1 USD = 0 AMD
1 EUR = 0 AMD
1 RUR = 0 AMD
Սերգեյ Լավրովը մեկնում է Բաքու Մարտի 1-ի գործով քննչական խմբի նախկին ղեկավար Վահագն Հարությունյանն ազատվել է կալանքից Պուտինը չպետք է շնորհավորի Փաշինյանին ընտրություններում հաղթելու կապակցությամբ. դա նախագահի մակարդակը չէ. Մ. Կոլերով Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է ՀՀ ԱԺ ընտրությունների արդյունքները Ի՞նչ ունեցվածք ունի Լենա Նազարյանը Ռուս փորձագետ. Для Путина Пашинян - «как черт из табакерки» Ես պաշտոնից ազատվելու դիմում չեմ գրել. Լևոն Մնացականյան Դատարանը քննում է Արմեն Գևորգյանին կալանավորելու միջնորդությունը (ուղիղ միացում) Հունվարի 1-ից հետո գազը կթանկանա՞ Դավիթ Բաբայանը՝ Լեւոն Մնացականյանի եւ մյուսների պաշտոններից ազատվելու մասին
ԼՐԱՀՈՍ
Լևոն Մնացականյանը խանգարում է «Բոլթոնի պլանի» իրագործմանը ԱԺ-ում 4-5 կուսակցության փոխարեն` ընդամենը 3-ը, և ռեյտինգային ընտրակարգով առոք-փառոք ընտրված նոր «հեղափոխական» բարոններ Արմեն Գևորգյանի գործով դատական նիստն ընդմիջվեց. պաշտպանը մանրամասներ է ներկայացնում (տեսանյութ) Բանակին վերաբերող որոշումները գոնե այս պահին պետք է իրականացվեն շատ խիստ քննարկումների արդյունքում Սասնա Ծռերը կառավարությանն առաջարկում են սկսել Հայաստանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայության պայմանների վերանայման գործընթաց 11 մարդու կյանք փրկած հայ հրշեջը Տվերի մարզի «Տարվա մարդ» է ճանաչվել Գազը կթանկանա՞, թե՝ ոչ. նախարարը պարզաբանել է Եղել են վարչական ռեսուրսի չարաշահման դրսևորումներ․ Վարուժան Հոկտանյան Հ1-ի լրատվական ծրագրերի տնօրեն Վահագն Թեւոսյանն ազատման դիմում է գրել Սերգեյ Լավրովը մեկնում է Բաքու Մարտի 1-ի գործով քննչական խմբի նախկին ղեկավար Վահագն Հարությունյանն ազատվել է կալանքից Պուտինը չպետք է շնորհավորի Փաշինյանին ընտրություններում հաղթելու կապակցությամբ. դա նախագահի մակարդակը չէ. Մ. Կոլերով «Հայերը խելացի և աշխատասեր ժողովուրդ են». Թրամփ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է ՀՀ ԱԺ ընտրությունների արդյունքները Խոշոր հրդեհ Բագրատաշենում. երկհարկանի տունն ամբողջությամբ այրվել է Թուրքիայում արագընթաց գնացքը բախվել է լոկոմոտիվին. կա 7 զոհ, 46 վիրավոր (տեսանյութ) Ի՞նչ ունեցվածք ունի Լենա Նազարյանը Ոստիկանությունը հերքում է Սերժ Սարգսյանի եղբորորդու՝ քրեական հեղինակության կողմից մատնության մասին հրապարակումը Զինված ուժերի զարգացման համար պետք է ներդնել 2,5 մլրդ դոլար և լրջագույն աշխատել միջոցներ գտնելու համար․ Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ) Ռուս փորձագետ. Для Путина Пашинян - «как черт из табакерки» Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է. Վարդենյաց լեռնանցքը նույնպես փակ է Վաչագան Ղազարյանի կալանքի ժամկետը երկարացվեց ՀՀ կառավարության նիստը՝ ուղիղ «Հուսանք, որ այս «փրկիչը» հաշվի կառնի նախորդից ստացած դասերը եւ նույն սխալները թույլ չի տա» ՀՀ ԱԳՆ-ն չհասավ իր նպատակին. Հայաստանը կմնա մոնիտորինգի տակ Ես պաշտոնից ազատվելու դիմում չեմ գրել. Լևոն Մնացականյան Դատարանը քննում է Արմեն Գևորգյանին կալանավորելու միջնորդությունը (ուղիղ միացում) 6-րդ գումարման ԱԺ-ի առանձնահատկությունները. միակն է, որ 5 անգամ վարչապետ է ընտրել, իսկ խոսնակը պաշտոնավարել է մինչև վերջ Աննա Հակոբյանը գովազդում է Սամվել Ալեքսանյանի արտադրանքը Արդարադատության նախարարի պաշտոնում Արտակ Զեյնալյանին կփոխարինի Վլադիմիր Վարդանյանը Հունվարի 1-ից հետո գազը կթանկանա՞ Դավիթ Բաբայանը՝ Լեւոն Մնացականյանի եւ մյուսների պաշտոններից ազատվելու մասին Շիրակի մարզում վթարված ԶՈՒ ՍՈՒ-25 մարտական ինքնաթիռի սև արկղը փորձաքննության կուղարկվի ՌԴ, քանի որ շատ վնասված են ԱԺ առաջին նիստի օրը՝ վեճի առարկա Ով կդառնա «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավարը Ջրանջատում Կենտրոնում և Էրեբունիում Ինչու՞ Նաիրա Զոհրաբյանը Նիկոլ Փաշինյանի ճաշակով չէ Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ Գոնսալեսին` նույն ինքը` Նարեկ Սարգսյանին, իրավապահներին է մատնել Զապը Տիգրան Մուկուչյանի դրամական միջոցները տարեցտարի ավելանում են Աղետի ենթարկված ՍՈՒ-25 ինքնաթիռի սև արկղը փորձաքննության կուղարկվի ՌԴ Ծառուկյանը իր կուսակիցներին խաբել է՝ ոչ մի կոալիցիա էլ չէր լինելու Այսինքն՝ ժողովուրդը վատ է որոշել «Լենան չի մասնակցի, քանի որ իր ԼԵՎԼի մարդիկ չեն մյուս հրավիրվածները» Կադրային փոփոխություններ Արցախում. ՊԲ հրամանատար Լևոն Մնացականյանն ազատվե՞լ է պաշտոնից Հանրապետության քաղաքացին ունի իր քվեով ձևավորած բարձրագույն օրենսդիր մարմին. «Ժառանգության» ուղերձը Հերթական պատահարը կենդանաբանական այգում «Մենք առանց փողի ենք մնում». Վրաստանի առաջին տիկինը մտահոգված է Արայիկ Հարությունյանը՝ Չարենցավանի 3-րդ դպրոց այցի մասին «Խնդրում եմ Հովհաննեսին դադարեցնել հացադուլը». Նաիրա Զոհրաբյան 27-ով ավելացան պատգամավորները մի երկրի խորհրդարանում, որտեղ բնակչությունը 27 հոգով չի ավելացել Եթե բոլոր դափնիները քեզ ես վերցնում, ասեղները եւ մախաթները նույնպես քոնն են «Մռութներ ջան, վաղը նորմալ կգաք դասի». Նիկոլ Փաշինյան. Տեսանյութ Իմ քայլը ոչ միայն կառավարություն, այլև ընդդիմություն է լինելու Մենք ինքնաթիռով զենք էինք բերում, իրենք՝ տոնածառ. Էդուարդ Շարմազանով (տեսանյութ) «Սասնա ծռերի» կանայք պետք է ճաղերի հետևից տեսնեն նրանց, որ մենք մխիթարվենք». ՊՊԾ գնդում զոհվածների այրիները դեմ են համաներմանը. Տեսանյութ Արմեն Գևորգյանը իրեն ներկայացված երեք մեղադրանքը չի ընդունում. պաշտպան (տեսանյութ) Մեկնարկել է Սաշիկ Սարգսյանի որդու գործով դատական նիստը. ուղիղ ՀՀԿ-ում նույնպես «մերժում են Սերժին», իսկ Կրակեմ Հրաչի տղան կդատի Ֆլեշի Բարսեղին. մամուլն այսօր (Տեսանյութ) Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է բոլոր տեսակի ավտոմեքենաների համար Վաչագան Ղազարյանը պատրաստ է պետությանը 6 մլն դոլար նվիրաբերել Զգացե՛ք հայկական հյուրընկալության ոգին ու դրան բնորոշ ջերմությունը «Այաս-Կիլիկիա» ռեստորանում (ֆոտոշարք) Միանգամից սարքեք 260 պատգամավոր, պրծեք. Արմեն Դուլյան Ինչքան ուզեցին, այնքան չխփեցին կամ ասք ՀՀԿ-ի պարտության մասին Մանվել Գրիգորյանի կալանքը երկու ամսով երկարաձգվեց․ փաստաբան (տեսանյութ) Պոլսահայ լրագրողին «սրի ավելցուկ» անվանած թուրք պրոֆեսորի դեմ դատական հայց կներկայացվի Վարդենիսի սոցապի աշխատակիցները նպաստներ նշանակելու դիմաց գումար են պահանջել. նրանք ձերբակալված են Կալանավորելով Քոչարյանին՝ Փաշինյանը փաստացի որոշում կայացրեց քողարկված ձևով «կալանավորել» նաև Պուտինին, Լուկաշենկոյին և Նազարբաևին ՌԴ և ՆԱՏՕ ԶՈՒ գլխավոր հրամանատարությունն անսպասելի ժամանել է Բաքու Արմեն Գևորգյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ նիստը հետաձգվել է Մայրը շփոթմունքով 3 ամսական երեխային «մարգանցովկա» է խմեցրել, ով հիվանդանոցում մահացել է Զինվորները Փաշինյանին խնդրում են ներում շնորհել գողության համար դատապարտված կնոջը Նիկոլ Փաշինյանը Չարենցավանում է. թիվ 3 դպրոցում 10 օր է դասադուլ է (Տեսանյութ) Գողացել են Կիմ Երիցյանի գերեզմանաքարը Մենք արդար ենք. զոհերի հարազատների մոտ չենք գնա.Պավել Մանուկյան` ուղիղ Դատարանը քննում է Արմեն Գևորգյանին կալանավորելու մասին հարցը Կատարյալ բարձիթողի վիճակ է Հայաստանի քրեակատարողական հաստատություններում Նիկոլ Փաշինյանի ձախողումը կարող է իրական աղետ լինել հայ ժողովրդի համար. Ռուբեն Վարդանյան Վաչագան Ղազարյանին գրավով ազատ չի արձակվի Ինչ պաշտոն կստանան Անդրանիկ Քոչարյանը և Հովհաննես Իգիթյանը
Հարցում

ՀԲՃ․ Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը պետք է կասեցնել․ աղտոտման վտանգի տակ են Որոտան-Արփա ջրատար թունելով Կեչուտի ջրամբար, Սևանա լիճ և Արփա գետ հոսող ջրերը

Ոսկու հանքավայրերի բաց եղանակով շահագործման և ցիանիդային եղանակով տարալվացման համաշխարհային փորձն ապացուցում է, որ ամենախոցելի ու անկառավարելի վտանգները կապված են ստորերկրյա և մակերևույթային ջրերի որակի վրա բացասական ազդեցությունների հետ։ Այս առումով Ամուլսարի ոսկու ծրագիրն առավել քան խոցելի է՝ կապված տեղանքի աշխարհագրական դիրքի, ջրագրական խիտ ցանցի, հիդրոերկրաբանական պայմանների և այդ տարածքում առկա չափազանց կարևոր ջրատեխնիկական կառույցների հետ։

Այսպես․ Ամուլսարի արևմտյան լանջի ընդերքով, նախատեսվող բացահանքերից և դատարկ ապարների լցակույտից մոտ 2,5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում 21,6 կմ երկարություն ունեցող Որոտան-Արփա ջրատար թունելը, որն իրար է միացնում Սպանդարյանի և Կեչուտի ջրամբարները։ Այս թունելը կառուցվել է Որոտան գետից Սևանա լիճ լրացուցիչ ջուր տեղափոխելու նպատակով, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով ընդհանրապես չի շահագործվել։

Պարզվում է, որ ՀՀ կառավարությունը չունի փորձագիտական գնահատական այս ջրատար թունելի ներկայիս տեխնիկական վիճակի մասին։ Մենք այս հարցն ուղղել էինք ՀՀ վարչապետին և խնդրել տրամադրել այդ գնահատման եզրակացություններն ու փաստաթղթերը։ Սակայն Բնապահպանության նախարարությունից ստացված պատասխան նամակում չկար ոչ մի փաստաթուղթ ու ոչ մի խոսք վերջին հինգ տարում տեխնիկական վիճակի գնահատում իրականացրած լինելու մասին։ Դրա փոխարեն, որպես այդ հարցի պատասխան կարդում ենք ոչինչ չասող հետևյալ նախադասությունը․ «Որոտան-Արփա ջրատարը շահագործման է հանձնվել 2004 թվականին, գտնվում է տեխնիկապես բավարար վիճակում և պատրաստ է շահագործման»։

Այս նախադասությունը լիովին բնութագրում է ՀՀ կառավարության իրական վերաբերմունքը մեր երկրի կարևորագույն կառույցներից մեկի նկատմամբ։ Պատասխանից ակնհայտ է, որ պետության կողմից ոչ մի գնահատում իրականացված չէ, իսկ թունելի իրական տեխնիկական վիճակն այս պահին անհայտ է։ Եվ սա այն դեպքում, երբ նույնիսկ Ամուլսարի ոսկու ծրագրի հեղինակ «Lydian International» (Լիդիան) ընկերության ներկայացրած փաստաթղթերում է նշված, որ այդ թունելի բետոնե կառուցվածքներում հավանական է բացվածքների առկայությունը, որոնցով ստորերկրյա ջրերը ներթափանցում են թունելի մեջ ու այնտեղով հոսում դեպի Կեչուտի ջրամբար։

2017 թվականի ապրիլի 6-ին մենք տեսանկարահանեցինք Որոտան-Արփա թունելից Կեչուտի ջրամբար լցվող ջրերը, ինչը մոտավոր պատկերացում է տալիս այն մասին, թե ինչ ջրաքանակների մասին է խոսքը (տես տեսանյութը):

Բացի այդ, դեռ 2014 թվականին մեր կողմից ձեռք բերած պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ Որոտան-Արփա թունելի ներքին հոսքը տարեկան միջին հաշվով կազմում է մոտ 4,68 մլն․խոր․մ, որն ամբողջովին գոյանում է Ամուլսարի ստորեկրյա ջրերի հաշվին։ Այսինքն, չնայած նրան, որ այս թունելն ընդհանրապես չի շահագործվում, տարեկան առնվազն 4,68 մլն․խոր․մ ստորերկրյա ջուր ներթափանցում է թունել և տեղափոխվում Կեչուտի ջրամբար։ Ինչ կլինի այդ թունելի մեջ լցվող ստորերկրյա ջրերի հետ քանակական ու որակական առումով հանքավայրի շահագործման դեպքում՝ գնահատված չէ պետության կամ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից։ Պետական մարմինները նույնիսկ չունեն թունելից Կեչուտի ջրամաբար լցվող այդ ստորեկրյա ջրերի ֆիզիկո-քիմիական կազմի և քանակի վերաբերյալ սեփական անկախ լաբորատոր հետազոտությունների և դիտարկումների արդյունքներ, որպեսզի հետագայում դրանց հիման վրա հնարավոր լինի իրականացնել համեմատական վերլուծություն։

Իհարկե Լիդիանը ներկայացրել է իր կողմից պատվիրված որոշակի հետազոտություններ, որոնց արդյունքում ենթադրել է, որ ճիշտ կառավարման դեպքում ստորերկրյա ջրերի վրա բոլոր տեսակի բացասական ազդեցությունները բացառված են։ Սակայն միայն շահագրգիռ կողմի պատվիրած ուսումնասիրություններն ու ենթադրությունները չեն կարող բավարար հիմք համարվել։ Բացի այդ ստորերկրյա ջրերի մասին այդ հետազոտությունների ամբողջական տարբերակները հասանելի են միայն անգլերեն, իսկ հայերեն առկա են միայն դրանց համառոտագրերը։

Միևնույն ժամանակ, բազմաթիվ անկախ մասնագետներ և գիտնականներ պնդում են հակառակի մասին։ Նրանք գտնում են, որ Ամուլսարի հնարավոր շահագործման դեպքում ստորեկրյա ջրերը շատ լուրջ փոփոխությունների կենթարկվեն ինչպես քանակական՝ այնպես էլ որակական առումով։ Դրանց արդյունքում կվտանգվեն ոչ միայն Որոտան-Արփա թունելի կառուցվածքները, այլ նաև լրիվ այլ որակի խիստ թթվային ջրեր կսկսեն լցվել Կեչուտի ջրամբար, իսկ այնտեղից էլ կտեղափոխվեն դեպի Սևանա լիճ ու Արփա գետ։ Դրանք հագեցած կլինեն ապարների թթվային դրենաժի արդյունքում առաջացած բազմաթիվ քիմիական միացություններով։ Բնականաբար, այդ ջրերում կլինեն նաև այն բոլոր ծանր և վտանգավոր մետաղները, որոնք առկա են Ամուլսարի տարածքում (կապար, մկնդեղ, կադմիում, բերիլիում, քրոմ, մոլիբդեն, ցինկ, սնդիկ, թորիում, ուրան և այլն)։ Այդ փոփոխված ջրերի ազդեցությունը Սևանա լճի և Արփա գետի ջրերի որակի վրա ոչ մի կերպ մոդելավորված և գնահատված չէ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից։

Քանի որ Որոտան-Արփա թունելը հավերժ լինելու է Ամուլսարի ընդերքում, ապա թթվային դրենաժի ջրերն անընդհատ լցվելու են այնտեղ ու տեղափոխվելու են Կեչուտի ջրամբար։ Տարիների ընթացքում դրանց քանակը կավելանա, քանի որ թունելի բետոնե կառուցվածքները կմաշվեն, իսկ ճեղքերը կշատանան։ Գիտականորեն վաղուց ապացուցված է, որ հանքերի թթվային դրենաժը սկսվելուց հետո կարող է շարունակվել հարյուրավոր՝ անգամ հազարավոր տարիներ (տես այստեղ)։ Ոսկու բաց եղանակով արդյունահանման և ցիանային եղանակով տարալվացման համաշխարհային փորձը ևս ապացուցում է, որ ամենևին էլ միանշանակ չեն Լիդիանի պնդումներն այն մասին, որ բացահանքի ապարների և դատարկ ապարների լցակույտի թթվային դրենաժի ու այլ տեսակի աղտոտումների արդյունքում Ամուլսարի ստորերկրյա ջրերը չեն փոխի իրենց քիմիական կազմն ու ծանր և վտանգավոր մետաղներով հագեցած ջրերը չեն տեղափոխվի Կեչուտի ջրամբար, իսկ այնտեղից էլ Սևանա լիճ և Արփա գետ։

Ինչ վերաբերում է ՀՀ բնապահպանության նախարարության կողմից Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի հանքարդյունահանման համալիրի փոփոխված նախագծին 29․04․2016թ․ տրված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության պետական փորձաքննական ԲՓ 35 եզրակացությանը, ապա դրանում խոսք անգամ չկա վերոնշյալ վտանգների մասին ու անհայտ է, թե պետական լիազոր մարմինն արդյոք փորձաքննության է ենթարկե՞լ է այս կարևորագույն խնդիրներն ու ի՞նչ եզրակացության է հանգել դա անելուց հետո։ Քանի դեռ անկախ փորձագիտական խմբի կողմից գնահատված չէ Որոտան-Արփա թունելի ներկայիս իրական տեխնիկական վիճակը և խիստ մասնագիտորեն չեն գնահատվել ու մոդելավորվել թթվային դրենաժի իրական վտանգները, Ամուլսարի ոսկու ծրագիրը սկսելու մասին խոսք անգամ լինել չի կարող, քանի որ վտանգի տակ են դրվում Հայաստանի քաղցրահամ ջրերի կարևորագույն պաշարները։

Բացի այդ պետք է հաշվի առնել, որ Ամուլսարի ոսկու ծրագրի տեղամասերի մեծ մասը գտնվում է Սևանա լճի անմիջական ազդեցության գոտում, որտեղ ցանկացած գործունեություն ուղղակի կամ անուղղակի ճանապարհով ազդում է Սևանա լճի, նրա մեջ թափվող գետերի հիդրոֆիզիկական, հիդրոքիմիական, հիդրոկենսաբանական, սանիտարաթունաբանական, հիգիենիկ և այլ որակական ու քանակական ցուցանիշների վրա («Սևանա լճի մասին» ՀՀ օրենքի 8-րդ հոդված):

Հաշվի առնելով, որ այս փաստերը հանդիսանում են փորձաքննական եզրակացություն տալուց հետո ի հայտ եկած էկոլոգիական նոր գործոններ, որոնք ոչ մի կերպ չեն փորձաքննվել և գնահատվել պետական լիազոր մարմնի կողմից՝ առաջարկում ենք ՀՀ բնապահպանության նախարարությանը, որպեսզի համաձայն «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության մասին» ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի, ուժը կորցրած ճանաչել նախկին նախարարի կողմից տրված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության պետական փորձաքննական ԲՓ 35 դրական եզրակացությունը։

Հետևե՛ք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan