1 USD = 0 AMD
1 EUR = 0 AMD
1 RUR = 0 AMD
ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի նիստը Երևանի փոխարեն կանցկացվի Մոսկվայում Արտակարգ իրավիճակ Երևանի թիվ 155 դպրոցում. ժամանել են մեծ թվով փրկարարներ. Տեսանյութ Վարչապետը վաղը հրաժարական կտա ՀՀ նախագահը մանրամասներ է ներկայացրել Բակո Սահակյանի հետ ունեցած հանդիպումից Դեկտեմբերին ընտրությունները կլինեն Փաշինյանի անձնական տակտիկական հաղթանակը, բայց պարտություն մեր պետականության համար. Ռոբերտ Քոչարյան Սասնա Ծռերը պատրաստվում են ընդիմությո՞ւն դառնալ Փաշինյանին. Տեսանյութ Հայկոն հայտնվել է իր իսկ կողմից պատրաստած պոպուլիստական խոստումների թակարդում. Տեսանյութ Ես պաշտոնապես հայտարարում եմ` դեմ եմ տրանսպորտի թանկացմանը քաղաքացիների համար. Հայկ Մարության Քոչարյանի՝ Bloomberg-ին տված հարցազրույցից որոշ հատվածներ ոչ բարեխիղճ ձևով տեղ են գտել լրատվամիջոցներում. Վիկտոր Սողոմոնյան Կվերանա՞ն կարմիր գծերը․ պարզաբանում է Երեւանի նորընտիր քաղաքապետ Հայկ Մարությանը
ԼՐԱՀՈՍ
Քիմ Քարդաշյանը սարսափած է ամուսնու պահվածքից և մտահոգված երեխաների անվտանգության համար. մամուլ ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովի նիստը Երևանի փոխարեն կանցկացվի Մոսկվայում Հյուսիսային պողոտայի ակումբներից մեկում հնչած կրակոցների հետքերով. Ոստիկանության տեսանյութը Նոր մարզպետներ կունենան Սյունիքը, Արագածոտնը, Արմավիրը Հյուսիսային ու Հարավային Կորեաները բարձր մակարդակի հանդիպում են անցկացրել. Տեսանյութ Հոլիվուդյան մի շարք հայտնի աստղեր այսօր հագնում են հայազգի դիզայներ «Գարո Հզորի» ստեղծած երեկոյան հագուստները. Տեսոանյութ. Ամերիկայի Ձայն Արթուր Վանեցյանը զրուցել է Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստների հետ. Տեսանյութ ՔՊ-ն վերածում է հերթական իշխանության կուսակցության Արտակարգ իրավիճակ Երևանի թիվ 155 դպրոցում. ժամանել են մեծ թվով փրկարարներ. Տեսանյութ Վարչապետը վաղը հրաժարական կտա Մենք պետք է սովորենք օտարի հետ աշխատելու, օտարին շահագրգռելու մեր երկրում ներդրումներ անելու Ռուսաստանցի կանայք՝ Ադրբեջանի «սև ցուցակում» Արցախ այցելելու համար Տեղի կունենա ՀՀ կառավարության արտահերթ նիստ Մանկապարտեզի խոհանոցի պատուհանի փեղկերի ապակիների միջակայքում օձ է նկատվել Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարանի չհրկիզվող պահարանում հայտնաբերվել է ՀՀԿ 56 անդամատոմս Կայծակը հարվածել է արքայազն Հարրիի և Մեգան Մարքլի օդանավին Տնտեսական քաղաքականությունը այսօր հետին պլան է մղված եւ շեշտը դրված է քաղաքական գործընթացների վրա Ստամբուլի հայաշատ թաղամասերից մեկի փողոցն անվանափոխվել է Հրանտ Դինքի անունով Վարչապետն ընդունել է ԱՄՆ պետքարտուղարի փոխտեղակալին. անդրադարձել են ԼՂ խնդրին ՀՀ նախագահը մանրամասներ է ներկայացրել Բակո Սահակյանի հետ ունեցած հանդիպումից «Դեկտեմբերին ընտրությունները կլինեն Փաշինյանի անձնական տակտիկական հաղթանակը, բայց...». Ռոբերտ Քոչարյան Բարդ է լինելու, բայց չեմ կարծում, որ զենքերը պետք է վայր դնել. Նաիրա Զոհրաբյանը՝ արտահերթ ընտրություններին մասնակցելու մասին (տեսանյութ) Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարություն է տարածել ԼՂ խնդրի վերաբերյալ Արման Եղոյանը ՀՀ վարչապետի հրաժարականի մասին. նա ժամկետներ է նշել Ֆրանկոֆոնիայի միջոցառումների օրերին «Զվարթնոց» օդանավակայանը 29 մասնավոր չվերթ է սպասարկել Էրդողանը հուսով է, որ Բրանսոնի ազատ արձակումը կնպաստի ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը Charlie Hebdo-ն Ազնավուրի մահվանը նվիրված ծաղրանկար է հրապարակել Դեկտեմբերին ընտրությունները կլինեն Փաշինյանի անձնական տակտիկական հաղթանակը, բայց պարտություն մեր պետականության համար. Ռոբերտ Քոչարյան «Պրոֆեսիոնալ մարզիչը Մխիթարյանին կստիպի վազել» Ինչպե՞ս է սրտի ստենտավորումը կյանքեր փրկում. մեկնաբանում է Քանկոր ԲԿ-ի մասնագետը (ֆոտոշարք) Ի՞նչ մտածի այս ամենից հետո օրինապահ վարորդը, ի՞նչ վարք որդեգրի, որպեսզի իրեն հիմար վիճակի մեջ չզգա... Արհեստականորեն խոչընդոտվում են «Արմօյլ» գործարանի աշխատանքները (տեսանյութ) R4NVJnsM-HQ Մեղադրանք է առաջադրվել` Դոնի Ռոստովում 2013 թվականին հայ գործարարի նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու համար. նախաքննությունն ավարտվել է Անընդհատ հաշվում եք ու չեք գտնում Ձեր 1000 դրամը. որտե՞ղ է այն ԵԽԽՎ գործընկերները ընդգծել են իրենց աջակցությունը Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությանը Ռուս սահմանապահները ձերբակալել են հայ-թուրքական սահմանն ապօրինի հատած անձի (լուսանկար) Անհայտ անձը կրակոցներ է արձակել Գլենդելի հայկական ռեստորաններից մեկում. կա զոհ և վիրավոր (տեսանյութ) Հայաստանի և Արցախի նախագահները իրենց տիկնանց հետ «Բերքի տոն» տոնավաճառին (ֆոտոշարք) Սասնա Ծռերը պատրաստվում են ընդիմությո՞ւն դառնալ Փաշինյանին. Տեսանյութ Ի՞նչ է սպասվում Ամուլսարի հանքին Մեծամորի ատոմակայանը փակելուն ուղղված Բաքվի հերթական սադրանքը չի հաջողվել. Արփինե Հովհաննիսյան Հայկոն հայտնվել է իր իսկ կողմից պատրաստած պոպուլիստական խոստումների թակարդում. Տեսանյութ Ասադը հաղթել է, իսկ Վաշինգթոնը՝ պարտվել. The National Interest Վանաձորում թալանել են նախկին քաղաքապետի՝ դպրոցի տնօրեն աշխատող քրոջ բնակարանը. դռան վրա արտառոց գրություն են թողել «Պահպանենք Թբիլիսիի հայկական պատմամշակութային ժառանգությունը». բողոքի ցույց Վրաստանում Իրավունքները պետք է լինեն պաշտպանված՝ անկախ տարածքի քաղաքական կարգավիճակից. ՄԻՊ-ն այցելել է Արցախ Հայկ Մարությանի առաջին գործը. ապօրինի շինարարությունը կասեցվեց (լուսանկարաներ) Մխիթար Հայրապետյանը կատարում է Սթինգի երգը. Տեսանյութ Հոքինգի վերջին վախը սուպերմարդկանց հայտնվելն էր Ավանում ավազակային հարձակում գործած անձը ձերբակալվել է. հանցագործության գործիք հանդիսացած հրազենը և գողոնի մի մասը հայտնաբերվել է Ես պաշտոնապես հայտարարում եմ` դեմ եմ տրանսպորտի թանկացմանը քաղաքացիների համար. Հայկ Մարության Երկրաշարժ Սյունիքի մարզի Քաջարան քաղաքից 9 կմ հյուսիս-արևելք Կճոյանի քայլ անելու կոչը լսելուց ակամայից հիշեցի օֆշորային սկանդալը Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ Երևանում և մարզերում ՃՏՊ Կանիաշիր գյուղի սկզբնամասում Բաց նամակ Կրթության և գիտության նախարար Արայիկ Հարությունյանին Կա, այնուամենայնիվ, մի բնագավառ, որտեղ իրավիճակ չի փոխվել Ափսոսանքով եմ հայտնում որ Արշակ Չոպանյանի անունը չհոլովեցին և ոչ մի ամբիոնից. Դիմանկար Ռուսաստանում պատգամավորի կինը ճանապարհ էր փակել՝ սեփական տեսահոլովակը պատրաստելու համար. Տեսանյութ Քոչարյանի՝ Bloomberg-ին տված հարցազրույցից որոշ հատվածներ ոչ բարեխիղճ ձևով տեղ են գտել լրատվամիջոցներում. Վիկտոր Սողոմոնյան Դիվանագիտական անձնագրից զրկելուց հետո մի բերեք ու ասեք՝ անձնվիրաբար խաղա հանուն հայրենիքի Հայաստան-Ջիբրալթար՝ 0:1 (տեսանյութ) Կվերանա՞ն կարմիր գծերը․ պարզաբանում է Երեւանի նորընտիր քաղաքապետ Հայկ Մարությանը Արմեն Սարգսյանը գաղտնի հանդիպումնե՞ր է ունեցել Մոսկվայում Պարզունակ սադրանք է տեղի ունեցել այդ «ԱդեկվաԴ» կոչված խմբի կողմից, որին մարալիկցիները տրվել են. Դավիթ Սանասարյան (տեսանյութ) Հովիկ Աբրահամյանին փաստացի պատկանող տարածքներում հայտնաբերված զենքը «Մարտի 1-ի» հետ կապ չունի (Տեսանյութ) Հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է շուրջ 1000 կրակոց Ծառուկյանը քաղաքականության հաշվի՞ն չի ապրում (Տեսանյութ) Սահմանադրությունը լուծումներ տալիս է ԱԺ-ն իրավունքի ուժով լուծարելու համար, պետք է դրանցով առաջնորդվել, ոչ թե քաղաքական աղմուկ բարձրացնել. Գ. Հարությունյան (տեսանյութ) Լինելու է ամենամեծ համաներումը. Արտակ Զեյնալյանը փակագծեր է բացում (տեսանյութ) Հայկ Մարության. Սա ոչ թե արարողակարգային ընթերցում էր, այլ իրական երդում՝ երևանցիների և Աստծո առաջ Այլևս չեմ ասելու՝ Մարտի 1-ի գործով ում ենք կանչել հարցաքննության. Սասուն Խաչատրյան (տեսանյութ) Հայերը կարևոր են Կանադայի համար, Կանադայում 60,000 հայ կա, ովքեր հարստացնում են մեր երկիրը. Կանադայի վարչապետ Церемония инаугурации Айка Марутяна (ВИДЕО) Հայկ Մարությանի երդման արարողությունը (տեսանյութ) Հայուհին դարձել է Բաշկիրիայի առաջին տիկին Ի՞նչ պայմանագրեր են ստորագրվելու աշխարհի խոշորագույն տնտեսություններից մեկի՝ Կանադայի հետ Կանադայի և Հայաստանի վարչապետների հանդիպումը լրագրողների հետ (Տեսանյութ) Ե՞րբ են մարալիկցիները հաշիվ պահանջելու «կարգին» Հայկոից. Տեսանյութ
Հարցում

ՀԲՃ․ Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը պետք է կասեցնել․ աղտոտման վտանգի տակ են Որոտան-Արփա ջրատար թունելով Կեչուտի ջրամբար, Սևանա լիճ և Արփա գետ հոսող ջրերը

Ոսկու հանքավայրերի բաց եղանակով շահագործման և ցիանիդային եղանակով տարալվացման համաշխարհային փորձն ապացուցում է, որ ամենախոցելի ու անկառավարելի վտանգները կապված են ստորերկրյա և մակերևույթային ջրերի որակի վրա բացասական ազդեցությունների հետ։ Այս առումով Ամուլսարի ոսկու ծրագիրն առավել քան խոցելի է՝ կապված տեղանքի աշխարհագրական դիրքի, ջրագրական խիտ ցանցի, հիդրոերկրաբանական պայմանների և այդ տարածքում առկա չափազանց կարևոր ջրատեխնիկական կառույցների հետ։

Այսպես․ Ամուլսարի արևմտյան լանջի ընդերքով, նախատեսվող բացահանքերից և դատարկ ապարների լցակույտից մոտ 2,5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում 21,6 կմ երկարություն ունեցող Որոտան-Արփա ջրատար թունելը, որն իրար է միացնում Սպանդարյանի և Կեչուտի ջրամբարները։ Այս թունելը կառուցվել է Որոտան գետից Սևանա լիճ լրացուցիչ ջուր տեղափոխելու նպատակով, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով ընդհանրապես չի շահագործվել։

Պարզվում է, որ ՀՀ կառավարությունը չունի փորձագիտական գնահատական այս ջրատար թունելի ներկայիս տեխնիկական վիճակի մասին։ Մենք այս հարցն ուղղել էինք ՀՀ վարչապետին և խնդրել տրամադրել այդ գնահատման եզրակացություններն ու փաստաթղթերը։ Սակայն Բնապահպանության նախարարությունից ստացված պատասխան նամակում չկար ոչ մի փաստաթուղթ ու ոչ մի խոսք վերջին հինգ տարում տեխնիկական վիճակի գնահատում իրականացրած լինելու մասին։ Դրա փոխարեն, որպես այդ հարցի պատասխան կարդում ենք ոչինչ չասող հետևյալ նախադասությունը․ «Որոտան-Արփա ջրատարը շահագործման է հանձնվել 2004 թվականին, գտնվում է տեխնիկապես բավարար վիճակում և պատրաստ է շահագործման»։

Այս նախադասությունը լիովին բնութագրում է ՀՀ կառավարության իրական վերաբերմունքը մեր երկրի կարևորագույն կառույցներից մեկի նկատմամբ։ Պատասխանից ակնհայտ է, որ պետության կողմից ոչ մի գնահատում իրականացված չէ, իսկ թունելի իրական տեխնիկական վիճակն այս պահին անհայտ է։ Եվ սա այն դեպքում, երբ նույնիսկ Ամուլսարի ոսկու ծրագրի հեղինակ «Lydian International» (Լիդիան) ընկերության ներկայացրած փաստաթղթերում է նշված, որ այդ թունելի բետոնե կառուցվածքներում հավանական է բացվածքների առկայությունը, որոնցով ստորերկրյա ջրերը ներթափանցում են թունելի մեջ ու այնտեղով հոսում դեպի Կեչուտի ջրամբար։

2017 թվականի ապրիլի 6-ին մենք տեսանկարահանեցինք Որոտան-Արփա թունելից Կեչուտի ջրամբար լցվող ջրերը, ինչը մոտավոր պատկերացում է տալիս այն մասին, թե ինչ ջրաքանակների մասին է խոսքը (տես տեսանյութը):

Բացի այդ, դեռ 2014 թվականին մեր կողմից ձեռք բերած պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ Որոտան-Արփա թունելի ներքին հոսքը տարեկան միջին հաշվով կազմում է մոտ 4,68 մլն․խոր․մ, որն ամբողջովին գոյանում է Ամուլսարի ստորեկրյա ջրերի հաշվին։ Այսինքն, չնայած նրան, որ այս թունելն ընդհանրապես չի շահագործվում, տարեկան առնվազն 4,68 մլն․խոր․մ ստորերկրյա ջուր ներթափանցում է թունել և տեղափոխվում Կեչուտի ջրամբար։ Ինչ կլինի այդ թունելի մեջ լցվող ստորերկրյա ջրերի հետ քանակական ու որակական առումով հանքավայրի շահագործման դեպքում՝ գնահատված չէ պետության կամ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից։ Պետական մարմինները նույնիսկ չունեն թունելից Կեչուտի ջրամաբար լցվող այդ ստորեկրյա ջրերի ֆիզիկո-քիմիական կազմի և քանակի վերաբերյալ սեփական անկախ լաբորատոր հետազոտությունների և դիտարկումների արդյունքներ, որպեսզի հետագայում դրանց հիման վրա հնարավոր լինի իրականացնել համեմատական վերլուծություն։

Իհարկե Լիդիանը ներկայացրել է իր կողմից պատվիրված որոշակի հետազոտություններ, որոնց արդյունքում ենթադրել է, որ ճիշտ կառավարման դեպքում ստորերկրյա ջրերի վրա բոլոր տեսակի բացասական ազդեցությունները բացառված են։ Սակայն միայն շահագրգիռ կողմի պատվիրած ուսումնասիրություններն ու ենթադրությունները չեն կարող բավարար հիմք համարվել։ Բացի այդ ստորերկրյա ջրերի մասին այդ հետազոտությունների ամբողջական տարբերակները հասանելի են միայն անգլերեն, իսկ հայերեն առկա են միայն դրանց համառոտագրերը։

Միևնույն ժամանակ, բազմաթիվ անկախ մասնագետներ և գիտնականներ պնդում են հակառակի մասին։ Նրանք գտնում են, որ Ամուլսարի հնարավոր շահագործման դեպքում ստորեկրյա ջրերը շատ լուրջ փոփոխությունների կենթարկվեն ինչպես քանակական՝ այնպես էլ որակական առումով։ Դրանց արդյունքում կվտանգվեն ոչ միայն Որոտան-Արփա թունելի կառուցվածքները, այլ նաև լրիվ այլ որակի խիստ թթվային ջրեր կսկսեն լցվել Կեչուտի ջրամբար, իսկ այնտեղից էլ կտեղափոխվեն դեպի Սևանա լիճ ու Արփա գետ։ Դրանք հագեցած կլինեն ապարների թթվային դրենաժի արդյունքում առաջացած բազմաթիվ քիմիական միացություններով։ Բնականաբար, այդ ջրերում կլինեն նաև այն բոլոր ծանր և վտանգավոր մետաղները, որոնք առկա են Ամուլսարի տարածքում (կապար, մկնդեղ, կադմիում, բերիլիում, քրոմ, մոլիբդեն, ցինկ, սնդիկ, թորիում, ուրան և այլն)։ Այդ փոփոխված ջրերի ազդեցությունը Սևանա լճի և Արփա գետի ջրերի որակի վրա ոչ մի կերպ մոդելավորված և գնահատված չէ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից։

Քանի որ Որոտան-Արփա թունելը հավերժ լինելու է Ամուլսարի ընդերքում, ապա թթվային դրենաժի ջրերն անընդհատ լցվելու են այնտեղ ու տեղափոխվելու են Կեչուտի ջրամբար։ Տարիների ընթացքում դրանց քանակը կավելանա, քանի որ թունելի բետոնե կառուցվածքները կմաշվեն, իսկ ճեղքերը կշատանան։ Գիտականորեն վաղուց ապացուցված է, որ հանքերի թթվային դրենաժը սկսվելուց հետո կարող է շարունակվել հարյուրավոր՝ անգամ հազարավոր տարիներ (տես այստեղ)։ Ոսկու բաց եղանակով արդյունահանման և ցիանային եղանակով տարալվացման համաշխարհային փորձը ևս ապացուցում է, որ ամենևին էլ միանշանակ չեն Լիդիանի պնդումներն այն մասին, որ բացահանքի ապարների և դատարկ ապարների լցակույտի թթվային դրենաժի ու այլ տեսակի աղտոտումների արդյունքում Ամուլսարի ստորերկրյա ջրերը չեն փոխի իրենց քիմիական կազմն ու ծանր և վտանգավոր մետաղներով հագեցած ջրերը չեն տեղափոխվի Կեչուտի ջրամբար, իսկ այնտեղից էլ Սևանա լիճ և Արփա գետ։

Ինչ վերաբերում է ՀՀ բնապահպանության նախարարության կողմից Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի հանքարդյունահանման համալիրի փոփոխված նախագծին 29․04․2016թ․ տրված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության պետական փորձաքննական ԲՓ 35 եզրակացությանը, ապա դրանում խոսք անգամ չկա վերոնշյալ վտանգների մասին ու անհայտ է, թե պետական լիազոր մարմինն արդյոք փորձաքննության է ենթարկե՞լ է այս կարևորագույն խնդիրներն ու ի՞նչ եզրակացության է հանգել դա անելուց հետո։ Քանի դեռ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից գնահատված չէ Որոտան-Արփա թունելի ներկայիս իրական տեխնիկական վիճակը և խիստ մասնագիտորեն չեն գնահատվել ու մոդելավորվել թթվային դրենաժի իրական վտանգները, Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը սկսելու մասին խոսք անգամ լինել չի կարող, քանի որ վտանգի տակ են դրվում Հայաստանի քաղցրահամ ջրերի կարևորագույն պաշարները։

Բացի այդ պետք է հաշվի առնել, որ Ամուլսարի ոսկու ծրագրի տեղամասերի մեծ մասը գտնվում է Սևանա լճի անմիջական ազդեցության գոտում, որտեղ ցանկացած գործունեություն ուղղակի կամ անուղղակի ճանապարհով ազդում է Սևանա լճի, նրա մեջ թափվող գետերի հիդրոֆիզիկական, հիդրոքիմիական, հիդրոկենսաբանական, սանիտարաթունաբանական, հիգիենիկ և այլ որակական ու քանակական ցուցանիշների վրա («Սևանա լճի մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդված):

Հաշվի առնելով, որ այս փաստերը հանդիսանում են փորձաքննական եզրակացություն տալուց հետո ի հայտ եկած էկոլոգիական նոր գործոններ, որոնք ոչ մի կերպ չեն փորձաքննվել և գնահատվել պետական լիազոր մարմնի կողմից՝ առաջարկում ենք ՀՀ բնապահպանության նախարարությանը, որպեսզի համաձայն «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության մասին» ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի, ուժը կորցրած ճանաչել նախկին նախարարի կողմից տրված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության պետական փորձաքննական ԲՓ 35 դրական եզրակացությունը։

website by Sargssyan