1USD = 483.5AMD
1EUR = 590.5AMD
1RUB = 8.27AMD
Սամվել Բաբայան. Բոլորը բոլորից տեղյակ են եղել, թագավորին ծառայություն էին մատուցում (Տեսանյութ) «1996 թ.-ից ԵԿՄ կոչված հրոսակախմբին թույլ էր տրվում անել ամեն ինչ» (տեսանյութ) Փաշինյանն ընտրական օրենսդրության բարեփոխումների վերաբերյալ որոշում է ստորագրել. հանձնաժողով է ստեղծվում Նոր բացահայտումներ Մանվել Գրիգորյանի գործով. ի՞նչ է հայտնաբերվել Արցախի նրա առանձնատանը Սամվել Բաբայանն ու Ժիրայր Սեֆիլյանը ներկա են եղել «Սասնա ծռերի» գործով դատական նիստին (տեսանյութ) Ինձ համար սպասելի էր. Սամվել Բաբայանը՝ Մանվել Գրիգորյանի արարքի մասին (Տեսանյութ) Կուտակային կենսաթոշակների մասին նախագիծն ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց Հարություն Հարությունյանը և Արտակ Հերիքյանն ազատվել են զբաղեցրած պաշտոններից Մանվել Գրիգորյանը 2016 թ. մայիսին Դեղ արտադրողների միությունից 60 մլն դրամի դեղ է ստացել ԱԱԾ-ն կշարունակի «բացահայտումների» շարքը. Հերթի մեջ են Գագիկ Խաչատրյանը, Տարոն Մարգարյանը
ԼՐԱՀՈՍ
Սամվել Բաբայան. Բոլորը բոլորից տեղյակ են եղել, թագավորին ծառայություն էին մատուցում (Տեսանյութ) «1996 թ.-ից ԵԿՄ կոչված հրոսակախմբին թույլ էր տրվում անել ամեն ինչ» (տեսանյութ) Փաշինյանն ընտրական օրենսդրության բարեփոխումների վերաբերյալ որոշում է ստորագրել. հանձնաժողով է ստեղծվում Նոր բացահայտումներ Մանվել Գրիգորյանի գործով. ի՞նչ է հայտնաբերվել Արցախի նրա առանձնատանը Այս շաբաթ բավականին ակտիվ են Ադրբեջանի հատուկ նշանակությամբ ստորաբաժանումները. Տիգրան Աբրահամյան «Տաշիր». Սոցիալապես անապահով ընտանիքների էլեկտրաէներգիայի ծախսի 25-ից 30 տոկոսը կհոգա ընկերությունը Ես ոչ մի վախ չունեմ. Նահապետ Գեւորգյանը չի վախենում ԱԱԾ ստուգումներից (Տեսանյութ) ՀՔԾ-ն դիմում է քաղաքացիներին աջակցել ոստիկանների կողմից բռնության ենթարկված անձին գտնելու հարցում (տեսանյութ) Սամվել Բաբայանն ու Ժիրայր Սեֆիլյանը ներկա են եղել «Սասնա ծռերի» գործով դատական նիստին (տեսանյութ) Ինձ համար սպասելի էր. Սամվել Բաբայանը՝ Մանվել Գրիգորյանի արարքի մասին (Տեսանյութ) Ժաննա Ալեքսանյանը՝ Մանվել Գրիգորյանի գործի վերաբերյալ Արամ Ասատրյանի փեսան՝ երգչի ավտոմեքենայի զավթման, հայրենիքից հեռանալու իրական պատճառների ու Մանվել Գրիգորյանի հետ հարաբերությունների մասին Թեժ կրքեր՝ Հ1-ում Չեմ ափսոսում, որ հեռացել եմ Հ1-ից Վլադիմիր Գասպարյանի փեսան՝ Մանվել Գրիգորյանի գործի վերաբերյալ. Տեսանյութ Նիկոլ Փաշինյանի կյանքին վտանգ է սպառնում․ Գուրգեն Եղիազարյան. Տեսանյութ Ինչ վիճակում են Մանվել Գրիգորյանի ամառանոցում պահվող արջերը. Տեսանյութ Ինչ տեսք ունի Մանվել Գրիգորյանի՝ Ակնալճի առանձնատունը (տեսանյութ) Մանվելներ ձերբակալելը կարևոր է, սակայն ավելի կարևոր են հիմնարար վերափոխումները Կուտակային կենսաթոշակների մասին նախագիծն ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց Հարություն Հարությունյանը և Արտակ Հերիքյանն ազատվել են զբաղեցրած պաշտոններից ՀՀ ԱԺ արտահերթ նիստը (ուղիղ միացում) Մանվել Գրիգորյանը 2016 թ. մայիսին Դեղ արտադրողների միությունից 60 մլն դրամի դեղ է ստացել Մանվել Գրիգորյանի կրտսեր որդին վախեցած է՝ չի ներկայացել ավարտական քննությանը ԱԱԾ-ն կշարունակի «բացահայտումների» շարքը. Հերթի մեջ են Գագիկ Խաչատրյանը, Տարոն Մարգարյանը Ով կփոխարինի Աղվան Հովսեփյանին «ԵԿՄ-ն պետք է լուծարվի». Սասուն Միքայելյանը մերժել է Մանվել Գրիգորյանի կինը զանգահարել է «ընկերներին»՝ դուք մեզ հե՞տ եք Գաղտնիքը բացվեց. Լևոն Տեր-Պետրոսյանին սպասարկած «Մերսեդես»-ը ձեռք է բերել Մանվել Գրիգորյանը ««Սամսո՞ւնգ» ես բերել». Մանվել Գրիգորյանի ծննդյան միջոցառումները և Սամվել Ալեքսանյանի մոռացած նվերը Սերժ Սարգսյանն իմացել է Մանվել Գրիգորյանի հանցանքների մասին. «Ինչի էդքա՞ն 7 միլիոն ա կերել» Դատարանը որոշեց կալանավորել Մանվել Գրիգորյանին (տեսանյութ) Փաշինյան. Եթե կուտակայինը չեղարկենք բոլորը կստանան իրենց գումարները մինչև վերջ՝ ներառյալ տոկոսները (Լուսանկարներ, Տեսանյութ) Խոշոր ավտովթար Արարատի մարզում. բախվել են Ford Transit-ն ու ՊՆ Վիլիսը (Ֆոտո) Լարա Առաքելյանը ազատվել է աշխատանքից Բոլորս պետք է աջակցենք ՀՀ-ում և Արցախում իրագործվող բարեփոխումներին. Արայիկ Հարությունյան Դավիթ Տոնոյանը և Արմեն Գրիգորյանը քննարկել են առաջնագծում տիրող իրավիճակը Օգնությունն անձամբ եմ տարել Ղարաբաղ, չեմ տվել ԵԿՄ–ին. Սամվել Ալեքսանյան Եթե կոնկրետ հասցեավորեմ, կստացվի՝ ուզում եմ թիրախավորել. Փաշինյանը՝ «հակապետական քարոզչություն» մասին Սեյրան Օհանյանը, Սեյրան Սարոյանը և Սասուն Միքայելյանը մեկնաբանում են Մանվել Գրիգորյանի հայտնի գործը (Տեսանյութ) «Ունեինք օպերատիվ տվյալներ և իրացրինք»․ վարչապետը՝ Մանվել Գրիգորյանի գործի մասին. Տեսանյութ Զորամասի հրամանատարը մեղադրվում է շորթմամբ կաշառք ստանալու մեջ․ ՔԿ Հակոբ Հակոբյանն ու Էդմոն Մարուքյանը վիճել են. Տեսանյութ Մանվել Գրիգորյանի կինն ուզում է դառնալ ԵԿՄ նոր նախագա՞հ Տարկետման վերաբերյալ միջնորդության ցուցակից իր որդուն հանելու կոչով՝ Գագիկ Ծառուկյանը դիմել է կառավարությանը Նիկոլ Փաշինյանի այցելությունը «Սինոփսիս Արմենիա» ընկերություն. Տեսանյութ Մանվելի կինը փորձել է 2 մեքենա տուշոնկա թաքցնել. 6-րդ վարչության աշխատակիցները կանխել են. armtimes.com Մանվել Գրիգորյանը փորձել է «մաքրել» զինամթերքը, բայց չի հասցրել․ դատախազ. Տեսանյութ Իսկ ապրիլին զենք չկար, իսկ ապրիլին մեքենա չկար... Մկրտիչ Արզումանյան 81 կողմ, 3 դեմ ձայներով ԱԺ-ն բավարարեց դատախազի միջնորդությունը. Մանվել Գրիգորյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում կհարուցվի ՊԵԿ նախկին նախագահ Հովհաննես Հովսեփյանի և նրա թիկնազորի մեքենաները տեղափոխվել են ՃՈ պահպանվող հատուկ տարածք (Տեսանյութ) Փաստերը սահմռկեցուցիչ են, սա խայտառակություն է․ Արմեն Ռուստամյան (Տեսանյութ) Այս 2,5 տարի արջերն ինչքա՞ն են կերել․ Ալեն Սիմոնյանը՝ Գլխավոր դատախազին (Տեսանյութ) Գլխավոր դատախազն ընթերցեց աշակերտի՝ զինվորին գրած նամակը (տեսանյութ) Ո՞նց, ո՞ւմ միջոցով է դա արկղերով հասել Մանվել Գրիգորյանի տուն Իմ երևակայության մեջ տեղ չկա. Շուշան Պետրոսյան. Տեսանյութ Տարիներ շարունակ այդ կենդանին պատանդ է վերցրել ողջ Էջմիածինը. Նաիրա Զոհրաբյան (տեսանյութ) Ո՞նց կարելի էր հերոսից իջնել «տուշոնկա» գողցողի. Սեյրան Սարոյան (տեսանյութ) Դատախազությունը դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցել ԱԺ արտահերթ նիստ. օրակարգում Մանվել Գրիգորյանին անձեռնմխելիությունից զրկելու և քրեական հետապնդում հարուցելու մասին հարցն է. ուղիղ Մանվել Գրիգորյանի ինքնազգացողությունը վատացել է Իմ հայրը տեղյակ չի եղել, որ իր ամառանոցում նման իրեր են պահվում Վերջ ռազմա-կղերա-ֆեոդալական Հայաստանին Մանվելի կողքին կան ավելի «ցիվիլ» ու խելացի գողեր Սեյրան Սարոյանը 2 օր է՝ «սիստեմաների տակ» է. Մանվել Գրիգորյանի հետ կապված տեսանյութից շոկի մեջ է ընկել Մարզերում լարված իրավիճակ է ստեղծվել. Ինչ է թողել Սերժ Սարգսյանը իրենից հետո Ինչ կհայտնաբերվի գեներալ Մանվելի՝ Հադրութի առանձնատունը խուզարկելիս «Պառավը մեռել է, էդ ապրանքը մնացել-հնացել է, բերել են արջերին». Մանվելի կինը՝ ամուսնու զինակիցներին Ինչ ունեցվածք է հայտարարագրել Մանվել Գրիգորյանը Փաշինյանը չի ստորագրել Թանդիլյանի հրաժարականի դիմումը. Ինչո՞ւ է ձգձգում Աշխատանքից ազատվել է Երևանի ոստիկանապետը Մանվել Գրիգորյանին պատկանող տարածքում պահվող վագրը տեղափոխվում է Երևանի կենդանաբանական այգի (տեսանյութ) Որոշ հեռուստաընկերություններ որոշել են հակապետական քարոզչություն իրականացնել. Նիկոլ Փաշինյան Իմ անունը ես կվերականգնեմ, կոչ եմ անում զրկել ինձ անձեռնմխելիությունից. Մ. Գրիգորյան Բակո Սահակյանը շնորհակալություն է հայտնել Նիկոլ Փաշինյանին Զինվորին ուղարկած նամակում Նատալին նաև շղթայով խաչ էր դրել (Տեսանյութ) Ես այդքան թուլամորթ չեմ. Մանվել Գրիգորյանի կինն իր ինքնասպանության մասին (Տեսանյութ) ԵԿՄ-ն դատապարտում է Մանվել Գրիգորյանի անօրինական գործնեությունները. հայտարարություն Մանվելը՝ որպես քաղաքական նպատակներով պատժիչ գործիք, իշխանությունների կողմից օգտագործվել է դեռ իննսունականներին Շուշան Պետրոսյան․ «Շոկի մեջ եմ: Չկա մի բառ , որ կարողանա արտահայտել զայրույթս»
Հարցում

Վարչապետն ու պետությունը

Հոդվածաշարը տպագրվում է «Այլընտրանքային նախագծեր խմբի»՝ «Հայաստան 2018-2022» ծրագրի շրջանակներում

«Հայաստան 2018-2022» փուլի առանցքային դերակատարն ապագա վարչապետն է:
Հայաստանն ապրիլից թևակոխելու է զարգացման նոր փուլ, ու թեև փոխվելու է երկրի կառավարման ձևը, ակնհայտ է, որ առնվազն 2018-2022 ժամանակահատվածում, երկրի առանցքային դերակատարը կրկին լինելու է Սերժ Սարգսյանը՝ ապագա վարչապետի պաշտոնում։ Լայն լիազորությունների, նոր սահմանադրության և երկրում հակասական իրողությունների պարագայում ապագա վարչապետի և կառավարության գործունեության հնարավոր սցենարները շատ չեն։

Հետապրիլյան նոր իրականությունը

Նոր սահմանադրությամբ Հայաստանում ապրիլից պետական կառավարման համակարգում շատ բաներ նորություն են լինելու. չկան նախադեպեր, չկան պատրաստի դեղատոմսեր։ Հնարավոր չէ հաշվարկել բոլոր ռիսկերը։ Մինչև կառավարման բոլոր օղակները հարմարվեն նոր իրականությանը, անցնեն ադապտացիոն փուլը, պահանջվելու է որոշակի ժամանակ։ Գուցե շատ, գուցե՝ քիչ։ Բայց դա շատ կարևոր ժամանակահատված է լինելու։

Ապագա վարչապետի հիմնական խնդիրները

Հաշվի առնելով պետության տնտեսական խնդիրները, Ադրբեջանի գործոնը և այլ մարտահրավերներ՝ մեր երկրի համար կենսական խնդիր է պետական համակարգի և հանրային կյանքի բնականոն ընթացքի ապահովումը։ Այդ նոր, ադապտացիոն փուլը հնարավորինս պետք է կրճատվի։ Հայաստանն այն վիճակում չէ, որ իրեն թույլ տա նման շռայլություն։ Սա, մեծ հաշվով, ապագա վարչապետի ամենաառաջին խնդիրն է լինելու։

Մեր երկրի պետական համակարգը վտանգավորության չափ իներտ, դանդաղ և պատասխանատվությունից մշտապես խուսափող համակարգ է։ Կառավարման անցումային փուլը նրա համար ամենապարարտ հողն է՝ գլուխ պահելու և չաշխատելու կոնտեքստում։ Սա լուրջ խնդիր է և լուրջ խնդիրների առաջ կարող է կանգնեցնել երկիրը: Իսկ լուծման բանալին ակնհայտ չէ։

Խորհրդարանական կառավարումն՝ իր բոլոր դրական և բացասական կողմերով, ունի մեկ առանձնահատկություն՝ այն իր կենտրոնաձիգությամբ, կառավարելիության իր ռեսուրսով էապես զիջում է նախագահական կառավարմանը։ Զարգացած քաղաքացիական հասարակության և կայացած քաղաքական ինստիտուտների պարագայում սա լավ է։ Իսկ երբ չկա այդ ամենը, իսկ մենք գիտենք, որ այդ ամենը Հայաստանում այսօր բացակայում է, ապա այս կառավարման ձևի մեջ հնարավոր վտանգներ են պարունակվում։

Ապրիլից սկսած և այդպես շարունակ՝ Հայաստանը մտնում է որոշակի անորոշությունների և տուրբուլենտության փուլ։ Այսօր դա քչերն են հասկանում, շատերի համար ոչինչ չի փոխվում, բայց ամսեամիս այս նոր մթնոլորտն իրեն զգացնել է տալու։ Սա նշանակում է՝ կենտրոնախույս տրամադրությունների ուժեղացում, սա նշանակում է ազդեցության նոր բևեռների ձևավորում և ուժեղացում։ Առաջին հայացքից՝ այստեղ վատ բան չկա, և դա է խորհրդարանական կառավարման մոդելի էությունը։ Վտանգը հետևյալի մեջ է՝ Հայաստանում չկա կայացած միջին խավը, նրա տեսակարար կշիռը երկրում անչափ փոքր է, պետական և հասարակական ինստիտուտները ֆորմալ են գործում, երկրում գրեթե վերացած է քաղաքական դաշտը։ Այս պայմաններում՝ կենտրոնախույս տրամադրությունների հնարավոր ուժեղացման դեպքում, կարող է ուժեղանալ ոչ թե հասարակությունը՝ ի դեմս հասարակական-քաղաքական լայն շրջանակների, այլ՝ ֆինանսական մեծ ռեսուրսներ ունեցող շրջանակները, հրոսակախմբեր ունեցողները, խմբերը, որոնք ի վիճակի են «գնել» մարդ, պատգամավոր, կուսակցություն, նախարար, լրատվամիջոց՝ ինչպես համապետական, այնպես էլ ռեգիոնալ մակարդակով։ Այս ամենի վտանգավորությունը բացատրելու անհրաժեշտություն, վստահ եմ, չկա։

Ըստ այդմ՝ ապրիլից ապագա վարչապետի մյուս կարևորագույն խնդիրը երկրում կառավարելի վիճակ, քաղաքական և քաղաքացիական համակարգերով պետության կենսագործունեության ապահովումն է։ Միանգամից ասենք՝ սա չափազանց բարդ խնդիր է, և արդեն հին մեթոդներով ուղղակի անհնար է լինելու։ Սա նոր իրավիճակ է, սրա համար անհրաժեշտ է լրիվ այլ մոտեցում, այլ գործիքներ։ Կարևոր է նաև ժամանակը՝ չի կարելի պահը բաց թողնել։

Ապագա վարչապետի երրորդ խնդիրը որոշ իմաստով ածանցվում է նախորդից։ Հիմա բոլորը խոսում են անհրաժեշտ փոփոխություններից, և դա ճիշտ է, սակայն առարկայորեն ի՞նչ են հասկանում դրա տակ՝ ոչ ոք չի մանրամասնում: Իսկ ո՞վ է ասել, որ ցանկացած տիպի փոփոխությունը միշտ դեպի լավն է լինում։ Բոլո՞ր փոփոխություններն են արդյոք լավը։

Այնուամենայնիվ, ակնհայտ է նաև, որ փոփոխությունների ուշացումը կարող է ճակատագրական հետևանքներ ունենալ երկրի համար: Պետությունը կմտնի խորը լճացման փուլ։ Կշարունակվի երկրի դատարկումը։ Մյուս կողմից՝ հապճեպ և լավ չհաշվարկված փոփոխությունների գնալու պարագայում, մեծ է ավելի վատ վիճակում հայտնվելու հավանականությունը։

Ո՞րն է ելքը։

Ըստ նոր սահմանադրության՝ ՀՀ նախագահի դերն արարողակարգային և ներկայացուցչական է, առաջին փոխվարչապետն ու երկու փոխվարչապետներն օբյեկտիվորեն զբաղված են լինելու պետության ընթացիկ, ամենօրյա կառավարման խնդիրներով։

Ապագա վարչապետը ստիպված է լինելու կենտրոնանալ մեր նշած երկու հիմնական խնդիրների վրա, այն է՝ թույլ չտալ համակարգի խափանում և ապահովել պետության բնականոն կենսագործունեությունը: Եթե սրան էլ գումարենք ղարաբաղյան բանակցություններն ու անվտանգության խնդիրների լուծումը, ապա հասկանալի կդառնա, որ հեռանկարային, խորքային փոփոխություններ գեներացնելու ժամանակ և մեխանիզմ չի լինելու, և փոփոխությունների պահանջը մնալու է օդում կախված։ Սա կբերի համատարած, բոլոր կողմերից հնչող, բայց՝ անորոշ փոփոխությունների պահանջի մեծացմանը, ինչը մեծացնելու է ներհասարակական լարվածությունը, մյուս կողմից՝ իշխանության վերնախավում ձևավորվելու է մթնոլորտ, թե՝ դեռ ժամանակը չէ, էլի սպասենք։ Սա վտանգավոր կոնֆլիկտ է։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ իրական փոփոխություններն անհնար են։

Պատասխանը հետևյալ երկու հարցի մեջ է. ա/ի՞նչ է փոփոխությունը և բ/ումի՞ց ակնկալել ոլորտային փոփոխությունների մոդելների առաջարկներ, ումի՞ց ակնկալել նոր ծրագրեր, նոր գաղափարներ։

Առաջին հարցի պատասխանը հստակ է՝ ցանկացած փոփոխություն պետք է ունենա հստակ բովանդակություն, ժամանակացույց, մեխանիզմ։ Եթե սրանք չկան, ցանկացած փոփոխության պահանջ՝ դատարկախոսություն է։

Երկրորդ հարցի պատասխանը նույնպես առարկայական է։ Մեր այս շարքի նախորդ հրապարակման մեջ նշել էինք, որ պետության համար շատ լավ կլիներ, եթե սահմանադրական փոքր լիազորություններ ունեցող 4-րդ նախագահը երկրի գործադիր իշխանությանն ու հանրությանը ներկայացներ տարբեր ոլորտների խորքային բարեփոխումների տեսլականներ։ Միայն այդ կերպ նա կարող էր ձեռք բերել իրական ֆունկցիոնալ նշանակություն։ Այդ դեպքում ապագա ՀՀ նախագահն ստանում է նոր և կարևոր դերակատարում՝ նա լինում է կարևորագույն օղակ՝ փոփոխությունների ծրագրեր առաջարկող՝ առանց կիրառման լիազորությունների։ Վարչապետն այսպիսով կարող է, մշտապես համադրելով կայունություն ապահովելու և փոփոխություններ իրականացնելու խնդիրները, բալանսավորել փոփոխությունների ծավալները, որակները, հերթականությունը և հանձնարարել դրանց մեկնարկը և կառավարելի ընթացքն իր կառավարությանը։ Այստեղ, իհարկե, կա մեծ հարցական՝ 4-րդ նախագահն իր մեջ ունենալու՞ է նման ցանկություն, առաքելություն։

Փոփոխության ծրագրերի, նախագծերի հաջորդ աղբյուրն այն համակարգն է, որը կարող է ստեղծել ապագա վարչապետը։ Սա բազմաթիվ երկրներում ընդունված մեխանիզմ է. ստեղծվում են երկրի ղեկավարի հետ ուղիղ աշխատող համակարգեր, որոնք գեներացնում են գաղափարներ, որոնք հասարակության հետ խոսում են ավելի ընկալելի, ոչպաշտոնական, ոչբյուրոկրատական լեզվով, և իրական լիազորությունների տիրապետող իշխանությանն անընդհատ ներկայացնում առաջարկներ, լուծումներ։

Եվ վերջապես՝ երկրի համար անհրաժեշտ փոփոխությունների պահանջը չի կարող շրջանցել իշխող ուժին՝ ՀՀԿ-ին։ Իշխանության կուսակցության պլանավորված բարեփոխումը, այդ թվում՝ նոր դեմքերի և նոր արժեքների ներգրավմամբ, այսօր բխում է պետության շահերից։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan