ՀՀ ԳԱԱ-ի Հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքն ամփոփեց 2016թ-ի գործունեության արդյունքները
1USD = 483.5AMD
1EUR = 590.5AMD
1RUB = 8.27AMD
Միխեիլ Սահակաշվիլի. Փաշինյանը չեզոքացնում է օլիգարխների ու կոռումպացված «էլիտայի» ազդեցությունը Արցախցիների ներկայությունը հանրահավաքին հանուն մեր միասնական հայրենիքի ավելի անվտանգ, արդար ու բարեկեցիկ ապագայի էր. Արայիկ Հարությունյան Մարտի 1-ի գործով պետք է հարցաքննվի նաև Բակո Սահակյա՞նը. Վահան Բադասյանի հայտարարությունը Ռուսաստանի իշխանությանը մոտ կանգնած քաղաքագետը մեկնաբանել է Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման 100 օրը. Տեսանյութ Հայտնի բլոգեր Ռոմանովն անդրադարձել է Հանրապետության հրապարակում երեկվա հանրահավաքին (տեսանյութ) 100 օրվա հանրահավաքի ելույթս. Նիկոլ Փաշինյան. Տեսանյութ Նիկոլ Փաշինյանը արդարադատության նոր անցումային համակարգի ստեղծման անհրաժեշտության մասին Ես հող հանձնող չեմ. Նիկոլ Փաշինյան «Մարտի 1-ի» գործն ամբողջ ծավալով բացահայտված է․ Նիկոլ Փաշինյան․ Տեսանյութ «Մենք կնախաձեռնենք սահմանադրական փոփոխություններ». Նիկոլ Փաշինյան. Տեսանյութ
ԼՐԱՀՈՍ
Այսօր Գերմանիայում կբանակացեն Մերկելը և Պուտինը Միխեիլ Սահակաշվիլի. Փաշինյանը չեզոքացնում է օլիգարխների ու կոռումպացված «էլիտայի» ազդեցությունը Արցախցիների ներկայությունը հանրահավաքին հանուն մեր միասնական հայրենիքի ավելի անվտանգ, արդար ու բարեկեցիկ ապագայի էր. Արայիկ Հարությունյան Ինչ պետք է անի Նիկոլ Փաշինյանը, որ երկրի վիճակը բարելավվի Կյանքից հեռացել է ՄԱԿ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանը Ոստիկանությունը բացահայտել է բանկոմատներից կատարված ավելի քան 24 միլիոն դրամի հափշտակությունը ՌԴ քաղաքացու կողմից (տեսանյութ) Հրացանը լիցքավորելիս կպել է ձգանին և վնասվածք ստացել Հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 170 անգամ. երեկ ձեռնարկվել է հարձակման փորձ. ԱՀ ՊԲ ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետը այցելել է Արցախի կենտրոնական ենթակայության մի շարք զորամասեր Մարտի 1-ի գործով պետք է հարցաքննվի նաև Բակո Սահակյա՞նը. Վահան Բադասյանի հայտարարությունը Արսեն Թորոսյանն անդամակցել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը Ռուսաստանի իշխանությանը մոտ կանգնած քաղաքագետը մեկնաբանել է Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման 100 օրը. Տեսանյութ Ի՞նչ են քննարկել Բակո Սահակյանը և ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետը Երեւանի Ավագանու ընտրություններին ՀՅԴ-ն կին թեկնածու չի ունենա Վալերիյ Օսիպյանի հանձնարարությամբ իրականացվում է ծառայողական քննություն ոստկանության գնդապետի նկատմամբ Ինչպե՞ս են հնարամիտ ծնողները գտել իրենց կորած երեխաներին Փաշինյանի հանրավաքին (լուսանկար) Հայտնի բլոգեր Ռոմանովն անդրադարձել է Հանրապետության հրապարակում երեկվա հանրահավաքին (տեսանյութ) Լավագույն կադրերը վարչապետի երեկվա հանրահավաքից (ֆոտոշարք) «Հայաստանից ակնկալում են հավասար խաղի կանոններ, և չեն հանդուրժի վհուկաորս» Հայտնի է Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրությունների անցկացման օրը Քիմ Քարդաշյանի «նեոնային» գիշերը Մայամիում (ֆոտոշարք) ՃՏՊ Երևան-Իջևան ավտոճանապարհին, մեքենան մոտ 15 մետր գլորվել է դեպի հարակից ձորը. կա տուժած Թուրք վերլուծաբան. «ՆԱՏՕ-ի կազմից Թուրքիայի դուրս գալը ԵՄ-ի համար սարսափելի սցենար է» Հրդեհ Աբովյան փողոցում` «ՍԱՍ» սուպերմարկետի մոտակայքում Սովետական Հայաստանի կինոթատրոններ, պայքար կինոյի ժառանգությունը փրկելու համար. The Calvert Journal Հրդեհ «Նյու Յորք» հյուրանոցի շենքի 1-ին հարկում գտնվող ավտոտնակում ԲՀԿ-ական փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը դիսկոմֆորտի մեջ է, նա մեկուսացված է, կարևորն հանդիպումների, այցերի չեն տանում Օգտվելով դեպի ՌԴ ցամաքային ճանապարհի փակ վիճակից՝ ավիատոմսերի գները 100 տոկոսով, երբեմն ավելի թանկացել են Ադրբեջանցիները փորձում են օգտվել հայ-ռուսական հարաբերություններում առկա լարվածությունից Ադրբեջանցի սպան զինվորին ինքնասպանության է դրդել Հրապարակում ընտրել ժողդատավորներ ու գնալ առաջ Ռուսական իշխանությունները ուլտիմատում են դրել՝ աշխատանքից ազատել ՊԵԿ նախագահին ՊԵԿ-ի նոր պաշտոնյան ՀՀԿ-ի ձայն բերող «տասովշչիկներից» մեկն է «Նրա գործընկերը ոչ թե ՀՀ վարչապետն է, այլ ՀՔԾ-ն». Արման Եղոյանը՝ Ռոբերտ Քոչարյանին 100 օրվա հանրահավաքի ելույթս. Նիկոլ Փաշինյան. Տեսանյութ Լարսի անցակետում լարված իրավիճակը շարունակվում է. Հայաստանի քաղաքացիների ավտոշարասյունն հասնում է 40 կմ-ի. Տեսանյութ «Լուսավոր Հայաստան» և «Հանրապետություն» կուսակցությունները Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրություններին պատրաստվում են մասնակցել դաշինքով Հայկ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել սպանության փորձի համար Նիկոլ Փաշինյանը արդարադատության նոր անցումային համակարգի ստեղծման անհրաժեշտության մասին Ես հող հանձնող չեմ. Նիկոլ Փաշինյան «Մարտի 1-ի» գործն ամբողջ ծավալով բացահայտված է․ Նիկոլ Փաշինյան․ Տեսանյութ «Մենք կնախաձեռնենք սահմանադրական փոփոխություններ». Նիկոլ Փաշինյան. Տեսանյութ Հանրապետության հրապարակում կայացավ ՀՀ վարչապետի գլխավորած կառավարության 100-օրյակին նվիրված հանրահավաքը (տեսանյութ) Երևանում հայտնաբերվել է թմրանյութի «մեծ արտադրամաս». Տեսանյութ ՃՏՊ Կապան-Գորիս ավտոճանապարհին. տուժածները Իրանի քաղաքացիներ են Վարուժան Ավետիսյանը և Արայիկ Խանդոյանը ազատ են արձակվել. Տեսանյութ Գլխավոր դատախազությունը ստացել է վերաքննիչ դատարանի որոշումը, այժմ նախապատրաստում է վճռաբեկ բողոքը ՀՀ ԱԱԾ-ն բացահայտել է թմրամիջոցների մաքսանենգության ևս մեկ դեպք (տեսանյութ) Գյումրիում թմրամոլների են բերման ենթարկել (տեսանյութ) Ազատազրկում՝ սոցցանցում տեղադրած գրառումների համար Իրանի էներգետիկայի նախարարի տեղակալը նշել է, որ Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը բավական նպաստավոր է Իրանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի, ինչպես նաև և Ծոցի երկրների միջև էլեկտրաէներգետիկական ծրագրեր իրականացնելու առումով Առաջին հարցը, որը տալու է վարչապետը՝ որն է Հայաստանի զարգացման ձեր տեսլականը Ավելի քան 1000 մարդ Արցախից մեկնել է Երևան՝ մասնակցելու ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրավիրած հանրահավաքին Վալերի Օսիպյանի քավոր Կարեն Կարապետյանի նկատմամբ հարուցվել է քրեական գործ Դիվերսիոն փորձից հետո հակառակորդը կրել է կորուստներ, որոնք թաքցնում է․ Դավիթ Բաբայան Օդի ջերմաստիճանը օգոստոսի 17-ի ցերեկը կբարձրանա 2-3, 19-ին կնվազի 4-6 աստիճանով Դիլիջանում հոգեհացից հետո սպանվել է 27-ամյա երիտասարդ. ՀՔԾ Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը ժամանում է Հայաստան Նիկոլ Փաշինյանը հանդես է եկել տեսաուղերձով Ադրբեջանի անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին անհնարին է՝ Հայաստանի մասնակցության պատճառով․ Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարար Տրանսպորտի, կապի և ՏՏ փոխնախարար Արմեն Փամբուխչյանն ամփոփել է 100 օրը Ամփոփվել են բնապահպանության ոլորտում 100 օրում կատարված աշխատանքները Կանոնավոր ուղևորափոխադրումներ կիրականացվեն Երևանից դեպի Ալավերդի, Նոյեմբերյան և այլ ուղղություններով Արայիկ Հարությունյանն ամփոփել է իր գործունեության 100 օրը Կրակոցներ Արմավիրի մարզի Ակնալիճ գյուղի տարածքում. հարուցվել է քրգործ Սփյուռքի նախարարն ամփոփել է պաշտոնավարման 100 օրվա ընթացքում կատարված աշխատանքները Ռուս սահմանապահները ձերբակալել են հայ-թուրքական սահմանը հատած Գվինեայի քաղաքացու ՀՀ վարչապետի 100 օրը գործադիրում ՊԲ դիրքապահ ստորաբաժանումները ետ են շպրտել հակառակորդին ելման դիրքեր. ԱՀ ՊԲ Մանվել Գրիգորյանի կալանքը երկարացվել է երկու ամսով ՀՀ ՊՆ-ի նոր հրաման զորքերում բջջային հեռախոսների կիրառման վերաբերյալ. Արծրուն Հովհաննիսյան «Հայկական թավշյա հեղափոխություն» գիրքը դրվել է ընթերցողների սեղանին Թուրքիայում վթարի է ենթարկվել իշխող կուսակցության անդամներին տեղափոխող ավտոբուսը, կան զոհեր Մադոննան դարձավ 60 տարեկան. Տեսանյութ Չինական Psearcher պարբերականը Հայաստանի մասին հատուկ թողարկում է պատրաստել ՃՏՊ Հացավան-Գառնի ավտոճանապարհին. կա տուժած ԱԻ նախկին փոխնախարարը և աշխատակազմի նախկին ղեկավարը կալանավորվել են Պաշտոնյաներին պատկանող անվտանգության ընկերությունները մնացել են անգործ Հանրահավաքը «հարամելու» փորձերից զգուշանում են. Արգելքները հասել են «Արմենիա Մարիոթ» Չի բա­ցառվում՝ «Դաշնակցությունը» հաջորդ Ազգային ժողովում ուղղակի չլինի ներկայացված
Հարցում

ՀՀ ԳԱԱ-ի Հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքն ամփոփեց 2016թ-ի գործունեության արդյունքները

Սույն թվականի մարտի 16-ին տեղի ունեցավ ՀՀ ԳԱԱ-ի Հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքի տարեկան ընդհանուր ժողովը:
Բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են` Պատմության, Մ.Քոթանյանի անվան տնտեսա­գի­­­տության, Փիլի­սոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի, Հ.Աճառյանի անվան լեզվի, Մ.Աբեղ­­յանի անվան գրականության, Արևելագիտության, Հնագիտության և ազգա­գրության, Ար­­­­­վես­տի ինստի­տուտները, Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը, Շիրա­կի հա­յա­գի­տա­կան հետազոտությունների կենտրոնը, «Հայկա­կան հանրագիտարան» հրատարակչու­­թ­յունը: Բաժանմուն­քի կազմում գործում է Հայագիտական ուսումնասի­րությունները ֆինանսա­վորող համահայ­կական հիմնադրամը:

2016 թ. հրատարակվել են 159 գիրք, այդ թվում 2-ը` արտասահմանում, 856 հոդված, այդ թվում 209-ը` արտասահմանում:

Բաժանմունքի կազմում ընդգրկված են ԳԱԱ 9 ակադեմիկոս և 18 թղթակից անդամ:
2016 թ. հրատարակվել են «Պատմաբանասիրական հանդեսի», «Բանբեր հայագիտության» հանդեսի և «Լրաբերի» 3-ական հա­մարներ, թողարկվել է «Հիմնարար հայագիտություն» էլեկտրոնային անգլերեն հանդեսի 2 համար:
Բաժանմունքի հիմնարկները կազմակերպել են 32 հանրապետական և 8 միջազգային գիտական միջոցառում:
Ժողովի ընթացքում 2016թ-ի գիտական և գիտակազմակերպական գործունեության հիմնական արդյունքները ներկայացրեց բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Յուրի Սուվարյանը:

Ժողովի ընթացքում ներկայացվեցին հետևյալ գիտական զեկուցումները՝

«Գրականագիտությունը հումանիտար գիտությունների համակարգում», զեկուցող՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Ս. Սարինյան
««Հայոց պատմության» հրատարակության ընթացքի և պատմագիտական որոշ հիմնախնդիրների նոր լուծումների մասին», զեկուցող՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Ա.Մելքոնյան
«Քրդական հարցը և արդիականությունը», զեկուցող՝ պ.գ.դ. Վ. Բայբուրդյան:
Հաշվետու տարում ՀՀ ԳԱԱ-ում փիլիսոփայական ուղղության զարգացումը խթանելու նպատակով Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտում ստեղծվել է նոր կառույց: Հայոց ցեղասպանության հետևանքների և կորուստների հատուցման կառուցակարգերի մշակման համար ձևավորվել է գիտահետազոտական խումբ: Ձևավորվել է Հայերենի բարձրագույն խորհուրդը:
Բաժանմունքի կարևորագույն արդյունքներն են`

Հրատարակվել է «Հայոց պատմություն» բազմահատորյակի չորրորդ հատորի 2-րդ գիրքը, որն ընդգրկում է 1945-1991 թթ.:

«Հայոց պետականության հիմնախնդիրները հնագույն ժամանակներից մինչև 1918 թ.» թեմայի շրջանակներում ուսումնասիրվել է X-XIV դդ. հայկական մշակույթի պատմությունը:

«Աղբյուրագիտություն և պատմագրություն» թեմայի շրջանակներում ուսումնասիրվել է 1920-1930-ական թթ. խորհրդահայ պատ­մագիտությունը։

Հրատարակվել է «Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն» քառահատորյակի 2-րդ հատորը, որն իր բովան­դա­կությամբ, հարցերի և ուսումնասիրությունների ընդգրկմամբ նախատիպը չունի Հայաստա­նում:

Հրատարակվել է Վ.Ա.Բայբուրդ­յանի «Իսլամ» մենագրությունը, որն առաջին փորձն է հայ ընթերցող­ներին ներկայացնելու իսլամի պատմությունը:

Հրատարակվել է.Ս.Ժամ­կոչյանի “Житие св. Григория Просветителя Армении по арабской синайской рукописи 455” աշխատությունը:

Պեղվել և ուսումնասիրվել են ՀՀ և Արցախի տարածքի 22 հուշարձաններ: Նկարա­գր­վել և համա­կողմանի վերլուծվել են Արաքսից հյուսիս ըն­կած տարածքներում մարդա­գոյացման (անթրոպոենեզ) գործընթացներին, «ագրա­րա­յին հեղափոխութ­յան» արդյունքով քաղաքակրթության սաղմնավորմանը, կոմպ­լեք­սային հա­սա­րակությունների և վաղ պետական կազմավորումների ձևավոր­մանն ու զար­գացմանը, Վանի թագավորության, արտաշիսյան դարաշրջանների քաղա­քա­յին մշակույթին վերաբերվող հնագի­տական, ճարտարապետական, հնակեն­սաբա­նա­կան, մարդաբանական բազմաթիվ տվյալներ ու փաստեր:

Շարունակվել են հայկական հեքիաթների բանա­հյուսական ժառանգության համակարգման և ուսումնասիրու­թյան աշխատանքները: Կազ­մվել և տպագրվել է «Հայ ժողովրդական հեքիաթներ» մատենաշարի հերթական՝ Պարսկա­հայքի հեքիաթներն ամբող­ջացնող XVIII հատորը:

Շիրակի մարզում /Աշոցք/ հայտնաբերվել և հետա­խուզ­­վել է ուշ երկաթի շրջանի 1 նոր հնավայր:

Ավարտին է հասցվել 1914-1918 թթ. ժամանակահատվածում Ալեքսանդրապոլի գավառ գաղթած արևմտահայ փախստականների թվի, էթնոկոնֆեսիոնալ կազմի, տեղա­բաշխ­ման, նրանց ընդունման հարցերում հասարակական կազմակերպությունների գործու­նեության հա­մակողմանի ուսումնասիրությունը:

Հայոց ցեղա­սպանության թան­գա­րան-ինս­տիտուտը կազմել և ներկայացրել է «Մաքառելով կյանքի ու արժանապատվության համար. ինքնապաշտպանական մարտերը Մեծ եղեռնի տարիներին», «Հայոց ցեղասպանության լուսաբանումը համաշխարհային մամուլի առաջին էջերին, 1853-1925 թթ.», «Հայոց ցեղասպանությունը. ռուսական հայացք», «Հայոց ցեղասպա­նությունը», «Հայկական սպորտը և մարմնակրթությունըՕսմանյան կայսրությու­նում», «Ավրորայի ճանապարհը. Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածի ոդիսա­կանը», «Եղեռնից դեպի անկախության վերականգնում» ցուցադրությունները:

«Հայկական հանրագիտարան» հրատարակչությունը լույս է ընծայել «Հանրագիտական բառարանի» առաջին հատորը:

Ավարտին է հասցվել Գրիգոր Տա­թևա­ցու «Գիրք հարցմանց»-ի աշխարհաբար թարգմանությունը:

Կազմվել են բժշկագիտության ոլորտի բառարաններ ու բառացանկեր: Կազմվել է արդի հայերենի նորաբանությունների բառարանի 2-րդ պրակը: Պատրաստվել է արդի արևմտահայերենի գործնական բառարան:

Հայ հին և միջնադարյան գրականության ուղղությամբ ուսումնասիր­վել է Անիի՝ որպես սգացող քաղաքի կերպարը միջնադարյան հայ ու եվրոպական գրակա­նու­թյունների մեջ:

Ագրարային ոլորտում արտադրական ռիսկերի կառավարման նվազեցման համար հիմնավորվել է համաֆինանսավորման սկզբունքով ապահովագրու­թյան նոր հա­մա­կարգի արագ ձևավորման և ներդրման անհրաժեշտությունը, որին հետագայում կնպաստի միջհա­մայն­քային միավ­որումների ստեղծումը:

Փոքր ու միջին ձեռնարկատիրական գործունեությունը խրախուսելու և հետա­գա­յում ընդլայնելու համար հիմնավորվել է ցածր տոկոսադրույքով ֆինանսավորման համակարգի գործադրումը՝ կիրառելով ստացված եկամուտներից սահմանված ժամկետներում հետվճարային սկզբունքը:

Գործող ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից իրականացվող գրավադրման գործընթացով պայմանավորված վարկավորումն արդյունավետ կազ­մա­կերպելու համար առաջարկվել է ֆերմերին գրավից ազատելու տարբերակը` որպես նախապայման օգտագործելով ֆերմերի նախկինում եղած դրական վարկային պատմությունը, որը կարող է խթան հանդիսանալ վարկային ամսական մարումներն ավելի արդյունավետ իրականացնելու հարցում, իսկ վար­կա­տուն դրանով իսկ իրեն կապահովագրի վարկի չվճարումների ռիսկից:

Հայաստանում տնտեսական աճի ապահովման, բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավման և գործարար միջավայրի ակտիվացման նպատակով առաջարկվել է բարեփոխել հարկային համակարգը` կապված ավելացված արժեքի հարկի տարբերակված դրույքաչափերի և շահութահարկի գծով արագացված ամորտիզացիայի կիրառման հետ:
Հայաստանի Հանրապետության 25-ամյակի կապակցությամբ հանգամանորեն վերլուծվել են մեր երկրում անկախության տարիներին ընթացող պատմական, իրավական, սոցիալական, սոցիալ-փիլիսոփայական զարգացումները, պետության և ժողովրդի ձեռքբերում­ները, ինչպես նաև առկա սոցիալ-տնտեսական, իրավական խնդիրները, որոնք անհրաժեշտ է հաղթահարել հայոց պետականության կայուն զարգացման համար:
Շարունակվել են աշխատանքները հայ արվեստի խոշորագույն դեմքերին նվիրված ուսումնասիրության ասպարեզում: Ձեռք բերված կարևորագույն արդյունք­ներից է ԳԱԱ թղթակից անդամ Հ.Վ.Հովհաննիսյանի «Սուրեն Քոչարյանի գրական բեմը» էսսեն, որտեղ քննության է առնվել գրական բեմի նշանավոր դերասան Սուրեն Քոչարյանի արվեստը:
Բաժանմունքի կիրառական աշխատանքների արդյունքներն են`

Մ.Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ

Ուսումնասիրվել է ՀՆԱ-ի վրա ինտե­գրա­ցիոն գործընթացները պայմանավորող փոփոխականների ազդե­ցու­թյունը: Առա­ջարկվել է էապես կրճատել վերաֆինանսավորման տոկո­սադրույքի և գնա­­ճի տարբերությունը մինչև ավելի քան 2-3 տոկոսային կետով:

Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ

ԱՄՆ-ի Սմիթսոնյան հաստատության հետ Հայաստանում իրակա­նացվող «Իմ Հայաստան» ծրագրով ծավալուն հետազոտություն­ներ են կա­տար­վել Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում՝ մշակութային և գյուղական տուրիզմի զար­գացման ծրագրեր մշակելու և կյանքի կոչելու նպատակով:

Ինստիտուտի կողմից պեղված հնագիտական հուշարձաններում զբոսաշր­ջութ­յան կազմա­կերպման, հնավայրերի թանգարանացման ծրագրով շարունակվել են Արենի 1 քարայրի թան­գարանացման աշխատանքները: Ընթացիկ տարում տեղադրվել է դեպի քարանձավի հիմնական սրահները տանող փայտամածով արված անցուղի:

ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկատվական-վերլուծական ծառայություն

website by Sargssyan