղագործական ապրանքներն ու բժշկական սարքավո­րումները թանկացել են Հովիկ Աբրահամյանի կարատեիստ թիկնապահը՝ Արտաշատի փոխքաղաքապետ Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ Գյումրիում ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի 2 զինծառայողի են փնտրում Գյումրու Բուսաբանական այգում 8 հատ ծխային նռնակ է հայտնաբերվել
Հարցում

Հանրակրթության ոլորտի բարեփոխումները. ինչի՞ց սկսել

Հայաստանում կրթական համակարգի աղետալի վիճակի մասին մեկ անգամ չէ, որ բարձրաձայնվում է, սակայն դրանք լայն քննարկման թեմա դարձան միայն «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» ՀԿ-ի հայտնի ձայնագրությունների հրապարակումից հետո:

Այլ կերպ ասած՝ հանրության մեջ զայրույթ է առաջացրել հատկապես այն փաստը, որ դպրոցները կառավարվում են Հանրապետական կուսակցության կողմից և այդ հաստատությունները խիստ քաղաքականացված են: Սակայն, պետք է ընդգծել, որ հանրակրթական ոլորտի կուսակցականացումը պատճառ չէ, այլ հետևանք է մի երևույթի, որ կոչվում է կոռուպցիա:

Դպրոցների կուսակցականացումը արմատացած կոռուպցիայի հետևանքներից միայն մեկն է

Կոռուպցիայի միջոցով կամ բարեվարքության կանոնների խախտմամբ են հաճախ նշանակվում և հեռացվում կրթական համակարգի պատասխանատուները՝ տնօրեններից և ուսուցիչներից մինչև նախարարության, տեսչության աշխատակիցներ ու կրթական կենտրոններ: Եվ այս մասին բարձրաձայնում են կրթության խնդիրներով մտահոգ թե՛ միջազգային կազմակերպությունները և թե՛ ամենաշահագրգիռ կողմը՝ ծնողները:

Ամենաթարմ օրինակը ծնողների բաց նամակն է վարչապետ Կարեն Կարապետյանին՝ Երևանի թիվ. 11 դպրոցի հետ կապված, որի բովանդակությունը, կարծում ենք, պետք է մտահոգի նախևառաջ քննչական մարմիններին: 

Ցավալին այն է, որ սա միայն մեկ դպրոցին չի վերաբերում:

Հանրապետությունում բազմաթիվ են կասկածելի հանգամանքներում ինչպես տնօրեն դարձած անձինք, այնպես էլ այդ պաշտոնը երկար տարիներ պահպանողները: Էլ չենք խոսում այն մասին, որ միջազգային կազմակերպությունների ու տեղական հասարակական կազմակերպությունների ուսումնասիրությամբ՝ կրթական հաստատությունների տնօրենների մեծ մասը ազգակցական ու բարեկամական կապերի մեջ են (այս մասին խոսել է նաև անձամբ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը) իշխող ուժի կարկառունների, համայնքապետարանների, մարզպետարանների ու քաղաքապետարանների հետ: Նման ազգակցա-բարեկամական և այլ կապերի պարագայում ենթադրելի է, որ դպրոցները ոչ միայն անմիջականորեն ներգրավվելու են ընտրական գործընթացներին, այլև ամեն պատեհ ու անպատեհ առիթներով չարաշահվելու է վարչական ռեսուրսը:

Ո՞րն է լուծումը

Միամտություն կլինի կարծել, թե կախարդական փայտիկի մեկ հարվածով հնարավոր է կոռուպցիան արմատախիլ անել: Թեև միջազգային կառույցները շատ մեծ ջանքեր ու միջոցներ են ներդնում կոռուպցիայի նվազեցման գործում, այդուամենայնիվ սայլը, կարծեք, տեղից չի շարժվում, քանի որ չի զգացվում համապատասխան քաղաքական կամք իշխող քաղաքական ուժի կողմից (որոշ «քավության նոխազների» չհաշված): Իշխող ուժը շատ լավ հասկանում է, որ ընտրություններում վերարտադրվելու և իշխանությունը պահելու գաղտնիքը հենց ներկա կոռուպցիոն շղթայական համակարգի պահպանման մեջ է, ուստի պետք չէ սպասել նաև, որ իշխանությունները սեփական կամքով տարիների ընթացքում կոռուպցիան կփորձեն արմատախիլ անել:

Հաշվի առնելով վերը նշվածը՝ կարող ենք արձանագրել, որ թեև խնդրի լուծման շատ տարբերակներ չունենք, սակայն սխալ կլինի նաև պնդելը, որ լուծումներ առհասարակ չկան:

Լուծումներից մեկը կարող է լինել վիրահատական միջամտությունը, ինչպես դա եղավ Ֆինլանդիայում: Եթե դիտարկենք այս երկրում վիրահատական եղանակով նոր կրթակարգի ներդրման պայմանները, ապա կարող ենք ասել, որ Ֆինլանդիայի սոցիալ-տնտեսական կլիման նոր տիպի կրթակարգի ներդրման պահին Հայաստանից շատ չէր տարբերվում: Տեղեկացնենք, որ հետագայում Ֆինլանդիայում ներդրված կրթական համակարգը ստացավ «ֆիննական հրաշք» անվանումը և այսօր աշխարհում առաջատարն է: Մեր կողմից միամտություն կլիներ կարծելը, թե Հայաստանի կառավարությունը կգնա այս քայլին, սակայն, այդուամենայնիվ, հնարավոր է իշխանություններին որոշ փոքր թվացող քայլեր պարտադրել, որից էլ բխում է մեր առաջարկած հաջորդ լուծումը:

Խոսքը հանրակրթության ոլորտի ազատականացման մասին է՝ կրթական մոդելների միջև ազատ մրցակցության ապահովման միջոցով: Սա լուծում է, որին գնացել են ոչ միայն գրեթե բոլոր զարգացած երկրները, այլև հետխորհրդային շատ երկրներ, այդ թվում և Վրաստանը:

Խոսքը այլընտրանքային կրթություն ապահովող դպրոցների ֆինանսավորման մասին է:

Այն գումարը, որ պետությունը տրամադրում է հանրակրթական դպրոցներին, պետք է հատկացնի նաև այլընտրանքային կրթական մեթոդներով աշխատող ուսումնական հաստատություններին՝ դրանք մատչելի դարձնելով նաև ոչ ունևոր խավին: Այլապես, մասնավոր դպրոցում կրթությունն այսօր դարձել է ունևոր խավի արտոնություն՝ հաշվի առնելով Հայաստանում միջին աշխատավարձը:

Հայաստանում կրթական այլընտրանք առաջարկող դպրոցների ֆինանսավորման այս լուծումը փոքր-ինչ լղոզված կերպով ամրագրված է նաև «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքում, սակայն անհասկանալի պատճառներով այն չի կիրառվում:

Մասնավորապես՝ «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքի 35-րդ հոդվածի երրորդ կետը սահմանում է.

«Հոդված 35.3: Ուսումնական հաստատության ֆինանսավորումը պետական բյուջեից կատարվում է ըստ իրականացվող հանրակրթական ծրագրերի՝ կախված սովորողների թվից: Ոչ պետական ուսումնական հաստատությունը պետական բյուջեի միջոցներից ֆինանսավորվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած պահանջներին և չափանիշներին համապատասխանելու դեպքում»:

Հակված ենք կարծելու, որ օրենքի վերոնշյալ կետի կյանքի կոչումը կնպաստի կրթության որակի բարձրացմանը՝ առաջացող մրցակցության հաշվին: Ծնողների համար կստեղծվի երեխայի կրթության մոդելը ընտրելու հնարավորություն, ինչը ոչ միայն կբարձրացնի հանրակրթական-մասնավոր դպրոցներ մրցակցությունը՝ տալով որակական արդյունքներ, այլև մարզերում և Երևանում կբացվեն այլընտրանքային մեթոդներով աշխատող նոր դպրոցներ:

Ազատ մրցակցության պայմաններում դասական մեթոդով աշխատող դպրոցները ստիպված կլինեն վերանայել իրենց ծրագրային մոտեցումներն ու կադրային քաղաքականությունը, այլապես ֆինանսական լուրջ կորուստներ կունենան և կկանգնեն փակման վտանգի առջև, քանի որ դպրոցներն այսօր ֆինանսավորվում են երեխաների թվաքանակով, իսկ ընտրության հնարավորություն ունեցող ծնողն իր երեխային ոչ մի պարագայում չի տանի անորակ կրթություն ապահովող դպրոց:

Ընդհանրացնելով՝ ևս մեկ անգամ ընդգծենք, որ վերը նշված երկրորդ լուծումն ամենաքիչ ռիսկայիններից է և կոռուպցիոն նման արմատացած համակարգի պայմաններում նաև լավագույն մոտեցումը: Պետք է ստեղծվի հավասար մրցակցային դաշտ բոլոր տիպի դպրոցների համար, և թո՛ղ առողջ մրցակցությունը որոշի, թե կրթության ո՛ր մոդելն է Հայաստանում ակտուալ, պահանջված և արդյունավետ:

Աննա Եղիազարյան

website by Sargssyan