1 USD = 0 AMD
1 EUR = 0 AMD
1 RUR = 0 AMD
Թուրք հաղորդավարն ուղիղ եթերում հուզվել է՝ կարդալով Արա Գյուլերի մահվան լուրը (Տեսանյութ) Հունան Պողոսյանի նշանակումը ինձ համար նորմալ էր. Կարեն Քոչարյան Պարոն Փաշինյան, ինչու՞ կրկնեցիք Սերժ Սարգսյանին. «Երկիր Ծիրանի» Ռոբերտ Քոչարյանը պատրաստվում է կուսակցություն ստեղծել Ադրբեջանի ԱԳՆ զարմացած է ՌԴ արտգործնախարարության արված մեկնաբանությամբ՝ Աննա Հակոբյանի Արցախ այցելության հետ կապված «Իմ քայլը» դաշինքի ո՞ր համարն է լինելու Գևորգ Կոստանյանը. Տեսանյութեր Պետական համակարգը չպետք է խառնվի նախընտրական քարոզչությանը. Նիկոլ Փաշինյանը մեսսիջներ հղեց (տեսանյութ) Ամերիկացի հոգևորականը պատմել է թուրքական բանտում անցկացրած օրերի մասին. Տեսանյութ Լֆիկը «դուխով» օղի է քաշում. Ապրի Սամոն, հենց այդպիսին պիտի լինի օրինապաշտ գործարարը (Տեսանյութ) Հեղափոխությունից հետո և արտահերթից առաջ
ԼՐԱՀՈՍ
Թուրք հաղորդավարն ուղիղ եթերում հուզվել է՝ կարդալով Արա Գյուլերի մահվան լուրը (Տեսանյութ) Ոչ ոքի մտքով չէր անցնի, որ Սերժ Սարգսյանը հրաժարական կտար․ դա հրաշք էր․ Գագիկ Ծառուկյան (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանն ու Գագիկ Ծառուկյանը մասնակցում են Մայնինգ Ֆերմայի բացման արարողությանը (տեսանյութ) ՀՀԿ-ից տասից ավել գործիչ կլինի Փաշինյանի ցուցակում․ բարիկադներն ամբողջապես կքանդվեն Գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնակատարն այցելել է Արմավիր–Երևան մայրուղու վրա գտնվող անուն հանած շուկա (տեսանյութ) Միլիոնատեր, բայց անտուն մարզպետը․ որքան գումար է հայտարարագրել Հունան Պողոսյանը Անահիտ Բախշյանի բաց նամակը` Արմավիրի նորանշանակ մարզպետին Բաբկեն Պիպոյանը փոխքաղաքապետի թեկնածու է առաջարկում Նիկոլ ջան, ո՞նց հասկանամ եւ ո՞նց հասկանա ժողովուրդը... Թորոս Սեֆիլյան ՏԻՄ ընտրություններով պայմանավորված` ՔԿ մարզային քննչական բաժինները կաշխատեն ամբողջ կազմով Կերչում ողբերգական միջադեպի զոհերի թիվը հասել է 21-ի Հունան Պողոսյանի նշանակումը ինձ համար նորմալ էր. Կարեն Քոչարյան Ավազակային հարձակում Արագածոտնում՝ մայր և դուստր դիմել են ինքնապաշտպանության. հարուցվել է քրեական գործ Դեկտեմբերին մեր հասարակությունը գնում է ընտրելու երկրի ղեկավար. ասուլիս ՄԻԵԴ-ը հրապարակել է Մարտի 1-ի գործով հերթական վճիռները. Մասիս Այվազյանը և Գրիգոր Ոսկերչյանը ՀՀ կառավարությունից փոխհատուցում կստանան Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցել է Կերչում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի կապակցությամբ Մեծ բարերարը մահացավ աշխարհի վատագույն բանտերից մեկում` շինծու մեղադրանքների ներքո Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Արա Գյուլերի մահվան կապակցությամբ ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավարն արձանագրում է, որ չկա Ժիրայր Սէֆիլյանին հետին թվով քաղաքացիություն շնորհելու ցանկություն. «Սասնա Ծռեր» կուսակցության հայտարարությունը Սա այն հարցերից է, որին պետք է պրագմատիկ վերաբերվել․ Զ. Մնացականյանը՝ ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի անցկացումը Երևանից Մոսկվա տեղափոխվելու մասին Պարոն Փաշինյան, ինչու՞ կրկնեցիք Սերժ Սարգսյանին. «Երկիր Ծիրանի» Նախագահ Սարգսյանը ցավակցել է Կերչում տեղի ունեցած պայթյունի կապակցությամբ Ռոբերտ Քոչարյանը պատրաստվում է կուսակցություն ստեղծել Ժամանակն է, որ «Հայաստան» հիմնադրամը դառնա 21-րդ դարի կառույց. նախագահ Սարգսյանն այցելել է հիմնադրամի գրասենյակ ԱԺ-ում շրջանառության մեջ է դրվել միասեռ ամուսնություններն արգելող օրենքի նախագիծը Հունան Պողոսյանը լավ կաշխատի. Օսիպյան (Տեսանյութ) Ադրբեջանի ԱԳՆ զարմացած է ՌԴ արտգործնախարարության արված մեկնաբանությամբ՝ Աննա Հակոբյանի Արցախ այցելության հետ կապված Ադրբեջանում հերթական «հայ» լրտեսի՞ են ձերբակալել (լուսանկար) Ի՞նչ տեղի կունենա, եթե «հակածխախոտային նոր օրենսդրությամբ» արգելվի նարգիլեանոցների գործունեությունը «Իմ քայլը» դաշինքի ո՞ր համարն է լինելու Գևորգ Կոստանյանը. Տեսանյութեր Պետական համակարգը չպետք է խառնվի նախընտրական քարոզչությանը. Նիկոլ Փաշինյանը մեսսիջներ հղեց (տեսանյութ) Ամերիկացի հոգևորականը պատմել է թուրքական բանտում անցկացրած օրերի մասին. Տեսանյութ Մ. Գրիգորյանը շարունակում է կալանքի տակ մնալ, չնայած, որ մահամերձ է. նրան ազատ չարձակելու մասին վարկածները շատ են Շտապօգնության 200 նոր մեքենաները Հայաստան են բերվել ոչ թե Արսեն Թորոսյանի, այլ Լևոն Ալթունյանի շնորհիվ. «Ժողովուրդ» Փրկարարները ջրատարից դուրս են բերել քաղաքացուն Պոլսահայ ռոք երգիչը հայհոյել է իրեն անձնական վիրավորանք հասցրած թուրքին (լուսանկար) Լֆիկը «դուխով» օղի է քաշում. Ապրի Սամոն, հենց այդպիսին պիտի լինի օրինապաշտ գործարարը (Տեսանյութ) ՀՀ կառավարության նիստը (տեսանյութ) Հեղափոխությունից հետո և արտահերթից առաջ Հունան Պողոսյանը որպես «ենիչերի՞ է»` նշանակված Փաշինյանի կողմից Կոստանյան Գեւորգի մոտ անբուժելի է ՀԻՎԱՆԴ քծնանքը Գեղարքունիքի նորանշանակ մարզպետի ունեցվածքը. առանձնատուն, մեքենա եւ երեք հողամաս Կերչում ողբերգական պատահարի զոհերի թվում հայեր չկան. ԱԳՆ-ն ցավակցել է զոհվածների ընտանիքներին Սերժ Սարգսյանի գլխավորությամբ ողջ նախկին էլիտան՝ «Օջախ»-ում ԱԺ նախագահի երեք թեկնածու է քննարկվում. ովքեր են նրանք (Տեսանյութ) Ինչ սպասումներ ունեն Ռուսաստանն ու ԵՄ-ն հայաստանյան զարգացումներից. Մոսկվան հանգիստ է Նիկոլ Փաշինյանին անձամբ չի ճանաչել, բայց մարզպետ է դարձել. ով է նոր պաշտոնյան ՀՀ քաղաքացիների ավտոմեքենաները «գերի են մնացել» սահմանին Սերժ Սարգսյանի իշխանության օրոք արված քայլերի պատճառով Ի՞նչ ակտիվացում է նկատվում եվրոպական կողմից արցախյան հիմնախնդրի հարցում Կոռուպցիոն պատմությունների մեջ հայտնի Ապրիամովին մտադիր են համակարգ վերադարձնել Դավիթ Անանյանը ռեկորդ է խփում. Մարտի 1-ի ակտիվ դերակատար Զավեն Նանյանի որդին՝ ՊԵԿ բաժնի պետ ՀՀԿ-ական նախկին պատգամավորը եւ դատախազի տեղակալը դատի՞ են տվել Սերժ Սարգսյանին Այդպես էր կուտակվում անվստահությունը... (Տեսանյութ) Մահացել է պոլսահայ հայտնի լուսանկարիչ Արա Գյուլերը Այս փուլում և՛ կառավարությունը, և՛ բոլոր պետական մարմինները պետք է անխափան գործեն. Նախագահ Սարգսյան (տեսանյութ) Ամուլսարի ժողովրդի խնդիրները հեչ, իսկ «բնապահպանների» գոռգոռոցները մեջ Ողբերգական դեպք Երևանում. վարորդը, մեքենան վարելիս, հանկարծամահ է եղել Քիչ առաջ մանկատան պահակը բակում հայտնաբերել է նորածին երկվորյակների. Առավոտ Արդյոք Ռիչարդ Միլսը Ինքնիշխան պետության ներքին գործերին միջամտության մասին դեսպանը խոսել է առանց շփոթմունքի, նույնիսկ հպարտությամբ. Մ. Զախարովան՝ Միլսի հայտարարությունների մասին Մխիթարյանը թարմացրել է սեփական ռեկորդը հավաքականում Պետք է ներեղություն խնդրել հարյուրավոր գործազուրկներից Կսռավարությունը կարող է «պռավալ» տալ միլիարդավոր դոլարների ներդրումը Պարոն Փաշինյան, դուք փաստորեն ունե՞ք սիրելի և չսիրելի գործարարներ ՀՀ Կառավարության նախաձեռնությամբ հոկտեմբերի 22-ին ԱԺ արտահերթ նիստ կգումարվի Ցուցակում գուցե լինեն գործիչներ, որոնք եղել են բարիկադների մյուս կողմում. Արարատ Միրզոյան (տեսանյութ) 80-ամյա ծերունին ինքնասպան է եղել Երևանում Դեռ 2017 -ին ներդրված պապիլոմավիրուսի դեմ պատվաստումներն ունեցել են շատ ցածր ընդգրկվածություն Շոու սարքելն իր գործը չպիտի լինի. Արմեն Մովսիսյանը Արսեն Թորոսյանի մասին Ղրիմի քոլեջներից մեկում հուժկու պայթյուն է որոտացել. 10 մարդ է զոհվել (ուղիղ, տեսանյութ) Գևորգ Կոստանյանը՝ «Փաշինյանի կողքին լինելու» և այլ երկրում աշխատանքի անցնելու մասին Առողջապահության նախարարը թող իր ոլորտի շատ հարցեր նախ կարգավորի, որոնք ստիպում են նույնիսկ ավելի շատ ծխել ՀՖՖ-ն շնորհակալություն է հայտնել երկրպագուներին «Հայաստանն՝ առանց վարչապետի». միջազգային մամուլի անդրադարձը Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականին (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանը հայկական Ռուսսոն է Հեռացող դեսպանի հայտարարությունը կարող եք համարել հեռացող մեսիջ․ Ն․ Փաշինյանը՝ ԱՄՆ դեսպանի սկանդալային հայտարարության մասին (տեսանյութ) ԲՀԿ-ն հավատարիմ է Նիկոլ Փաշինյանի հետ քաղաքական պայմանավորվածությանը. Նաիրա Զոհրաբյան Ազատամուտցիները կրկին գյուղապետի հրաժարականն են պահանջում. Ուղիղ Հովիկ Աբրահամյանի եղբայրը 5 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել. ՀՔԾ «Ժառանգություն» կուսակցությունը «Լույսի» կամ ԲՀԿ-ի հետ դաշինք կազմելու հարց չի քննարկում. Արմեն Մարտիրոսյան (Տեսանյութ)
Հարցում

Սկիզբը. Լուսինե Հովհաննիսյան

1988-ի փետրվարի քսանին տնից դուրս եմ եկել ու վերադարձել եմ երկու տարի անց:

Փետրվարի քսանին, մոտավորապես ժամը տասներկուսին մտել եմ Օպերայի հրապարակ: Մարդիկ արդեն հավաքվում էին: Մի քանի րոպե անց մեր խմբին մոտեցավ Մյասնիկյան Շրջանի ՀԼԿԵՄ կենտկոմի քարտուղարը, որին ճանաչում էինք դեմքով, քանի որ Ն. Կ. Կրուպսկայայի անվան դպրոցը այդ շրջանի կազմում էր, և քաղաքական ու պետական վերնախավը հաճախ էր լինում մեր դպրոցում: Քարտուղարը պահանջեց իմ ուսանողական կամ կոմերիտական տոմսը: Տոմս այդ պահին չունեի, բայց, հավաքվող մարդկանց թվից ոգևորված, մանրամասն հայտնեցի բուհի, ֆակուլտետի, կուրսի տվյալներն, ու ինքը գրի առավ՝ խոստանալով, որ երկուշաբթի օրը կզբաղվի այդ հարցով:

Երկուշաբթի օրն ամբողջ Հայաստանը Օպերայի հրապարակ էր հասնում երկրի տարբեր շրջաններից, ու հին պետությունն ակնհայտ փլուզվում էր: Այլապես, գուցե չավարտեինք մեր բուհերը և զրկվեինք կոմերիտականի բարձր կոչումից, որի շարքերն անցնելու համար դժվարությամբ ու առանց հասկանալու անգիր էինք արել «դեմոկրատական ցենտրալիզմի» մասին դրույթը, քանի որ մեզ զգուշացրել էին, որ բարձր առաջադիմություն ունեցողներին հենց այդ հարցն են տալու:

Փետրվարի քսանի երեկոյան, շատ ուշ, երբ արդեն փաստացի փետրվարի քսանմեկն էր, այդ օրը տանը մնացած մորս ու տատիս փորձում էի պատմել` ինչ է կատարվում քաղաքում ու… կեսից լաց եղա. զգացածս չէր տեղավորվում տասնյոթ տարեկան ուղեղիս մեջ:

Մինչև փետրվարի քսանութը ինձ՝ տասնյոթ տարեկան ուսանողիս համար, նախքան բոլոր քաղաքական որոշումների էությունն ըմբռնելը, ամենից առաջ շշմելու, գժվելու ուրախություն էր պատճառում երկու բան. առաջին՝ մենք բոլորս միասին արդարություն ենք պահանջում, և երկրորդ՝ մենք մի օրում բոլորս իրար սկսեցինք շատ սիրել:

Առաջին օրը հայտնվել էի Օպերայի ուղիղ կենտրոնում, իրար շատ խիտ կանգնած մարդկանց մեջ: Երբ հասկացա, որ այդտեղից ուղղակի հնարավոր չէ դուրս գալ, զգացի, որ խեղդվում եմ: Կողքիս կանգնած անծանոթ մարդը սկսեց մարդկանց խնդրել, որ տեղ բացեն, մի փոքր շառավղով ազատ տարածք թողնեն: Մեր միշտ դժգոհ ու նման դեպքերում փնթփնթացող հայրենակիցները ծնողի հոգատարությամբ տեղ էին բացում ու ճշտում. «Սենց լավ ա՞»։

Մենք՝ անծանոթներս, իրար տաք շոր էինք փոխանցում եթե որևէ մեկը մրսում էր, առանց այդ շորը հետ ստանալու մասին մտածելու: Ու այդ շորերը հետ էին գալիս:

Հարակից շենքերի բնակիչները ուտելիք ու թերմոսով տաք թեյ էին բերում հրապարակ եւ բաժանում անծանոթ մարդկանց:

Գիշերը ցուրտ էր լինում ու խարույկներ էին վառում, հետո որոշեցին չանել, որովհետև Օպերայի հրապարակը կեղտոտվում էր:

Մենք անսահման նաիվ էինք՝ անկախ տարիքից: Դա հզոր, նաիվ շարժում էր, բայց մենք պատրաստ էինք ամեն ինչի: Բացի… պատերազմից:

Մենք լավ չէինք պատկերացնում, որ հողային պահանջները լուծվում են պատերազմով: Ո՛չ մենք, ո՛չ մեզ առաջնորդողները պատերազմի պատրաստ չէին:

Մենք նամակներ էինք գրում Մոսկվայի պետական մարմիններին ու մտավորականներին, Գորբաչովին, Սախարովին, Աղամբեկյանին, գրողները Մոսկվայի Գրողների միությանն էին գրում, նկարիչները՝ նկարիչների, կոմպոզիտորները՝ կոմպոզիտորների ու …սպասում էինք պատասխանի:

Մեր նաիվությունը հրաշալի էր ու հզոր: Որովհետև թեև նաիվ, բայց մենք շատ էինք ու շատ էինք ուզում պայքարել արդարության համար:

Մենք սկզբում գոռում էինք «Լենին, պարտիա, Գորբաչով»: Այդպիսով մենք «խորամանկում էինք»՝ շահում էինք Գորբաչովի սիրտը: Հետո, մենք գոռում էինք «սեսիա»՝ պահանջելով արտահերթ նիստ, ապա պահանջում էինք վերադարձնել Աշոտ Մանուչարյանի կոմկուսի անդամության տոմսը, որը խլել էին իբրև պատիժ: Հարթակից ժողովրդին ոգևորող Վաչե Սարուխանյանը ինչ-որ հեռագրեր էր կարդում Կաբարդինո-Բալկարիայից` իբր մեզ հասցեագրված ու մեզ ոգևորող, ու մենք ոգևորվում էինք: Շեփորի ձայնով էին սկսվում ու ավարտվում հանրահավաքները, ու մենք շեփորի ձայնից էլ էինք հուզվում:

Հետո այս խառնիճաղանջ կարգախոսներն ու վանկարկումները սրբագրվեցին: Մենք մի աստիճան կորցրինք մեր նաիվությունը, երբ փետրվարի քսանութին տեսանք Սումգայիթի պատկերը:

Մեր շարժումը ստացավ առաջին սթափեցնող հարվածը ու ուրախության արբունքն ավարտվեց:

Մենք վիրավոր էինք ու վրեժխնդիր ու էլի պատրաստ էինք ամեն ինչի: Բացի… պատերազմից:

Փետրվարից մենք քաղաքական կուռքեր էինք ստեղծել ու տարբեր տևողությամբ նրանց անվերապահորեն հավատացել ենք, քննադատելով` վստահել ենք, ընտրել ենք ու հիասթափվել ենք:

«Զվարթնոց» օդանավակայանում ռուսական զորքի հետ բախումից հետո մենք ունեցել ենք առաջին զոհը Երևանում՝ լուսանկարիչ Խաչիկ Զաքարյանը: Մենք տեսել ենք Օպերան` շրջապատված ռուսական տանկերով ու զինվորներով:

Դա մեզ ավելի համարձակ է դարձրել, վախ չկար:

Սկզբում բուհերում ի պաշտոնե խոչընդոտում էին մեր դասից դուրս գալուն ու ցույցերի մասնակցելուն, բայց իրականում բոլորը հետո մեզ հետ էին: Ցույցերին մասնակցելու համար որևէ մեկը չէր կարող հեռացվել բուհից: Շարժումը համաժողովրդական էր:

Երբ Գերագույն խորհրդում ունեցանք մեր պատգամավորները, զգացինք, որ մենք հաղթում ենք:

Մեր ցույցերը տեղափոխվեցին Մատենադարան ու մենք նորից դիրքավորվեցինք, բարձրանում էինք ոչ թե աստիճաններով, ինչպես բոլորը, այլ՝ պոլիտեխնիկի մասնաշենքերից մեկի կողքով՝ հաղթահարելով թեք սարալանջը: Սա էլ էր սկզբունքի հարց, որովհետև այդպես հայտնվում էինք էպիկենտրոնում՝ հարթակի վրա:

Հետո` 88-ի նոյեմբերի քսանչորսին, Օպերայի դահլիճում արտահերթ նիստ պիտի գումարվեր: Պատգամավորներին հատ-հատ բերում էին, որ նիստը կայանա: Բավարար թիվը հավաքվեց, նիստը գումարվեց, որոշում ընդունվեց չենթարկվել կենտրոնի որոշումներին: Մինչև Օպերայի բակից հասա տուն, քաղաքում պարետային ժամ հայտարարվեց: Գեներալ-մայոր Սամսոնովը հեռուստացույցով հայտնեց, որ ինքը Երևան քաղաքի պարետն է:

Դեկտեմբերի յոթին երկրաշարժ էր:

Հետո ձերբակալվեցին «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամները: Տևական ժամանակ ամեն ինչ լռեց: Երկիրը կիսամեռ էր: Բոլոր կարգին մարդիկ մոլորված էին:

Մեր լավ ռեժիսորներից մեկի կինը, որը մեր ընտանիքի մտերիմներից էր, զանգել էր մեր տուն ու ասել, որ լսել է, թե աղետի գոտու մեր որբերին որդեգրում–տանում են, ու ասաց, որ մայրիկիս հետ արագ հասնենք Գրողների միություն՝ երեխա վերցնենք, որ մեր որբերը աշխարհով մեկ չլինեն: Ինձ թվում է` մենք մի քիչ խախտվում էինք: Այդ ջերմ ու ուժեղ կինը ամբողջ խոսակցությունը արտասվելով էր անում, ու ես հեռախոսով հազիվ էի հասկանում` ինչ է ասում: Գնացինք Գրողների միություն, չգնացինք՝ լույսի արագությամբ հասանք: էդպիսի բան չկար: Ցրվեցինք տներով:


Մայիսի երեսունմեկին Մատենադարանի մոտ քաղաքը դիմավորում էր ազատված «Ղարաբաղ» կոմիտեին: Քաղաքը ցնծում էր:

Ութսունինը անցավ հանրահավաքներով: Իննսունի հունվարին Բաքվից ու Ադրբեջանի մյուս քաղաքներից Հայաստան հասան նրանք, ովքեր չէին սպանվել:

Քաղաքը լցվեց դժբախտ ու ամեն ինչ կորցրած մարդկանց նոր խմբերով, որոնք մեղադրում էին մեզ շարժումը սկսելու համար, ավելի ստույգ՝ իրենց մասին չմտածելը համարում էին հանցագործություն: Մենք չէինք ընդունում իրենց դիրքորոշումը:

Հունվարի տասնիննին Երասխավանում զոհվեց Մովսես Գորգիսյանը:

Ընկերներիցս մեկը ցույցերի մասին իր օրագրում գրել էր. «Մովսեսը խփվեց, իմ շարժումն ավարտվեց …»:

Ամեն մեկն ուներ շարժման ավարտի իր տարեթիվը:

Շարունակելի

Լուսինե Հովհաննիսյան

Լուսանկարները` Ռուբեն Մանգասարյանի

Աղբյուրը՝ Hetq.am

website by Sargssyan