ՀԲՃ․ Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը պետք է կասեցնել․ աղտոտման վտանգի տակ են Որոտան-Արփա ջրատար թունելով Կեչուտի ջրամբար, Սևանա լիճ և Արփա գետ հոսող ջրերը
1USD = 483.5AMD
1EUR = 590.5AMD
1RUB = 8.27AMD
Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսը չկայացավ, ի՞նչ է կատարվում Էրեբունի Պլազայում՝ ուղիղ Աղվան Հովսեփյանը «բարտեր» է կնքել իշխանությունների հետ «Ես նման անգրագետ արձագանք չէի սպասում ՀՔԾ-ից». Քոչարյանի ազատման որոշումը կայացրած դատավոր Ողբերգական վթար Տավուշում. 1 զոհ, 4 վիրավոր կա Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը փոխվեց. նա ազատ է արձակվել. Տեսանյութ Առաջնագծում ադրբեջանցի զինվոր է վիրավորվել Ես խոստանում եմ, որ հենց հիմա ծառայողական քննություն է անցկացվելու․ ՊԵԿ նախագահ «Լիդիան Արմենիա»-ի աշխատակիցները Կառավարության շենքի դիմաց բողոքի ակցիա են իրականացնում. հստակ պատասխան են ակնկալում (տեսանյութ, ֆոտոշարք) Հայկական զինուժը կրակ է բացել ի պատասխան ադրբեջանական սադրանքների Նախիջևանի ուղղությամբ Ամուլսարի հարակից համայնքների բնակիչները կառավարության շենքի մոտ ակցիա են իրականացնում (Տեսանյութ)
ԼՐԱՀՈՍ
Քայլեր են ձեռնարկվում Թալին-Լանջիկ, Լանջիկ - Գյումրի հատվածներում շինաշխատանքների արագացման ուղղությամբ Նախիջևանյան ուղղությամբ ադրբեջանական ուժերի վերադիրքավորման փորձերն ամեն կերպ կանխվելու են. ՀՀ ԱԳՆ Կեղծ երկընտրանք է.Հայաստանին պետք է հանքարդյունաբերությո՞ւն, թե՞ IT Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսը չկայացավ, ի՞նչ է կատարվում Էրեբունի Պլազայում՝ ուղիղ Մեղմացվել են ֆիզիկական անձանց կողմից Հայաստան ներկրվող ապրանքների սահմանափակումները Կառավարությունում ընդունում են, որ ապօրինություն է տեղի ունենում՝ ճանապարհ փակելով Ինչու՞ է 30 % իջեցվել ՊՆ մի շարք աշխատակիցների աշխատավարձերը Օգանովսկսուն կարող են կանչել հարցաքննության Աղվան Հովսեփյանը «բարտեր» է կնքել իշխանությունների հետ Փաշինյանի հայտարարությունից հետո Ռուսաստանը զգուշավոր է դարձել Հակահեղափոխականության դեմ պայքարով փիառվողների թափը «Ես նման անգրագետ արձագանք չէի սպասում ՀՔԾ-ից». Քոչարյանի ազատման որոշումը կայացրած դատավոր Հայաստանից թալանված և արտերկրում հանգրվանած ունեցվածքի իդենտիֆիկացիան և վերադարձը կարող է տարի­ներ տևել Նոր Հաճն քաղաքի ջրանցքի մեջ դի է հայտնաբերվել ՃՏՊ Իսակովի պողոտայում. կա զոհ Թուրքական հեռուստաեթերում Հայաստանի մասին հարց է հնչել Հայաստանի պատպանության նախկին նախարար Միքայել Հարությունյա­նը Մոսկվայում է, բայց ՌԴ-ն հայ իրավապահներին թույլ չի տալիս նրան ձերբակալել Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ Որդիս՝ զինվորական երդում տալիս. Նիկոլ Փաշինյան Իմացեք, որ վիրավորանք ու լուտանք եք թափում իրավաբանական հանրությունում որպես լավագույններից մեկը ճանաչված դատավորի նկատմամբ ՀՅԴ ներկայացուցիչները հանդիպում են ունեցել ՌԴ դեսպանի հետ Կրակոց Վանաձորում. կասկածյալը կրակել է մոր հրացանով (տեսանյութ) Ողբերգական վթար Տավուշում. 1 զոհ, 4 վիրավոր կա ՀՔԾ-ն Ռոբերտ Քոչարյանի հարցով Վերաքննիչ դատարանի որոշումն ապօրինի է համարում Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է ՀՀԿ-ական պատգամավորին պատկանող գարեջրի գործարան (տեսանյութ) Պարզվում են ժամկետային զինծառայող Հ. Մանգասարյանի մահվան հանգամանքները. մեղադրանք է առաջադրվել երկու անձի. ՀՔԾ ՀՀ Պաշտպանության նախարար Դ. Տոնոյանը ՊԲ-ում ծանոթացել է «Հայ վիրավոր հերոսների» հիմնադրամի կողմից իրականացվող ծրագրերին Հարուցվել է քրեական գործ՝ 27-ամյա երիտասարդին հրազենային վիրավորում պատճառելու դեպքի առթիվ Զոհրաբ Մնացականյանին ՄԱԿ-ում փոխարինեց Մհեր Մարգարյանը Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը փոխվեց. նա ազատ է արձակվել. Տեսանյութ Իրանը բանակցություններ է սկսել Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ Ռուսաստան Էլեկտրաէներգիա մատակարարելու հարցի վերաբերյալ Առաջնագծում ադրբեջանցի զինվոր է վիրավորվել Ադրբեջանցի մարմնավաճառների արկածները Թուրքիայում Թուրքիայում ճանապարհային հանգստյան կետերից մեկի պատին հայկական խաչքար է հայտնաբերվել Ես խոստանում եմ, որ հենց հիմա ծառայողական քննություն է անցկացվելու․ ՊԵԿ նախագահ «Լիդիան Արմենիա»-ի աշխատակիցները Կառավարության շենքի դիմաց բողոքի ակցիա են իրականացնում. հստակ պատասխան են ակնկալում (տեսանյութ, ֆոտոշարք) Հայկական զինուժը կրակ է բացել ի պատասխան ադրբեջանական սադրանքների Նախիջևանի ուղղությամբ Ավտովթար Գեղարքունիքի մարզում. Ճամբարակում բախվել են դասակի հրամանատարի Mercedes-ն ու պայմանագրային զինծառայողի 07-ը Գազի արտահոսք՝ հրդեհի բռնկմամբ. կա տուժած Նիկոլ Փաշինյանի դուստրը եղբոր՝ Աշոտի երդմնակալության արարողությունից լուսանկարներ է հրապարակել Դոլարը այլևս ռիսկային գործիք է վճարումների համար. Ռուսաստանի ֆինանսների նախարար Տարիներ շարունակ Ափյուռքը հաստատուն կանգնել է հայրենիքի կողքին, և հիմա ժամանակն է, որ մենք էլ կարողանանք անել համարժեքը. Սփյուռքի նախարար Ամուլսարի հանքի դեմ պայքարը հիշեցնում է «Էլեկտրիկ Երևանը» Ժողովրդավարության հաստատման պահանջով հակակառավարական ցույցերը Ռումինիայում չեն դադարում (տեսանյութ) Բողոքի ակցիա Արտաշատում. վաճառողները դուրս են եկել փողոց՝ հարկային տեռորի դեմ (Տեսանյութ) Ներդրողը կորուստներ է կրում միմիայն կառավարության պատասխանի բացակայության պատճառով Ամուլսարի հարակից համայնքների բնակիչները կառավարության շենքի մոտ ակցիա են իրականացնում (Տեսանյութ) ՃՏՊ Երևան-Մեղրի ավտոճանապարհին.կա տուժած Երիտասարդները կարող են դառնալ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ՝ առանց որևէ մեկի թրի տակով անցնելու․ Մխիթար Հայրապետյան Ադրբեջանցին պղծում է իրենց ազգային հերոսին Վաղվանից կսկսվեն վնասի գնահատման աշխատանքները, որից հետո կառավարությունը կքննարկի գյուղացիական տնտեսություններին հնարավոր աջակցության չափը Նազարբաևն առաջարկել է Պուտինին քննարկել ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովի հարցը «Արմավիր» ՔԿՀ-ում մահվան վերջին երկու դեպքերի առնչությամբ Պաշտպանի աշխատակազմում քննություն է նախաձեռնված Նիկոլ Փաշինյանը իր խոստումները չի կատարում․ Շահեն Հարությունյան «Լիդիան Արմենիա»-ի աշխատակիցները փակել են Սարավանի կողմից դեպի Ամուլսարի հանք տանող ճանապարհը. Կառավարությունից հստակ պատասխան են ակնկալում (տեսանյութ) Իրանի դեմ պարբերաբար կիրառվող ամերիկյան պատժամիջոցները մեր տնտեսության համար բացում են նոր հնարավորություններ Գեղարքունիքում 60-ամյա վարորդը ՆԻՎԱ-ով բախվել է ցուցանակին. մեքենան կողաշրջվել է Դավիթ Տոնոյանը Միջազգային բանակային խաղեր-2018»-ի շրջանակներում հանդիպել է Միխայիլ Գալստյանի հետ (լուսանկարներ) Փրկարարները կանխել են 19-ամյա աղջկա ինքնասպանության փորձը Ադրբեջանի ԱԱԾ-ի կողմից գնդակահարվեց հերթական ցուցարարը Ժողովուրդն իհարկե հաղթել է, բայց արդյո՞ք հաղթել են մարդու իրավունքները Թալիշներն ընդվզում են ադրբեջանցիների դեմ Սաշիկին ի՞նչ եղավ Տոնոյանը Շոյգուին է ներկայացրել Նախիջևանի ուղղությամբ տիրող իրավիճակը Հայաստանը կորցնում է ՀԱՊԿ-ի քարտուղարությունը. REGNUM Հնարավոր է, ՔՊ-ն Երևանի ավագանու ընտրություններին մասնակցի բոլորովին նոր դաշինքով. ՀՀ վարչապետ Փաշինյանը՝ նոյեմբերյանցուն․ «Դուք էլ սկզբից պիվեն խմեք, հետո նոր լույսի, գազի փողը տվեք» (տեսանյութ) Հենրիկ Աբրահամյանը կալանավորվեց 2 ամսով Մեզ հարկավոր է նոր տնտեսական ու քաղաքական մտածելակերպի կրող դառնալ, լինել նախաձեռնող ու բաց Արցախի պետական սահմանը ապօրինի հատելու փորձ՝ Իրանից Արաքս գետով Սամվել Ֆարմանյանը քրոջ դեմ հարուցված քրեական գործի մասին Հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է շուրջ 200 անգամ «Ժառանգությունը» կոչ է անում անհապաղ քայլեր ձեռնարկել Շանթ Հարությունյանի արդարացման և ազատ արձակման համար Շարունակվում է վարչապետի այցը Տավուշի մարզ. Փաշինյանը ամրագրեց նոր՝ Այգեհովիտի սինդրոմ (տեսանյութ) Այս գարշահոտությունը կես ժամվա ընթացքում ուղղակիորեն կտարածվի ամբողջ թաղամասով (լուսանկար) Ծառը կոտրվել և ընկել է գազատար խողովակի վրա. առկա է գազի արտահոսք ՀՀ պաշտպանության նախարարի գլխավորած պատվիրակությունը մեկնել է Մոսկվա Թուրքիայում հազարավոր ցուցարարներ բողոքում են տնտեսական պատերազմների դեմ (տեսանյութ) ՃՏՊ Շինարարների և Լենինգրադյան փողոցների խաչմերուկում. կան տուժածներ Ռուսական զենքի մատակարարումների հետ կապված պայմանավորվածությունները կատարվելու են. Տոնոյան (Տեսանյութ)
Հարցում

ՀԲՃ․ Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը պետք է կասեցնել․ աղտոտման վտանգի տակ են Որոտան-Արփա ջրատար թունելով Կեչուտի ջրամբար, Սևանա լիճ և Արփա գետ հոսող ջրերը

Ոսկու հանքավայրերի բաց եղանակով շահագործման և ցիանիդային եղանակով տարալվացման համաշխարհային փորձն ապացուցում է, որ ամենախոցելի ու անկառավարելի վտանգները կապված են ստորերկրյա և մակերևույթային ջրերի որակի վրա բացասական ազդեցությունների հետ։ Այս առումով Ամուլսարի ոսկու ծրագիրն առավել քան խոցելի է՝ կապված տեղանքի աշխարհագրական դիրքի, ջրագրական խիտ ցանցի, հիդրոերկրաբանական պայմանների և այդ տարածքում առկա չափազանց կարևոր ջրատեխնիկական կառույցների հետ։

Այսպես․ Ամուլսարի արևմտյան լանջի ընդերքով, նախատեսվող բացահանքերից և դատարկ ապարների լցակույտից մոտ 2,5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում 21,6 կմ երկարություն ունեցող Որոտան-Արփա ջրատար թունելը, որն իրար է միացնում Սպանդարյանի և Կեչուտի ջրամբարները։ Այս թունելը կառուցվել է Որոտան գետից Սևանա լիճ լրացուցիչ ջուր տեղափոխելու նպատակով, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով ընդհանրապես չի շահագործվել։

Պարզվում է, որ ՀՀ կառավարությունը չունի փորձագիտական գնահատական այս ջրատար թունելի ներկայիս տեխնիկական վիճակի մասին։ Մենք այս հարցն ուղղել էինք ՀՀ վարչապետին և խնդրել տրամադրել այդ գնահատման եզրակացություններն ու փաստաթղթերը։ Սակայն Բնապահպանության նախարարությունից ստացված պատասխան նամակում չկար ոչ մի փաստաթուղթ ու ոչ մի խոսք վերջին հինգ տարում տեխնիկական վիճակի գնահատում իրականացրած լինելու մասին։ Դրա փոխարեն, որպես այդ հարցի պատասխան կարդում ենք ոչինչ չասող հետևյալ նախադասությունը․ «Որոտան-Արփա ջրատարը շահագործման է հանձնվել 2004 թվականին, գտնվում է տեխնիկապես բավարար վիճակում և պատրաստ է շահագործման»։

Այս նախադասությունը լիովին բնութագրում է ՀՀ կառավարության իրական վերաբերմունքը մեր երկրի կարևորագույն կառույցներից մեկի նկատմամբ։ Պատասխանից ակնհայտ է, որ պետության կողմից ոչ մի գնահատում իրականացված չէ, իսկ թունելի իրական տեխնիկական վիճակն այս պահին անհայտ է։ Եվ սա այն դեպքում, երբ նույնիսկ Ամուլսարի ոսկու ծրագրի հեղինակ «Lydian International» (Լիդիան) ընկերության ներկայացրած փաստաթղթերում է նշված, որ այդ թունելի բետոնե կառուցվածքներում հավանական է բացվածքների առկայությունը, որոնցով ստորերկրյա ջրերը ներթափանցում են թունելի մեջ ու այնտեղով հոսում դեպի Կեչուտի ջրամբար։

2017 թվականի ապրիլի 6-ին մենք տեսանկարահանեցինք Որոտան-Արփա թունելից Կեչուտի ջրամբար լցվող ջրերը, ինչը մոտավոր պատկերացում է տալիս այն մասին, թե ինչ ջրաքանակների մասին է խոսքը (տես տեսանյութը):

Բացի այդ, դեռ 2014 թվականին մեր կողմից ձեռք բերած պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ Որոտան-Արփա թունելի ներքին հոսքը տարեկան միջին հաշվով կազմում է մոտ 4,68 մլն․խոր․մ, որն ամբողջովին գոյանում է Ամուլսարի ստորեկրյա ջրերի հաշվին։ Այսինքն, չնայած նրան, որ այս թունելն ընդհանրապես չի շահագործվում, տարեկան առնվազն 4,68 մլն․խոր․մ ստորերկրյա ջուր ներթափանցում է թունել և տեղափոխվում Կեչուտի ջրամբար։ Ինչ կլինի այդ թունելի մեջ լցվող ստորերկրյա ջրերի հետ քանակական ու որակական առումով հանքավայրի շահագործման դեպքում՝ գնահատված չէ պետության կամ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից։ Պետական մարմինները նույնիսկ չունեն թունելից Կեչուտի ջրամաբար լցվող այդ ստորեկրյա ջրերի ֆիզիկո-քիմիական կազմի և քանակի վերաբերյալ սեփական անկախ լաբորատոր հետազոտությունների և դիտարկումների արդյունքներ, որպեսզի հետագայում դրանց հիման վրա հնարավոր լինի իրականացնել համեմատական վերլուծություն։

Իհարկե Լիդիանը ներկայացրել է իր կողմից պատվիրված որոշակի հետազոտություններ, որոնց արդյունքում ենթադրել է, որ ճիշտ կառավարման դեպքում ստորերկրյա ջրերի վրա բոլոր տեսակի բացասական ազդեցությունները բացառված են։ Սակայն միայն շահագրգիռ կողմի պատվիրած ուսումնասիրություններն ու ենթադրությունները չեն կարող բավարար հիմք համարվել։ Բացի այդ ստորերկրյա ջրերի մասին այդ հետազոտությունների ամբողջական տարբերակները հասանելի են միայն անգլերեն, իսկ հայերեն առկա են միայն դրանց համառոտագրերը։

Միևնույն ժամանակ, բազմաթիվ անկախ մասնագետներ և գիտնականներ պնդում են հակառակի մասին։ Նրանք գտնում են, որ Ամուլսարի հնարավոր շահագործման դեպքում ստորեկրյա ջրերը շատ լուրջ փոփոխությունների կենթարկվեն ինչպես քանակական՝ այնպես էլ որակական առումով։ Դրանց արդյունքում կվտանգվեն ոչ միայն Որոտան-Արփա թունելի կառուցվածքները, այլ նաև լրիվ այլ որակի խիստ թթվային ջրեր կսկսեն լցվել Կեչուտի ջրամբար, իսկ այնտեղից էլ կտեղափոխվեն դեպի Սևանա լիճ ու Արփա գետ։ Դրանք հագեցած կլինեն ապարների թթվային դրենաժի արդյունքում առաջացած բազմաթիվ քիմիական միացություններով։ Բնականաբար, այդ ջրերում կլինեն նաև այն բոլոր ծանր և վտանգավոր մետաղները, որոնք առկա են Ամուլսարի տարածքում (կապար, մկնդեղ, կադմիում, բերիլիում, քրոմ, մոլիբդեն, ցինկ, սնդիկ, թորիում, ուրան և այլն)։ Այդ փոփոխված ջրերի ազդեցությունը Սևանա լճի և Արփա գետի ջրերի որակի վրա ոչ մի կերպ մոդելավորված և գնահատված չէ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից։

Քանի որ Որոտան-Արփա թունելը հավերժ լինելու է Ամուլսարի ընդերքում, ապա թթվային դրենաժի ջրերն անընդհատ լցվելու են այնտեղ ու տեղափոխվելու են Կեչուտի ջրամբար։ Տարիների ընթացքում դրանց քանակը կավելանա, քանի որ թունելի բետոնե կառուցվածքները կմաշվեն, իսկ ճեղքերը կշատանան։ Գիտականորեն վաղուց ապացուցված է, որ հանքերի թթվային դրենաժը սկսվելուց հետո կարող է շարունակվել հարյուրավոր՝ անգամ հազարավոր տարիներ (տես այստեղ)։ Ոսկու բաց եղանակով արդյունահանման և ցիանային եղանակով տարալվացման համաշխարհային փորձը ևս ապացուցում է, որ ամենևին էլ միանշանակ չեն Լիդիանի պնդումներն այն մասին, որ բացահանքի ապարների և դատարկ ապարների լցակույտի թթվային դրենաժի ու այլ տեսակի աղտոտումների արդյունքում Ամուլսարի ստորերկրյա ջրերը չեն փոխի իրենց քիմիական կազմն ու ծանր և վտանգավոր մետաղներով հագեցած ջրերը չեն տեղափոխվի Կեչուտի ջրամբար, իսկ այնտեղից էլ Սևանա լիճ և Արփա գետ։

Ինչ վերաբերում է ՀՀ բնապահպանության նախարարության կողմից Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի հանքարդյունահանման համալիրի փոփոխված նախագծին 29․04․2016թ․ տրված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության պետական փորձաքննական ԲՓ 35 եզրակացությանը, ապա դրանում խոսք անգամ չկա վերոնշյալ վտանգների մասին ու անհայտ է, թե պետական լիազոր մարմինն արդյոք փորձաքննության է ենթարկե՞լ է այս կարևորագույն խնդիրներն ու ի՞նչ եզրակացության է հանգել դա անելուց հետո։ Քանի դեռ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից գնահատված չէ Որոտան-Արփա թունելի ներկայիս իրական տեխնիկական վիճակը և խիստ մասնագիտորեն չեն գնահատվել ու մոդելավորվել թթվային դրենաժի իրական վտանգները, Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը սկսելու մասին խոսք անգամ լինել չի կարող, քանի որ վտանգի տակ են դրվում Հայաստանի քաղցրահամ ջրերի կարևորագույն պաշարները։

Բացի այդ պետք է հաշվի առնել, որ Ամուլսարի ոսկու ծրագրի տեղամասերի մեծ մասը գտնվում է Սևանա լճի անմիջական ազդեցության գոտում, որտեղ ցանկացած գործունեություն ուղղակի կամ անուղղակի ճանապարհով ազդում է Սևանա լճի, նրա մեջ թափվող գետերի հիդրոֆիզիկական, հիդրոքիմիական, հիդրոկենսաբանական, սանիտարաթունաբանական, հիգիենիկ և այլ որակական ու քանակական ցուցանիշների վրա («Սևանա լճի մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդված):

Հաշվի առնելով, որ այս փաստերը հանդիսանում են փորձաքննական եզրակացություն տալուց հետո ի հայտ եկած էկոլոգիական նոր գործոններ, որոնք ոչ մի կերպ չեն փորձաքննվել և գնահատվել պետական լիազոր մարմնի կողմից՝ առաջարկում ենք ՀՀ բնապահպանության նախարարությանը, որպեսզի համաձայն «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության մասին» ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի, ուժը կորցրած ճանաչել նախկին նախարարի կողմից տրված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության պետական փորձաքննական ԲՓ 35 դրական եզրակացությունը։

website by Sargssyan