1USD = 483.5AMD
1EUR = 590.5AMD
1RUB = 8.27AMD
Սիրիայի կառավարամետ ուժերը մտել են Աֆրինի շրջան (Տեսանյութ) Հանուն գազի Կոլյայի. Ճըվճըվ Արոյի երկու տղաներն ապրիլին ազատ կարձակվեն Ազատության հրապարակում տոնական հավաք է. Լրանում է Ղարաբաղյան շարժման 30-ամյակը (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Նստացույց. 88թ. մայիս Գագիկ Սուրենյան. Եվրոպայում սառնամանիքներ են սպասվում, Հայաստանը դուրս կմնա ցուրտ օդային հոսանքների գոտուց (Լուսանկար) 100 տարվա հետեւություններ Ինչու է Ալիևն ուզոմ գրավել Երեւանը՝ մեկնաբանում է ռուս վերլուծաբանը (Տեսանյութ) Էրդողանը սպառնում Է Ասադին պատերազմով Պայթյուն՝ Երևանում (Տեսանյութ, ֆոտոշարք) Անդրանիկ Թևանյան. 30 տարի անց. հաղթանակներ և պարտություններ
ԼՐԱՀՈՍ
Զոհված զինծառայողների ընտանիքներին՝ ամսական 860 դրամ «Գյումրեցի մարմնավաճառները թասիբով են» Տարոն Մարգարյանը Սաթիկ Սեյրանյանի հետ քննարկել է քաղաքապետարանում լրագրողների աշխատանքը կանոնակարգելու նոր որոշումը Երթեւեկության փոփոխություն կկատարվի Պուշկինի փողոցի Սարյան-Մաշտոց հատվածում (ֆոտո) «Ով ինչ ունի` հագնում է». սպանություն Երևանում` հարսանիքից հետո (տեսանյութ) Սիրիայի կառավարամետ ուժերը մտել են Աֆրինի շրջան (Տեսանյութ) Ալավերդցի Վահագի գործով՝ քննչականի նախկին պետը ցուցմունք կտա Նույն «դուետով» կմասնակցեն Բեռլինում հրավիրված «Հայաստան-ԵՄ զարգացման հեռանկարներ» կոնֆերանին Ինչու Հայաստանում չեն նվազում կակաոյի գները Մտահոգիչ իրավիճակ. հեռանում է նաև ռուսական կապիտալը Ինչու Կարեն Կարապետյանն աշխատանքից ազատեց իր կադրին Թե՛ Զաքարյանը, թե՛ Սուքիասյանը իրենց համարում են փոխվարչապետի հարմար թեկնածուներ Հանուն գազի Կոլյայի. Ճըվճըվ Արոյի երկու տղաներն ապրիլին ազատ կարձակվեն Որոշ թաղապետեր կփոխվեն ՀՀԿ-ականների կողմից բռնության ենթարկված «Երկիր Ծիրանիի» անդամը մեկնել է Հայաստանից Հովիկ Աբրահամյանի բարեկամները հրաժեշտ են տալիս ՊԵԿ-ին Ազատության հրապարակում տոնական հավաք է. Լրանում է Ղարաբաղյան շարժման 30-ամյակը (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Անհայտ անձինք գողություն են արել սրճարանից (տեսանյութ, լուսանկարներ) Սամվել Ալեքսանյանը 2 մլն դոլարի ներդրում կանի Արթիկում Կարեն Կարապետյանի որոշմամբ փոխնախարարն ազատվել է պաշտոնից Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամները՝ Բաղրամյան 26-ում ԵԼՔ. Տարոն Մարգարյանը լրագրողների գործունեությունը սահմանափակելու նպատակ ունի Ամենապահանջված պարային հաստատության հաջողության հետքերով (Ֆոտո) «Երկիր Ծիրանիի» հանրահավաքը Ղարաբաղյան շարժման 30-ամյակի կապակցությամբ՝ ուղիղ միացում Նստացույց. 88թ. մայիս Սամվել Մարտիրոսյան. «Ոնց հասկանում եմ, ուզում են անհատներին արգելեն տաքսի քշել» Փետրվարի 9-15-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 404 երեխա Մարդիկ իրենց ճղում են. Հարություն Մովսիսյանն անձնական կյանքի դժվարությունների ու նախանձողների մասին (Տեսանյութ) Զաքիր Հասանով. «Պատերազմը կարող է վերսկսվել ցանկացած պահի» Էդվարդ Նալբանդյանը կմեկնի Բրյուսել Գագիկ Սուրենյան. Եվրոպայում սառնամանիքներ են սպասվում, Հայաստանը դուրս կմնա ցուրտ օդային հոսանքների գոտուց (Լուսանկար) Ադրբեջանի կողմից պատերազմի սպառնալիքները պայմանավորված են Սիրիայի դեպքերով Կարեն Կարապետյանը դեմ է դուրս եկել Արմեն Սարգսյանին Ինչ բիզնես ունի Ջիգարխանյանի ընկերը `Արթուր Սողոմոնյանը (Տեսանյութ) 100 տարվա հետեւություններ Ինչու է Ալիևն ուզոմ գրավել Երեւանը՝ մեկնաբանում է ռուս վերլուծաբանը (Տեսանյութ) Ռուսասրանի նախագահական ընտրությունների առաջին նախընտրական տեսահոլովակնետը (Տեսանյութ) Էրդողանը սպառնում Է Ասադին պատերազմով Նամակ «թագավորին». Ինչո՞ւ Նորիկ Սիմոնյանին բանակ չեն տարել՝ «թուրք սպանելու փոխարեն հորը սպանեց» Պայթյուն՝ Երևանում (Տեսանյութ, ֆոտոշարք) Տետ-ա-տետ հանդիպում Արմեն Սարգսյանի և Գագիկ Ծառուկյանի միջև. «Ծառուկյան» դաշինքը կսատարի՞ նախագահի թեկնածուին Ինչ է կատարվում ԵՊՀ-ում. նոր բողոքի ալիքի հետքերով Նորանշանակ բանտապետի գործերը վատ են ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամը 34 միլիոն դրամ փոխառություններ ունի Քրեական զոն դարձած իմ Էրեբունի Ինչպես են զինվորները լվանում իրենց համազգեստը 3 միլիոն 200 հազար դրամն ու Գարեգին Բ-ի եղբոր որդին. մանրամասներ Արմավիրում տեղի ունեցած արտակարգ դեպքից Վերնախավը զայրացած է ՀՀԿ-ից «վտակված» Հովիկ Աբրահամյանի վրա. Սամվել Ալեքսանյանի զարմիկ-թաղապետը «հոպարի ռազմերով» դղյակ է կառուցում, բայց փոքր-ինչ տխուր է Անդրանիկ Թևանյան. 30 տարի անց. հաղթանակներ և պարտություններ Զինված հարձակում ՎՏԲ բանկի վրա Մարտի 1-ից հակաբիոտիկները, հորմոնային պրեպարատներն ու կոդեին պարունակ դեղերը բաց կթողնվեն բացառապես դեղատոմսով Արմավիրի դատախազի եղբայրը և Գարեգին Բ-ի մտերիմները հարձակում են գործել քաղաքացու վրա. Լարված իրավիճակ ոստիկանության Արմավիրի բաժնի մոտ Քաղաքապետը հանձնարարել է մշակել նաև ներդրումային ծրագրեր՝ ըստ վարչական շրջանների Սիրիայում ապակայունացումը կարող է ուղղակիորեն հարվածել Հայաստանին (Տեսանյութ) Ադրբեջանցի ուսուցիչը դատի է տալիս «Ղարաբաղի ազատագրման կազմակերպությանը» Երկու խնդիր, որոնց լուծումը լինել-չլինելու հարց է. Ժիրայր Սեֆիլյան Արտակարգ դեպք Կոտայքի մարզում. հայր ու որդի ծեծի են ենթարկել Ոստիկանության աշխատակցին ԱԱԾ-ն՝ Հայաստանի տարածքում «քուրդ ահաբեկիչների» որոնման մասին Սերժ Սարգսյանը Գիրք նվիրելու օրվա կապակցությամբ այցելել է «Բուկինիստ» գրախանութ Թուրքիան ակտիվ է նաև սիրիական հակամարտության այլ ճակատում Փետրվարի 16-18-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 143 երեխա Երեխան մեքենայի տակ է ընկել և հրաշքով ողջ է մնացել. Տեսանյութ Երևանի ավագանու նիստում ծեծկռտուքի կապակցությամբ հարուցվել է քրեական գործ Հայաստանի երեք մարզերում 10-ից ավելի մեքենաներ են արգելափակվել ձյան մեջ «Չայնի»-ի ոլորաններում մերկասառույցի պատճառով ավտովթարներ են տեղի ունեցել Ողբերգական դեպք Սյունիքի մարզում. դաժանի ծեծի հետևանքով մահացել է Զանգեզուրի պղնձնամոլիբդենային կոմբինատի 53-ամյա մոդելագործը ՖՈՏՈՌԵՊՈՐՏԱԺ Ռուս գնդապետի կրքոտ պարն իր աշխատակցուհիների հետ. Տեսանյութ Լեգիտիմության պերմանենտ դեֆիցիտ․ ՀՀՇ-ն ԳԽ-ում չուներ որակյալ մեծամասնություն Փետրվարի 19-ը՝ Գիրք նվիրելու օր Հովհաննես Թումանյանի նամակը Ավետիք Իսահակյանին Վաղը Ասադի բանակը կմտնի Աֆրին.թուրքական բանակի հետ բախումը անխուսափելի՞է Ուկրաինացի քաղաքագետը խելագարվե՞լ է. նա համարում է, որ Պուտինը ЦРУ -ի գործակալ է Մայրն առաջինը կամրջից ցած է նետել աղջկան, որից հետո ինքն է ինքնասպան եղել Թե՛ հասարակական և թե՛ պետական մակարդակներում կշռադատված համարձակությունը մեզ համար կենսական անհրաժեշտություն է Քուրդ վերլուծաբանի սենսացիոն խոստովանությունը՝ Ադրբեջանական ազգ գոյություն չունի, իսկ թրքամետ քաղաքագետ Ֆաուդ Աբասը իրականում քուրդ է . Տեսանյութ Պարզվում է Թրամպի ու Մելանյաի հարաբերությունները փչացել են հենց այս կնոջ պատչառով (ֆոտոշարք) Իսկ ի՞նչ է մտածում Կարեն Կարապետյանը Վրաստանի նոր որոշումների մասին՝ փոքր բիզնեսին աջակցելու վերաբերյալ Առաջիկա օրերի եղանակի կանխատեսում Սահակաշվիլիի քեռու սենսացիոն խոստովանությունները. Տեսանյութ
Հարցում

Սկիզբը. Լուսինե Հովհաննիսյան

1988-ի փետրվարի քսանին տնից դուրս եմ եկել ու վերադարձել եմ երկու տարի անց:

Փետրվարի քսանին, մոտավորապես ժամը տասներկուսին մտել եմ Օպերայի հրապարակ: Մարդիկ արդեն հավաքվում էին: Մի քանի րոպե անց մեր խմբին մոտեցավ Մյասնիկյան Շրջանի ՀԼԿԵՄ կենտկոմի քարտուղարը, որին ճանաչում էինք դեմքով, քանի որ Ն. Կ. Կրուպսկայայի անվան դպրոցը այդ շրջանի կազմում էր, և քաղաքական ու պետական վերնախավը հաճախ էր լինում մեր դպրոցում: Քարտուղարը պահանջեց իմ ուսանողական կամ կոմերիտական տոմսը: Տոմս այդ պահին չունեի, բայց, հավաքվող մարդկանց թվից ոգևորված, մանրամասն հայտնեցի բուհի, ֆակուլտետի, կուրսի տվյալներն, ու ինքը գրի առավ՝ խոստանալով, որ երկուշաբթի օրը կզբաղվի այդ հարցով:

Երկուշաբթի օրն ամբողջ Հայաստանը Օպերայի հրապարակ էր հասնում երկրի տարբեր շրջաններից, ու հին պետությունն ակնհայտ փլուզվում էր: Այլապես, գուցե չավարտեինք մեր բուհերը և զրկվեինք կոմերիտականի բարձր կոչումից, որի շարքերն անցնելու համար դժվարությամբ ու առանց հասկանալու անգիր էինք արել «դեմոկրատական ցենտրալիզմի» մասին դրույթը, քանի որ մեզ զգուշացրել էին, որ բարձր առաջադիմություն ունեցողներին հենց այդ հարցն են տալու:

Փետրվարի քսանի երեկոյան, շատ ուշ, երբ արդեն փաստացի փետրվարի քսանմեկն էր, այդ օրը տանը մնացած մորս ու տատիս փորձում էի պատմել` ինչ է կատարվում քաղաքում ու… կեսից լաց եղա. զգացածս չէր տեղավորվում տասնյոթ տարեկան ուղեղիս մեջ:

Մինչև փետրվարի քսանութը ինձ՝ տասնյոթ տարեկան ուսանողիս համար, նախքան բոլոր քաղաքական որոշումների էությունն ըմբռնելը, ամենից առաջ շշմելու, գժվելու ուրախություն էր պատճառում երկու բան. առաջին՝ մենք բոլորս միասին արդարություն ենք պահանջում, և երկրորդ՝ մենք մի օրում բոլորս իրար սկսեցինք շատ սիրել:

Առաջին օրը հայտնվել էի Օպերայի ուղիղ կենտրոնում, իրար շատ խիտ կանգնած մարդկանց մեջ: Երբ հասկացա, որ այդտեղից ուղղակի հնարավոր չէ դուրս գալ, զգացի, որ խեղդվում եմ: Կողքիս կանգնած անծանոթ մարդը սկսեց մարդկանց խնդրել, որ տեղ բացեն, մի փոքր շառավղով ազատ տարածք թողնեն: Մեր միշտ դժգոհ ու նման դեպքերում փնթփնթացող հայրենակիցները ծնողի հոգատարությամբ տեղ էին բացում ու ճշտում. «Սենց լավ ա՞»։

Մենք՝ անծանոթներս, իրար տաք շոր էինք փոխանցում եթե որևէ մեկը մրսում էր, առանց այդ շորը հետ ստանալու մասին մտածելու: Ու այդ շորերը հետ էին գալիս:

Հարակից շենքերի բնակիչները ուտելիք ու թերմոսով տաք թեյ էին բերում հրապարակ եւ բաժանում անծանոթ մարդկանց:

Գիշերը ցուրտ էր լինում ու խարույկներ էին վառում, հետո որոշեցին չանել, որովհետև Օպերայի հրապարակը կեղտոտվում էր:

Մենք անսահման նաիվ էինք՝ անկախ տարիքից: Դա հզոր, նաիվ շարժում էր, բայց մենք պատրաստ էինք ամեն ինչի: Բացի… պատերազմից:

Մենք լավ չէինք պատկերացնում, որ հողային պահանջները լուծվում են պատերազմով: Ո՛չ մենք, ո՛չ մեզ առաջնորդողները պատերազմի պատրաստ չէին:

Մենք նամակներ էինք գրում Մոսկվայի պետական մարմիններին ու մտավորականներին, Գորբաչովին, Սախարովին, Աղամբեկյանին, գրողները Մոսկվայի Գրողների միությանն էին գրում, նկարիչները՝ նկարիչների, կոմպոզիտորները՝ կոմպոզիտորների ու …սպասում էինք պատասխանի:

Մեր նաիվությունը հրաշալի էր ու հզոր: Որովհետև թեև նաիվ, բայց մենք շատ էինք ու շատ էինք ուզում պայքարել արդարության համար:

Մենք սկզբում գոռում էինք «Լենին, պարտիա, Գորբաչով»: Այդպիսով մենք «խորամանկում էինք»՝ շահում էինք Գորբաչովի սիրտը: Հետո, մենք գոռում էինք «սեսիա»՝ պահանջելով արտահերթ նիստ, ապա պահանջում էինք վերադարձնել Աշոտ Մանուչարյանի կոմկուսի անդամության տոմսը, որը խլել էին իբրև պատիժ: Հարթակից ժողովրդին ոգևորող Վաչե Սարուխանյանը ինչ-որ հեռագրեր էր կարդում Կաբարդինո-Բալկարիայից` իբր մեզ հասցեագրված ու մեզ ոգևորող, ու մենք ոգևորվում էինք: Շեփորի ձայնով էին սկսվում ու ավարտվում հանրահավաքները, ու մենք շեփորի ձայնից էլ էինք հուզվում:

Հետո այս խառնիճաղանջ կարգախոսներն ու վանկարկումները սրբագրվեցին: Մենք մի աստիճան կորցրինք մեր նաիվությունը, երբ փետրվարի քսանութին տեսանք Սումգայիթի պատկերը:

Մեր շարժումը ստացավ առաջին սթափեցնող հարվածը ու ուրախության արբունքն ավարտվեց:

Մենք վիրավոր էինք ու վրեժխնդիր ու էլի պատրաստ էինք ամեն ինչի: Բացի… պատերազմից:

Փետրվարից մենք քաղաքական կուռքեր էինք ստեղծել ու տարբեր տևողությամբ նրանց անվերապահորեն հավատացել ենք, քննադատելով` վստահել ենք, ընտրել ենք ու հիասթափվել ենք:

«Զվարթնոց» օդանավակայանում ռուսական զորքի հետ բախումից հետո մենք ունեցել ենք առաջին զոհը Երևանում՝ լուսանկարիչ Խաչիկ Զաքարյանը: Մենք տեսել ենք Օպերան` շրջապատված ռուսական տանկերով ու զինվորներով:

Դա մեզ ավելի համարձակ է դարձրել, վախ չկար:

Սկզբում բուհերում ի պաշտոնե խոչընդոտում էին մեր դասից դուրս գալուն ու ցույցերի մասնակցելուն, բայց իրականում բոլորը հետո մեզ հետ էին: Ցույցերին մասնակցելու համար որևէ մեկը չէր կարող հեռացվել բուհից: Շարժումը համաժողովրդական էր:

Երբ Գերագույն խորհրդում ունեցանք մեր պատգամավորները, զգացինք, որ մենք հաղթում ենք:

Մեր ցույցերը տեղափոխվեցին Մատենադարան ու մենք նորից դիրքավորվեցինք, բարձրանում էինք ոչ թե աստիճաններով, ինչպես բոլորը, այլ՝ պոլիտեխնիկի մասնաշենքերից մեկի կողքով՝ հաղթահարելով թեք սարալանջը: Սա էլ էր սկզբունքի հարց, որովհետև այդպես հայտնվում էինք էպիկենտրոնում՝ հարթակի վրա:

Հետո` 88-ի նոյեմբերի քսանչորսին, Օպերայի դահլիճում արտահերթ նիստ պիտի գումարվեր: Պատգամավորներին հատ-հատ բերում էին, որ նիստը կայանա: Բավարար թիվը հավաքվեց, նիստը գումարվեց, որոշում ընդունվեց չենթարկվել կենտրոնի որոշումներին: Մինչև Օպերայի բակից հասա տուն, քաղաքում պարետային ժամ հայտարարվեց: Գեներալ-մայոր Սամսոնովը հեռուստացույցով հայտնեց, որ ինքը Երևան քաղաքի պարետն է:

Դեկտեմբերի յոթին երկրաշարժ էր:

Հետո ձերբակալվեցին «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամները: Տևական ժամանակ ամեն ինչ լռեց: Երկիրը կիսամեռ էր: Բոլոր կարգին մարդիկ մոլորված էին:

Մեր լավ ռեժիսորներից մեկի կինը, որը մեր ընտանիքի մտերիմներից էր, զանգել էր մեր տուն ու ասել, որ լսել է, թե աղետի գոտու մեր որբերին որդեգրում–տանում են, ու ասաց, որ մայրիկիս հետ արագ հասնենք Գրողների միություն՝ երեխա վերցնենք, որ մեր որբերը աշխարհով մեկ չլինեն: Ինձ թվում է` մենք մի քիչ խախտվում էինք: Այդ ջերմ ու ուժեղ կինը ամբողջ խոսակցությունը արտասվելով էր անում, ու ես հեռախոսով հազիվ էի հասկանում` ինչ է ասում: Գնացինք Գրողների միություն, չգնացինք՝ լույսի արագությամբ հասանք: էդպիսի բան չկար: Ցրվեցինք տներով:


Մայիսի երեսունմեկին Մատենադարանի մոտ քաղաքը դիմավորում էր ազատված «Ղարաբաղ» կոմիտեին: Քաղաքը ցնծում էր:

Ութսունինը անցավ հանրահավաքներով: Իննսունի հունվարին Բաքվից ու Ադրբեջանի մյուս քաղաքներից Հայաստան հասան նրանք, ովքեր չէին սպանվել:

Քաղաքը լցվեց դժբախտ ու ամեն ինչ կորցրած մարդկանց նոր խմբերով, որոնք մեղադրում էին մեզ շարժումը սկսելու համար, ավելի ստույգ՝ իրենց մասին չմտածելը համարում էին հանցագործություն: Մենք չէինք ընդունում իրենց դիրքորոշումը:

Հունվարի տասնիննին Երասխավանում զոհվեց Մովսես Գորգիսյանը:

Ընկերներիցս մեկը ցույցերի մասին իր օրագրում գրել էր. «Մովսեսը խփվեց, իմ շարժումն ավարտվեց …»:

Ամեն մեկն ուներ շարժման ավարտի իր տարեթիվը:

Շարունակելի

Լուսինե Հովհաննիսյան

Լուսանկարները` Ռուբեն Մանգասարյանի

Աղբյուրը՝ Hetq.am

website by Sargssyan