1USD = 483.5AMD
1EUR = 590.5AMD
1RUB = 8.27AMD
Սիրիայի կառավարամետ ուժերը մտել են Աֆրինի շրջան (Տեսանյութ) Հանուն գազի Կոլյայի. Ճըվճըվ Արոյի երկու տղաներն ապրիլին ազատ կարձակվեն Ազատության հրապարակում տոնական հավաք է. Լրանում է Ղարաբաղյան շարժման 30-ամյակը (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Նստացույց. 88թ. մայիս Գագիկ Սուրենյան. Եվրոպայում սառնամանիքներ են սպասվում, Հայաստանը դուրս կմնա ցուրտ օդային հոսանքների գոտուց (Լուսանկար) 100 տարվա հետեւություններ Ինչու է Ալիևն ուզոմ գրավել Երեւանը՝ մեկնաբանում է ռուս վերլուծաբանը (Տեսանյութ) Էրդողանը սպառնում Է Ասադին պատերազմով Պայթյուն՝ Երևանում (Տեսանյութ, ֆոտոշարք) Անդրանիկ Թևանյան. 30 տարի անց. հաղթանակներ և պարտություններ
ԼՐԱՀՈՍ
Զոհված զինծառայողների ընտանիքներին՝ ամսական 860 դրամ «Գյումրեցի մարմնավաճառները թասիբով են» Տարոն Մարգարյանը Սաթիկ Սեյրանյանի հետ քննարկել է քաղաքապետարանում լրագրողների աշխատանքը կանոնակարգելու նոր որոշումը Երթեւեկության փոփոխություն կկատարվի Պուշկինի փողոցի Սարյան-Մաշտոց հատվածում (ֆոտո) «Ով ինչ ունի` հագնում է». սպանություն Երևանում` հարսանիքից հետո (տեսանյութ) Սիրիայի կառավարամետ ուժերը մտել են Աֆրինի շրջան (Տեսանյութ) Ալավերդցի Վահագի գործով՝ քննչականի նախկին պետը ցուցմունք կտա Նույն «դուետով» կմասնակցեն Բեռլինում հրավիրված «Հայաստան-ԵՄ զարգացման հեռանկարներ» կոնֆերանին Ինչու Հայաստանում չեն նվազում կակաոյի գները Մտահոգիչ իրավիճակ. հեռանում է նաև ռուսական կապիտալը Ինչու Կարեն Կարապետյանն աշխատանքից ազատեց իր կադրին Թե՛ Զաքարյանը, թե՛ Սուքիասյանը իրենց համարում են փոխվարչապետի հարմար թեկնածուներ Հանուն գազի Կոլյայի. Ճըվճըվ Արոյի երկու տղաներն ապրիլին ազատ կարձակվեն Որոշ թաղապետեր կփոխվեն ՀՀԿ-ականների կողմից բռնության ենթարկված «Երկիր Ծիրանիի» անդամը մեկնել է Հայաստանից Հովիկ Աբրահամյանի բարեկամները հրաժեշտ են տալիս ՊԵԿ-ին Ազատության հրապարակում տոնական հավաք է. Լրանում է Ղարաբաղյան շարժման 30-ամյակը (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Անհայտ անձինք գողություն են արել սրճարանից (տեսանյութ, լուսանկարներ) Սամվել Ալեքսանյանը 2 մլն դոլարի ներդրում կանի Արթիկում Կարեն Կարապետյանի որոշմամբ փոխնախարարն ազատվել է պաշտոնից Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամները՝ Բաղրամյան 26-ում ԵԼՔ. Տարոն Մարգարյանը լրագրողների գործունեությունը սահմանափակելու նպատակ ունի Ամենապահանջված պարային հաստատության հաջողության հետքերով (Ֆոտո) «Երկիր Ծիրանիի» հանրահավաքը Ղարաբաղյան շարժման 30-ամյակի կապակցությամբ՝ ուղիղ միացում Նստացույց. 88թ. մայիս Սամվել Մարտիրոսյան. «Ոնց հասկանում եմ, ուզում են անհատներին արգելեն տաքսի քշել» Փետրվարի 9-15-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 404 երեխա Մարդիկ իրենց ճղում են. Հարություն Մովսիսյանն անձնական կյանքի դժվարությունների ու նախանձողների մասին (Տեսանյութ) Զաքիր Հասանով. «Պատերազմը կարող է վերսկսվել ցանկացած պահի» Էդվարդ Նալբանդյանը կմեկնի Բրյուսել Գագիկ Սուրենյան. Եվրոպայում սառնամանիքներ են սպասվում, Հայաստանը դուրս կմնա ցուրտ օդային հոսանքների գոտուց (Լուսանկար) Ադրբեջանի կողմից պատերազմի սպառնալիքները պայմանավորված են Սիրիայի դեպքերով Կարեն Կարապետյանը դեմ է դուրս եկել Արմեն Սարգսյանին Ինչ բիզնես ունի Ջիգարխանյանի ընկերը `Արթուր Սողոմոնյանը (Տեսանյութ) 100 տարվա հետեւություններ Ինչու է Ալիևն ուզոմ գրավել Երեւանը՝ մեկնաբանում է ռուս վերլուծաբանը (Տեսանյութ) Ռուսասրանի նախագահական ընտրությունների առաջին նախընտրական տեսահոլովակնետը (Տեսանյութ) Էրդողանը սպառնում Է Ասադին պատերազմով Նամակ «թագավորին». Ինչո՞ւ Նորիկ Սիմոնյանին բանակ չեն տարել՝ «թուրք սպանելու փոխարեն հորը սպանեց» Պայթյուն՝ Երևանում (Տեսանյութ, ֆոտոշարք) Տետ-ա-տետ հանդիպում Արմեն Սարգսյանի և Գագիկ Ծառուկյանի միջև. «Ծառուկյան» դաշինքը կսատարի՞ նախագահի թեկնածուին Ինչ է կատարվում ԵՊՀ-ում. նոր բողոքի ալիքի հետքերով Նորանշանակ բանտապետի գործերը վատ են ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամը 34 միլիոն դրամ փոխառություններ ունի Քրեական զոն դարձած իմ Էրեբունի Ինչպես են զինվորները լվանում իրենց համազգեստը 3 միլիոն 200 հազար դրամն ու Գարեգին Բ-ի եղբոր որդին. մանրամասներ Արմավիրում տեղի ունեցած արտակարգ դեպքից Վերնախավը զայրացած է ՀՀԿ-ից «վտակված» Հովիկ Աբրահամյանի վրա. Սամվել Ալեքսանյանի զարմիկ-թաղապետը «հոպարի ռազմերով» դղյակ է կառուցում, բայց փոքր-ինչ տխուր է Անդրանիկ Թևանյան. 30 տարի անց. հաղթանակներ և պարտություններ Զինված հարձակում ՎՏԲ բանկի վրա Մարտի 1-ից հակաբիոտիկները, հորմոնային պրեպարատներն ու կոդեին պարունակ դեղերը բաց կթողնվեն բացառապես դեղատոմսով Արմավիրի դատախազի եղբայրը և Գարեգին Բ-ի մտերիմները հարձակում են գործել քաղաքացու վրա. Լարված իրավիճակ ոստիկանության Արմավիրի բաժնի մոտ Քաղաքապետը հանձնարարել է մշակել նաև ներդրումային ծրագրեր՝ ըստ վարչական շրջանների Սիրիայում ապակայունացումը կարող է ուղղակիորեն հարվածել Հայաստանին (Տեսանյութ) Ադրբեջանցի ուսուցիչը դատի է տալիս «Ղարաբաղի ազատագրման կազմակերպությանը» Երկու խնդիր, որոնց լուծումը լինել-չլինելու հարց է. Ժիրայր Սեֆիլյան Արտակարգ դեպք Կոտայքի մարզում. հայր ու որդի ծեծի են ենթարկել Ոստիկանության աշխատակցին ԱԱԾ-ն՝ Հայաստանի տարածքում «քուրդ ահաբեկիչների» որոնման մասին Սերժ Սարգսյանը Գիրք նվիրելու օրվա կապակցությամբ այցելել է «Բուկինիստ» գրախանութ Թուրքիան ակտիվ է նաև սիրիական հակամարտության այլ ճակատում Փետրվարի 16-18-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 143 երեխա Երեխան մեքենայի տակ է ընկել և հրաշքով ողջ է մնացել. Տեսանյութ Երևանի ավագանու նիստում ծեծկռտուքի կապակցությամբ հարուցվել է քրեական գործ Հայաստանի երեք մարզերում 10-ից ավելի մեքենաներ են արգելափակվել ձյան մեջ «Չայնի»-ի ոլորաններում մերկասառույցի պատճառով ավտովթարներ են տեղի ունեցել Ողբերգական դեպք Սյունիքի մարզում. դաժանի ծեծի հետևանքով մահացել է Զանգեզուրի պղնձնամոլիբդենային կոմբինատի 53-ամյա մոդելագործը ՖՈՏՈՌԵՊՈՐՏԱԺ Ռուս գնդապետի կրքոտ պարն իր աշխատակցուհիների հետ. Տեսանյութ Լեգիտիմության պերմանենտ դեֆիցիտ․ ՀՀՇ-ն ԳԽ-ում չուներ որակյալ մեծամասնություն Փետրվարի 19-ը՝ Գիրք նվիրելու օր Հովհաննես Թումանյանի նամակը Ավետիք Իսահակյանին Վաղը Ասադի բանակը կմտնի Աֆրին.թուրքական բանակի հետ բախումը անխուսափելի՞է Ուկրաինացի քաղաքագետը խելագարվե՞լ է. նա համարում է, որ Պուտինը ЦРУ -ի գործակալ է Մայրն առաջինը կամրջից ցած է նետել աղջկան, որից հետո ինքն է ինքնասպան եղել Թե՛ հասարակական և թե՛ պետական մակարդակներում կշռադատված համարձակությունը մեզ համար կենսական անհրաժեշտություն է Քուրդ վերլուծաբանի սենսացիոն խոստովանությունը՝ Ադրբեջանական ազգ գոյություն չունի, իսկ թրքամետ քաղաքագետ Ֆաուդ Աբասը իրականում քուրդ է . Տեսանյութ Պարզվում է Թրամպի ու Մելանյաի հարաբերությունները փչացել են հենց այս կնոջ պատչառով (ֆոտոշարք) Իսկ ի՞նչ է մտածում Կարեն Կարապետյանը Վրաստանի նոր որոշումների մասին՝ փոքր բիզնեսին աջակցելու վերաբերյալ Առաջիկա օրերի եղանակի կանխատեսում Սահակաշվիլիի քեռու սենսացիոն խոստովանությունները. Տեսանյութ
Հարցում

10 հայ կանայք, որոնք փոխեցին համաշխարհային պատմության ընթացքը

Համաշխարհային պատմությունը կերտվել է ոչ միայն միջազգային կարևոր նշանակություն ունեցող դեպքերով, այլև տարբեր ազգերի ներկայացուցիչների հանրահայտ դեմքերով, որոնց դերակատարությունն, ուղղակի, անհնար է անտեսել կամ չգնահատել:

Ի պատիվ հայ ժողովրդի, համաշխարհային ճանաչում ունեցող գիտնականների, հերոսների, արվեստագետների ու քաղաքական գործիչների պակաս երբևէ չի եղել: Ընդ որում՝ այս հարցում կանայք ամենևին էլ չեն զիջում տղամարդկանց: Իսկ որպես ապացույց՝ Dalma News-ն առանձնացրել է նրանցից 10-ին, որոնք ունեն հայկական արմատներ, թեպետ ապրել ու գործել են երկրագնդի խիստ տարբեր հատվածներում:

1. Սուրբ Շուշան-Վարդենի (409-475 թթ.):

Շուշան-Վարդենին՝ Հայոց սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանի դուստրը, որի աճյունն ամփոփված է Վրաստանում, հայ եւ վրաց եկեղեցիների կողմից ճանաչվել է որպես ընդհանրական սուրբ:

451 թվականի Ավարայրի ճակատամարտից հետո՝ հաջորդ տասնամյակում, Շուշանն ամուսնացել էր վրաց Աշուշայի որդու՝ Վազգենի հետ, որը փոխարինել էր հորը և «բդեշխի» կոչում ստացել: Սակայն, քաղաքական նկատառումներով Վազգենն ուրանում է քրիստոնեությունն ու ամուսնանում պարսկուհու հետ: Քրիստոնեական դաստիարակություն ստացած Շուշանիկը դրանից հետո մերժում է հավատուրաց ամուսնուն և զրկում նույնիսկ իր երեխաներին տեսնելու հնարավորությունից: Իսկ ինքը փակվում է Ցուրտավի եկեղեցուն կից մութ ու խոնավ մի խցում: Իհարկե, ամուսինն ամեն ինչ անում է, որպեսզի Շուշանը ևս ուրանա քրիստոնեությունը՝ ընդհուպ դիմելով ծեծի ու չարչարանքների ենթարկելով նրան, բայց փորձերն ապարդյուն են անցնում, Շուշանը մնում է անդրդվելի: Նրա չարչարանքները տևում են վեց տարի, յոթերորդի տարվա սկզբին՝ Շուշանը մահանում է։ Նա պատմության մեջ հիշատակվում է ոչ միայն որպես սրբադասված հայուհի, այլև՝ գաղափարական կնոջ միջնադարյան իդեալ:

2. Մումթազ Մահալ (Արջումանադ Բանու Բեգամ) (1593-1631 թթ.):

Վրաստանից ուղևորվենք դեպի Հնդկաստան և դարերի խորքից նոր փաստեր ի հայտ բերենք: Եվ այսպես՝ շատերի համար երազանք է այցելել հնդկական Ագրա քաղաք և տեսնել Հնդկաստանի մարգարիտը՝ Թաջ Մահալը: Բայց հազվագյուտ մարդիկ են հետաքրքրվել, թե ինչու է այն կոչվում Թաջ Մահալ: Պարզվում է՝ այն կոչվում է Շահ Ջահանի սիրելի կնոջ՝ Մումթազ Մահալի անունով: Հատկանշական է այն, որ Մումթազ Մահալին ևս արմատներով հայուհի է՝ եղել է հնդկական արքունիքի հայազգի պաշտոնյա Ասաֆ խանի դուստրը: Սակայն, հաշվի առնելով, որ ընտանիքը դավանում էր շիա իսլամական կրոնին, օրիորդական անունը եղել է Արջումանադ Բանու Բեգամ: Այնուհետև շահ Ջահանի հայրը՝ Ջահանգիրը, հարսին վերանվանել է Մահալ, որը նշանակում է «պալատի զարդ»։ 1612 թվականին 19 տարեկանում կայսեր հետ ամուսնացած Մումթազ Մահալը Շահ Ջահանից ունենում է 13 երեխա։ Բայց, 14-րդ զավակի ծննդաբերության ժամանակ՝ մահանում է ամուսնու ռազմական ճամբարում: Մահամերձ վիճակում նա ամուսնուն խնդրում է իր գերեզմանին կառուցել տաճար, որն արժանի լինի իրենց սիրուն:

Սիրասուն կնոջ մահից հետո՝ շահ Ջահանը երկու տարով երկրում սուգ է հայտարարում, որի ընթացքում արգելված էին հնդկական տոները նշել, պարել ու երաժշտություն լսել: Ապա հրամայում է Ագրա տեղափոխված կնոջ գերեզմանի վրա կառուցել մարմարե մեծ դամբարան, որի շինարարությունը տևում է 22 տարի, եւ Մումթազ Մահալիի պատվին էլ այն կոչվում Թաջ Մահալ՝ «Թագի պալատ»։

3. Ալենուշ Տերյան (1920-2011 թթ.)

Ալենուշ Տերյանը ծնվել է Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում։ Հայրը Նոր Ջուղայի հայերից էր եւ թեպետ գրող էր, բայց կյանքի վերջին 20 տարիներին ծառայել է որպես Իրանի «Սեփահ բանկի» տնօրեն: Իսկ երիտասարդ Ալենուշը խորանում է աստղագիտության մեջ եւ դառնում Թեհրանի համալսարանի Երկրաֆիզիկայի ինստիտուտի արեգակնային աստղադիտարանի հիմնադիրներից մեկը: Նրան Թեհրանում իրավացիորեն կոչում էին «իրանական աստղագիտության մայրը»: Չէ՞ որ Ա. Տերյանն Իրանի առաջին կին պրոֆեսորն էր՝ Իրանի առաջին կին աստղագետն ու աստղաֆիզիկոսը:

Ի դեպ, Ա. Տերյանը երբեք ամուսնացած չլինելով՝ իր ուշադրությունը կենտրոնացրել է գերազանցապես հետազոտությունների եւ դասավանդման վրա: Նրա ուսանողներն ու ժամանակակիցներն այսօր էլ են հիշում Ալենուշ Տերյանին՝ որպես հոգատար ուսուցիչ, որը վայելում էր բոլոր ուսանողների սերն ու հարգանքը: Ուշագրավ է այն, որ Ալենուշ Տերյանն իր տունը կտակել է Նոր Ջուղայի հայ համայնքին, որպեսզի այնտեղ կարողանան բնակվել կացարան չունեցող ուսանողները: Իսկ ինքը վախճանվել է ծերանոցում։

4. Դիանա Աբգար (Անահիտ Աղաբեկյան) (1859-1937 թթ.):

Գրող, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, ազգությամբ հայ Դիանա Աբգարը, որի նախնիները եղել են Նոր Ջուղայից, ծնվել է Արևելյան Հնդկաստանի բրիտանական գաղութ Բիրմայի մայրաքաղաք Ռանգունում (այժմ` Յանգոն): Նա համաշխարհային պատմության մեջ իր տեղը գտավ՝ լինելով աշխարհում առաջին կին հյուպատոսը: Դ. Աբգարը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության դեսպան է նշանակվել Ճապոնիայում և Հեռավոր Արևելքում՝ 1919-1920 թթ.-ին: Տիկին դեսպանի ժամանակակիցները պնդում են, որ նա այնքան տպավորիչ արտաքին ու հմայք է ունեցել, որ երբ մտել է պաշտոնական վայրեր և դահլիճներ, բոլորը միանգամից ոտքի են կանգնել: Դիանա Աբգարի օրիորդական անուն-ազգանունը Անահիտ Աղաբեկյան է եղել, սակայն 1890-ին Հոնկոնգում ամուսնանալով ծնունդով նորջուղայեցի Միքայել Աբգարյանի (Մայքլ Աբգար) հետ` նա այլևս ներկայացել է որպես Դիանա Աբգար:

Հավելենք, որ Դ. Աբգարը թողել է գրական մեծ ժառանգություն, այդ թվում՝ գրքեր, պոեմներ եւ նամակներ։ Նա իր գրիչը ծառայեցրել է իր ազգակիցներին բաժին ընկած անարդարությունն ու դժբախտությունը ներկայացնելուն: Ուշագրավ է այն, որ Դիանա Աբգարը իր ստեղծագործություններում խոսել է մարդու իրավունքների մասին և պետական պաշտոն զբաղեցրել մի շրջանում, երբ անգամ ավելի զարգացած երկրների մեծ մասում կանայք նույնիսկ քվեարկելու իրավունք դեռեւս չունեին։

5. Զապել Եսայան (1878-1943 թթ.):

Մարդկության պատմության ամենախիզախ կանանց հնգյակում իր պատվավոր տեղը ունի հայ գրող, թարգմանիչ, հրապարակախոս Զապել Եսայանը՝ կանանց իրավունքների պաշտպանության իսկական առաջամարտիկը: Սա անհերքելի փաստ է ոչ միայն Հայաստանում, այլև նրա սահմաններից դուրս: Ամերիկյան հայտնի պարբերականներից մեկը նրա մասին գրել է հետևյալը. «Զապել Եսայանը փայլուն կնոջ օրինակ է, որն ապրել է այնպիսի ժամանակներում, երբ խելացի ու հաստատակամ լինելը ամենավտանգավոր հատկանիշներից էր»:

Զապել Եսայանը լինելով ծնունդով Կոստանդնուպոլսից՝ Սկյուտարի Սուրբ Խաչ վարժարանն ավարտելուց հետո՝ մեկնել է Փարիզ և հետևել Սորբոնի ու Կոլեջ դը Ֆրանսի գրականության և փիլիսոփայության դասընթացներին։ Այնուհետև վերադարձել է Կ. Պոլիս, եղել Կիլիկիայում և գրի է առել այդ տարիներին տեղի ունեցող իրավիճակի ողջ ճշմարտությունը:Սակայն, երբեք անարդարության մասին չլռելն ու ճշմարտության մասին բարձրաձայնելը բավական թանկ է նստում նրա վրա: Թեպետ 1915-ին նա կարողանում է խուսափել ձերբակալությունից ու ապաստանել Բուլղարիայում, ապա Թիֆլիսում, բայց հետո՝ 1936 թվականին արդեն Խորհրդային Հայաստանում դառնում է ստալինյան ճնշումների զոհը: Այդուհանդերձ, նա անգամ ստալինյան բանտից նամակներ էր գրում՝ նույնպիսի խիզախությամբ: Առ այսօր նրա մահվան հանգամանքներն անհայտ են:

Մանրամսները՝ Dalma News-ում:

website by Sargssyan